III SAB/Lu 8/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.M. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wydania żądanych odpisów zaświadczeń postanawia: odrzucić skargę. I.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę w której domagała się wyegzekwowania od Dyrektora Miejskiego Urzędu Pracy w L. odpisów dwóch zaświadczeń (z dnia 22 grudnia 2003 r. i z dnia 13 stycznia 2004 r.) z akt sprawy. Skarżąca wezwana zarządzeniem do sprecyzowania skargi wskazała, że skarga dotyczy działania zastępcy Prezydenta Miasta, a jako naruszenie prawa podała poświadczenie nieprawdy i naruszenie praw pracowniczych. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po ustawowym terminie, względnie o oddalenie skargi ze względu na rozstrzygnięcie sprawy pismem Zastępcy Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2007 r. Pismo to ma charakter informacji dotyczącej wyniku postępowania wyjaśniającego w sprawie rejestracji skarżącej jako bezrobotnej w Miejskim Urzędzie Pracy w L. w latach od 1993 r. do chwili obecnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) – Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd musi badać, czy poruszona w skardze problematyka należy do zakresu jego kompetencji gdyż może zająć się tylko takim sporem, który podlega jego właściwości. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 ppsa, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W ocenie Sądu skarga dotyczy bezczynności organu prowadzącego Miejski Urząd Pracy w Lublinie w zakresie wydania z akt sprawy wnioskowanych dokumentów, do czego strona ma prawo na podstawie art. 73 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ rozpoznający takie żądanie powinien albo je uwzględnić i wydać stosowny dokument z akt, albo na podstawie art. 74 § 2 kpa wydać postanowienie odmowne, na które przysługuje zażalenie. Jest to zatem skarga na niewykonanie czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień wynikających z przepisów prawa, a zatem bezczynność taka może być co do zasady przedmiotem skargi do Sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z pkt 8 ppsa. W tego rodzaju sprawach nie ma znaczenia termin, w jakim skarżąca wniosła skargę do Sądu, w szczególności nie wiąże jej ogólny termin 30 - dniowy przewidziany dla zaskarżania rozstrzygnięć organów administracji. Stanowisko Prezydenta Miasta jest więc w tym względzie niezasadne. Jednak warunkiem rozpoznania skargi, zgodnie z art. 52 § 1 ppsa, jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak m. in. zażalenie. Zgodnie z art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego na niezałatwienie sprawy w terminie określonym właściwymi przepisami stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ ten uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organem zobowiązanym do merytorycznego załatwienia wniosku o wydanie dokumentu z akt skarżącej jest organ prowadzący Miejski Urząd Pracy w L. Zgodnie z art. 9 ust. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99 poz. 1001 ze zm.) powiatowy urząd pracy prowadzi starosta, a w jego imieniu sprawy załatwia powołany dyrektor urzędu, a zatem w L jako mieście na prawach powiatu – Prezydent Miasta upoważnia Dyrektora Miejskiego Urzędu Pracy w L. do załatwiania spraw w imieniu Prezydenta. Oznacza to, że ewentualna bezczynność w ramach załatwiania sprawy w MUP jest bezczynnością osób kierujących urzędem (Dyrektora, jego zastępców) ale działających nie we własnym imieniu, lecz w imieniu Prezydenta Miasta, a więc bezpośrednio bezczynnością Prezydenta Miasta jako organu administracji. Skarżąca powinna była wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu szczebli instancji postępowania administracyjnego, a nie podległości służbowej. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej: 1) organem właściwym jest starosta; 2) organem wyższego stopnia jest wojewoda. Tym samym skarżąca powinna była najpierw wnieść zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta do Wojewody. Dopiero wyczerpanie tego trybu upoważniałoby ją do wniesienia skargi na bezczynność Prezydenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Podsumowując - skarżąca musi w pierwszej kolejności wykorzystać przysługujący jej środek odwoławczy na drodze administracyjnej w postaci zażalenia na bezczynność organu, zanim skorzysta z możliwości wniesienia skargi do sądu. W przeciwnym razie skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu bez badania jej zasadności merytorycznej i słuszności podnoszonych argumentów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, Sąd orzekł jak w postanowieniu.