III SAB/Lu 54/14

PostanowienieWSA w Lublinie2015-01-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, postępowanie w przedmiocie tego wniosku powinno zostać umorzone?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega umorzeniu w przypadku śmierci strony, ponieważ prawo pomocy ma charakter ściśle osobisty, niezbywalny i niedziedziczny. Jego przyznanie wygasa ze śmiercią strony, co uniemożliwia dalsze prowadzenie czynności procesowych w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca M. H. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Po odrzuceniu skargi, pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Następnie pełnomocnik został wezwany do złożenia formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. W trakcie postępowania wpłynął wniosek o zawieszenie postępowania z powodu śmierci skarżącej, a następnie akt zgonu.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - w zakresie wniosku M. H. z dnia 27 września 2014 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia: umorzyć postępowanie. Pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r. M. H. działając poprzez pełnomocnika – J. H. (mąż skarżącej) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Postanowieniem z dnia 17 września 2014 r. Sąd odrzucił skargę. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej J. H. jako pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 8 października 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik nie nadesłał formularza. Pismem z dnia 10 listopada 2014 r. wystąpił o wyłączenie referendarzy sądowych. W dniu 20 listopada 2014 r. do sądu wpłynął wniosek J. H. o zawieszenie postępowania z powodu zgonu skarżącej M. H.. W dniu 11 grudnia 2014 r. do sądu wpłynął oryginał skróconego odpisu aktu zgony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Nie ulega żadnych wątpliwości, że prawo pomocy ma charakter osobisty, niezbywalny i niedziedziczny, uzależniony od osobistej sytuacji majątkowej i rodzinnej podmiotu, który ubiega się o nie. Świadczą w o tym w szczególności art. 246 p.p.s.a., określający przesłanki przyznania prawa pomocy oraz art. 251 p.p.s.a., w myśl którego przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała. Wskutek śmierci skarżącej M. H. w dniu 10 listopada 2014 r. postępowanie w zakresie dotyczącym złożonego w jej imieniu przez pełnomocnika J.H. wniosku o przyznanie prawa pomocy, musi zostać umorzone. Z uwagi na wspomniany wyżej osobisty charakter prawa pomocy nie ma możliwości dalszego prowadzenia czynności procesowych w tym zakresie po śmierci strony, która o prawo pomocy wnioskowała. Na marginesie jedynie sąd zauważa, że nawet gdyby nie śmierć skarżącej, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zostałby merytorycznie rozpoznany, gdyż pełnomocnik skarżącej, mimo wezwania, nie nadesłał wypełnionego urzędowego formularza wniosku. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło