I SA 1071/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Marzenna Glabas Zbigniew Ślusarczyk (Spr.) Katarzyna Matczak Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy nabycia prawa własności nieruchomości: I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę (trzydzieści złotych) 30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. A. K. będący użytkownikiem wieczystym działki nr 2368 stanowiącej własność Gminy Miasta E., położonej w E. przy ul. "[...]" , w dniu 22 listopada 2001 r. złożył wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności tej działki na mocy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, póz. 1209 ze zm.). Decyzją z dnia 27 stycznia 2003 r. wydaną w oparciu o art. l ust. 2 cyt. ustawy z 26 lipca 2011 r. Prezydent Miasta E. odmówił wnioskodawcy nieodpłatnego nabycia prawa własności wyżej wymienionej nieruchomości gruntowej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkaniowe w dniu 26 maja 1990 r. o czym świadczy fakt uzyskania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w dniu 15 czerwca 1990 r. i zakończenia budowy obiektu w 1995 r. W następstwie odwołania wnioskodawcy od decyzji organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało ją w mocy. Organ ten stwierdził, że odwołujący się nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. l ust. l ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Wprawdzie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości nabył on przed dniem 26 maja 1990 r. w celu wybudowania na niej domu mieszkalnego i prawo to posiadał w dniu wejścia w życie cyt. ustawy tj., w dniu 24 października 2001 r., jednak spełnienie tych przesłanek jest niewystarczające do uwzględnienia wniosku o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości. Dalej SKO stwierdziło, że winien być też spełniony warunek zabudowania nieruchomości na cele mieszkaniowe i to łącznie we wskazanych wyżej datach. Zdaniem SKO ustawa z 26 lipca 2001 r. ściśle precyzuje, że prawo nabycia własności nieruchomości gruntowej pozostającej w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych przysługuje wyłącznie "stosunku do nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe, a w niniejszej sprawie nieruchomość została zabudowana na cele mieszkaniowe po 26 maja 1990 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. wniósł o uchylenie decyzji SKO w O., zarzucając naruszenie przepisów ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Wskazał, że w art. l ust. l tej ustawy nie znajduje odzwierciedlenia zajęte przez organy obu instancji stanowisko, że przesłanką nabycia prawa własności działki jest jej zabudowa na cele mieszkalne zarówno w dniu 26 maja 1990 r. jak i w dniu 24 października 2001 r. tj. w dniu wejścia ustawy w życie. Zdaniem skarżącego przesłanką nabycia tego prawa jest aby wnioskodawcy przysługiwało prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w powyższych datach i aby była ona zabudowana na cele mieszkaniowe. Ustawodawca według niego, nie wymaga natomiast, aby nieruchomość była już zabudowana w dniu26 maja 1990 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Wnioskodawca był użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24 października 2001 r. z tym, że nieruchomość została zabudowana budynkiem mieszkalnym dopiero po pierwszej z tych dat. Zatem rozstrzygnięcie sprawy zależne jest od interpretacji art. l ust. l ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Przepisy te wbrew stanowisku SKO nie są jednoznaczne i jasne, wymagają wykładni nie tylko językowej ale też celowościowej. W ocenie organów administracji do skarżącego nie ma zastosowania art. l ust. l powyższej ustawy z tego względu, że w dniu 26 maja 1990 r. nieruchomość, której był użytkownikiem, nie była zabudowana. Sąd nie podziela tego poglądu. Ustawa z 26 lipca 2001 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, wskazuje w art. l ust. l podmioty, które w trybie przewidzianym tą ustawą mogą nabyć własność nieruchomości obciążonych prawem użytkowania wieczystego oraz rodzaj nieruchomości, które mogą być przedmiotem tego nabycia. Podmioty te, to osoby fizyczne które w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy były użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr. 46, póz. 340 ze zm.). Natomiast nieruchomości, które mogą zostać oddane tym użytkownikom na własność to: nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne. Interpretując powyższe uregulowanie nie należy zapominać o celu ustawy którym jest uwłaszczenie osób, które wybudowały domy mieszkalne na nieruchomości gruntowej co do której osobom tym przysługuje prawo zbliżone do własności, ustanowione przed 26 maja 1990 r. Data zabudowania nieruchomości jest sprawą drugorzędną. Dla bytu art. l ust. l cyt. ustawy istotne jest, zdaniem Sądu, aby nieruchomość, która została oddana w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, była zabudowana w dniu wejścia w życie ustawy tj. dnia 24 października 2001 r. Trzeba bowiem mieć na względzie fakt, że osoby otrzymujące nieruchomość w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, mają określony termin w którym nieruchomość ma zostać zabudowana. Przyjęta przez organ interpretacja eliminuje takich użytkowników wieczystych z kręgu osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku A. K., który na podstawie aktu notarialnego z 4 grudnia 1989 r. Rep. A nr "[...]" otrzymał opisaną wyżej nieruchomość od Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste na 99 lat, z przeznaczeniem pod zabudowę domem mieszkalnym. Zgodnie z § 5 umowy użytkownik wieczysty obowiązany był zabudować przedmiotową działkę budynkiem mieszkalnym w terminie 5 lat od dnia zawarcia umowy. W ocenie Sądu wyłączenie takiej kategorii użytkowników jak skarżący, spod działania art. l ust. l cyt. ustawy, tylko z tego powodu, że w dniu 26 maja 1990 r. nie zrealizowali jeszcze przysługującego im prawa zabudowy nieruchomości, mijałoby się z celem tej ustawy. Z tych względów Sąd nie podzielił stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji uznając, że skarżący spełnił zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe przesłanki określone w art. l ust. l powołanej ustawy. To zaś oznacza, że decyzje organów obydwu instancji wydane zostały w niniejszej sprawie z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w niniejszej sprawie wychodząc z błędnego założenia, że skarżący nie spełnia wymogów art. l ust. l ustawy, nie oceniły wniosku skarżącego pod kątem spełnienia lub nie - przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek cytowanej ustawy z 26 lipca 2001 r. warunkujących nieodpłatne nabycie przez użytkowników wieczystych prawa własności w trybie omawianej ustawy. Przede wszystkim organy winny przyjąć od wnioskodawcy oświadczenie czy skorzystał z uwłaszczenia mieniem, o którym mowa w art. 56 a ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, póz. 561 z pózn. zm.). Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o kosztach postępowania na rzecz skarżącego oraz na podstawie art. 152 tej ustawy, rozstrzygnął co do wykonalności tej decyzji. \