III SAB/Lu 7/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. B. na bezczynność Starosty w przedmiocie wydania kopii z operatu technicznego postanawia: odmówić B. B. przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, strona skarżąca w terminie otwartym do jego opłacenia złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy strona powołała się na trudną sytuacją finansową oraz wydatki na leczenie. Strona podniosła, iż wspiera finansowo dwoje dzieci, najczęściej córkę. W dalszej części strona wykazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, w skład jej majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, a poza tym majątkiem nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jako dochody strona wskazała jedynie świadczenie rentowe w wysokości [...] zł netto. Dodatkowo strona podniosła, że dom, w którym zamieszkuje wymaga kapitalnego remontu, natomiast gospodarstwo rolne w większej części użytkują syn i córka, którym strona pomaga. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3). Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak bowiem było danych odnośnie wielkości dochodów z gospodarstwa rolnego wykazanego we wniosku oraz informacji czy strona uzyskała dopłaty do prowadzonego gospodarstwa rolnego przyznawane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W związku ze złożeniem przez stronę urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy również w sprawie III SAB/Lu 5/08 i podawanymi tam informacjami o nieużytkowaniu części gospodarstwa i nieuzyskiwaniu dochodów z działki o pow. [...] ha, wyjaśnienia wymagała kwestia, czy i jaka część gruntów rolnych została wyłączona z produkcji rolnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w sprawie III SAB/Lu 5/08 strona podała również informacje o oddaniu do użytkowania synowi części gospodarstwa o pow. [...] ha oraz informacje, z których wynikało iż jej wydatki ([...] zł nie licząc kwot przekazywanych córce) przekraczają dochody ([...] zł netto). Dokładnego ustalenia wymagała zatem kwestia wysokości osiąganych dochodów (w tym ewentualnych korzyści osiąganych tytułem przekazania w użytkowanie części gospodarstwa rolnego) oraz rodzaju i wysokości miesięcznych wydatków. W związku z powyższym, pismem z dnia 27 maja 2008r. wezwano stronę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy; ostatniej decyzji o wysokości renty, bądź odcinka świadczenia za ostatni miesiąc; dokumentów potwierdzających stałe miesięczne wydatki ponoszone na utrzymanie i na leczenie; nakazu płatniczego podatku rolnego za 2008r. z gospodarstwa rolnego wykazanego we wniosku; oświadczenia czy strona ubiegała się o zwolnienie z opłacania podatku rolnego w związku z nieużytkowaniem (wyłączeniem z produkcji rolnej) części gruntów rolnych należących do gospodarstwa i złożenie wydanych w tym zakresie decyzji; zaświadczenia właściwego urzędu gminy o wysokości dochodów z gospodarstwa rolnego wykazanego we wniosku oraz decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznaniu płatności do gruntów rolnych za 2007r, a przypadku nieubiegania się o takie płatności złożenie stosownego oświadczenia; umowy, na podstawie której syn strony użytkuje część gruntów o pow. [...] ha; oświadczenia strony co do wielkości i częstotliwości kwot pieniężnych przekazywanych dzieciom oraz oświadczenia, z jakich środków kwoty te pochodzą, skoro wykazane w urzędowym formularzu w sprawie III SAB/Lu 5/08 miesięczne wydatki strony wynoszą – [...] zł, a wykazany dochód – [...] zł netto. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strona w dniu 25 czerwca 2008r. złożyła pismo, w którym wyjaśniła, iż z ostatniej decyzji wynika, że wysokość jej świadczenia wynosi [...] zł. Wskazała, iż nie potrafi podać wielkości kwot pieniężnych przekazywanych dzieciom, ponieważ nie prowadzi szczegółowych zapisów. Podniosła, iż nie osiągnęła z gospodarstwa żadnych dochodów, a uzyskane z AR i MR dopłaty w całości przekazała córce. Ponadto strona ponownie powołała się na zły stan zdrowia oraz konieczność dokonania remontu mieszkania. Do pisma strona załączyła kserokopie następujących dokumentów: decyzji Wójta Gminy [...] z [...] o odmowie odroczenia terminu zapłaty podatku rolnego; podania strony z dnia [...] skierowanego do Wójta Gminy [...] o przyjazd komisji, która miałaby obejrzeć powalone drzewo i sporządzić protokół stanu technicznego ciągnika rolniczego; nakazu płatniczego z dnia [...] dotyczącego podatku rolnego i leśnego za 2008r.; skierowania lekarskiego na [...] z dnia [...] oraz niewypełnioną stronę druku dotyczącego oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania. W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 ustawy p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Oceniając przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuację materialną strony, stwierdzić należy, że żądanie przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszty sądowe na obecnym etapie prowadzenia niniejszej sprawy ograniczają się do wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych – 100 zł, zgodnie zaś z § 3 wymienionego rozporządzenia wpis od skargi kasacyjnej oraz od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Porównując wielkość kosztów sądowych w toczącym się postępowaniu do sytuacji majątkowej strony przedstawionej w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłanych dokumentach, brak jest podstaw do uznania, iż strona wykazała istnienie przesłanek określonych art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., których wystąpienie obliguje do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada nikogo na utrzymaniu. Strona osiąga stały miesięczny dochód tytułem świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. Jak wynika z nakazu płatniczego podatku rolnego i leśnego z dnia [...] strona posiada gospodarstwo rolne o po. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) i [...] ha lasu. Strona mimo stosownego wezwania nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego, iż część gruntów rolnych jest wyłączona z produkcji rolnej z powodu ich nieużytkowania, jak również że część gruntów rolnych jest użytkowana przez inne osoby. Okoliczności tych nie potwierdza także nakaz płatniczy podatku rolnego i leśnego, z którego wynika, że to strona jest zobowiązana do opłacenia podatku za całość posiadanych gruntów. Również fakt otrzymania przez stronę dopłat pieniężnych z AR i MR, co wynika z jej pisma z dnia 24 czerwca 2008r., świadczy o użytkowaniu przez nią posiadanego gospodarstwa rolnego. Strona nie przedstawiła decyzji AR i MR wydanych w tym zakresie, ani nie wskazała wielkości dopłat, jednakże według jej twierdzenia, nie skorzystała sama z tych pieniędzy przekazując dobrowolnie otrzymane kwoty córce. Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że sytuacja materialna strony jest stabilna, strona ma bowiem stały dochód z renty jak również posiada majątek w postaci gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przeliczeniowego, z którego może czerpać dochód i pożytki. Okoliczność, iż strona dobrowolnie wspomaga finansowo dzieci (zwłaszcza córkę) nie uzasadnia jeszcze zwolnienia od kosztów sądowych, skoro brak podstaw do stwierdzenia obciążenia strony skarżącej obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz pełnoletnich już dzieci. Strona nie wykazała zatem, że nie ma realnej możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 należało orzec jak na wstępie.