III SAB/Lu 5/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Agencja Celna "[...]" na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w B. P. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyjaśnienie pominięcia gwarancji generalnej w ramach prowadzonych postępowań celnych postanawia: odrzucić skargę. Pismem datowanym na dzień 11 marca 2013 r. G. P., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. C. "[...]", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyjaśnienie pominięcia gwarancji generalnej w ramach prowadzonych postępowań celnych. Z treści skargi i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wystąpił w dniu 22 listopada 2012 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z pismem (znak AC-12/528), w którym żądał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego "dla wyjaśnienia pominięcia najważniejszego dowodu w postaci gwarancji generalnej ubezpieczeniowej" w prowadzonych postępowaniach celnych dotyczących zgłoszeń celnych. Z treści argumentacji skarżącego wynika, że zarzuca on organom celnym prowadzenie postępowania w sposób opieszały, co doprowadziło do upływu terminu ważności gwarancji, bez należytego informowania strony, przez co doszło do zdjęcia odpowiedzialności z gwaranta i obciążenia nią strony postępowania. Skarżący żądał zobowiązania Dyrektora Izby Celnej do merytorycznego zakończenia sprawy jego wniosku z dnia 22 listopada 2012 r., zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że skarżący działając jako przedstawiciel pośredni dokonał w 2011 r. zgłoszeń celnych w procedurze dopuszczenia do obrotu towarów sprowadzonych z Chin. W toku postępowania zmierzającego do weryfikacji wartości celnej zgłoszonych towarów Naczelnik Urzędu Celnego obciążył przedłożone zabezpieczenie generalne. W związku z tym, że zabezpieczenie generalne utraciło swą ważność w dniu 31 marca 2012 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia nowego zabezpieczenia, czego skarżący nie uczynił. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzjami z 31 lipca i 1 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. określił przybliżone niezaksięgowane kwoty długu celnego i dokonał zabezpieczenia na majątku dłużnika celnego. W wyniku odwołania wniesionego przez G. P., powyższe decyzje zostały uchylone przez Dyrektora Izby Celnej, a sprawy skierowane do ponownego rozpatrzenia (decyzje z 10 i 17 stycznia 2013 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy przypomnieć, że działalność sądów administracyjnych polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działań administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269; art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisach odrębnych przejawy (formy) działalności organów administracji publicznej. Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Z powyższych regulacji wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez stronę skarżącą działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, czynności materialno-technicznej lub indywidualnej interpretacji podatkowej. Analizując treść żądań skarżącego podniesionych w skardze z dnia [...] marca 2013 r. i wcześniejszym piśmie do organu z dnia 22 listopada 2012 r., trzeba stwierdzić, że odpowiedź organu na owe żądania nie może przyjąć żadnej formy działania objętej kontrolą sądu administracyjnego. Treść żądań skarżącego wskazuje na to, że zarzuca on organom celnym nieskorzystanie z generalnego zabezpieczenia należności celnych, co nastąpiło wskutek zbyt długiego rozpoznawania sprawy i w efekcie - wygaśnięcia zabezpieczenia. Skarżący żądał w swoim wniosku z dnia 22 listopada 2012 r. wyjaśnienia przyczyn tego stanu rzeczy, a w skardze kwestionuje brak merytorycznej odpowiedzi organu celnego na ów wniosek. Należy zwrócić uwagę, że kwestia zabezpieczenia celnego jest ściśle powiązania z powstaniem długu celnego – ma zagwarantować jego pokrycie. Żądanie organu złożenia takiego zabezpieczenia jest obligatoryjne, gdy wymagają tego przepisy prawa celnego, lub fakultatywne, jeżeli organy celne stwierdzą, że istnieje ryzyko, iż powstały lub mogący powstać dług celny może nie zostać uiszczony w terminie (art. 189 i 190 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny; Dz. Urz. UE nr 302, poz. 1, ze zm.). W badanej sprawie toczy się już postępowanie zmierzające do ustalenia kwoty długu celnego. Kwestia skorzystania przez organy celne z generalnego zabezpieczenia celnego przez jedną ze stron postępowania nie ma charakteru samoistnego, mogącego być przedmiotem odrębnego postępowania rozstrzyganego w formie decyzji, postanowienia lub czynności materialno-technicznej, które w dalszej kolejności można byłoby zaskarżyć do sądu. Wyjaśnienie przyczyn, dlaczego organ celny nie skorzystał z generalnej gwarancji przed upływem okresu jej ważności jest elementem sprawy głównej, dotyczącej ewentualnej kwoty długu celnego. Odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 22 listopada 2012 r. powinna nastąpić w uzasadnieniu decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, a nie w drodze odrębnego aktu lub czynności organu celnego. W konkluzji należy stwierdzić, że żądania skarżącego nie dotyczą czynności, do których podjęcia zobowiązany jest organ administracji publicznej w formach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (decyzja, postanowienie, czynność materialno-techniczna, indywidualna interpretacja podatkowa), a zatem sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy. Brak właściwości sądu administracyjnego stanowi podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.