I SA 1248/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Hanna Raszkowska Beata Jezielska (spr.) Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej- - oddala skargę. Decyzją z dnia 4 lutego 2002 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u B. B. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych warunkiem uznania schorzenia za chorobę zawodową jest wyszczególnienie takiej choroby w wykazie chorób zawodowych oraz zaistnienie związku przyczynowego pomiędzy chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wskazano, iż z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. z dnia 8 marca 2000r. wynika, iż zmiany stwierdzone u B. B. nie wykazują klinicznych cech choroby zawodowej. Na skutek wniesionego odwołania przeprowadzono ponowne badanie w Instytucie Medycyny Pracy w L., rozpoznając przewlekły nieżyt krtani z tendencją do tworzenia się guzków głosowych na fałdach głosowych, niewydolność głośni z dysfonią hiperfunkcjonalną, przewlekły suchy nieżyt gardła oraz potwierdzając brak wystarczających podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wyjaśniono, iż zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 200l r. uchylającym poprzednie decyzje w przedmiotowej sprawie, uzupełniono materiał dowodowy poprzez uzyskanie stanowiska Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. w kwestii przedłożonych przez stronę wyników badań przeprowadzonych przez lekarza foniatrę z dnia 16 marca 2000r., stwierdzających istnienie guzków głosowych. Wskazano, iż w ocenie Zespołu przyczyną rozpoznania guzków głosowych było prawdopodobnie zlepianie się fałdów głosowych, natomiast wyniki te były dołączone do dokumentacji przekazanej do Instytutu w L. i zostały poddane analizie przed wydaniem orzeczenia przez tę jednostkę. Na skutek odwołania wniesionego przez B. B. decyzją z dnia 28 marca 2002r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż podstawą stwierdzenia choroby zawodowej mogą być jedynie orzeczenia uprawnionych jednostek, nie zaś wynik pojedynczego badania, przeprowadzonego przez jednostkę nie posiadającą takich uprawnień. Z uwagi na fakt, iż dwukrotne badania w jednostkach uprawnionych nie wykazały choroby zawodowej, brak jest podstaw do jej stwierdzenia. Na tę decyzję B. B. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2002r. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 28 marca 2002r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ odwoławczy nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Sądu z dnia 21 września 2001r., a mianowicie nie wyjaśnił w sposób rzeczowy i jednoznaczny dlaczego w badaniu z dnia 16 marca 2000r. stwierdzono u skarżącej guzki głosowe, a w kolejnych badaniach już nie. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy winien wystąpić o opinię w tej kwestii do Instytutu Medycyny Pracy w L., a nie poprzestawać wyłącznie na opinii Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej. Decyzją z dnia 7 maja 2003r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. ponownie utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 4 lutego 2002 r. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z zaleceniem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wystąpiono do Instytutu Medycyny Pracy w L. o wydanie stosownej opinii. W odpowiedzi Instytutu wyjaśniono, iż u B. B. nie stwierdzono zmian organicznych w postaci guzków głosowych, zmian przerostowych, bądź cech niedowładu fałdów głosowych, które są typowe dla następstw nadmiernego obciążenia narządu głosu. W skazano przy tym, iż podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest występowanie tzw. guzków twardych, które nie ustępują samoistnie i wymagają leczenia poprzez zabieg mikrochirurgiczny. Odnosząc się do wyników badań przedłożonych przez stronę wyjaśniono, iż badanie to wykazało obecność zmian na fałdach głosowych w miejscu typowym dla tworzenia się guzków głosowych, które oceniono jako istniejące guzki głosowe prawdopodobnie ze względu na gromadzenie lepkiej wydzieliny w tych miejscach bądź przejściowy obrzęk błony śluzowej. Jednakże w przypadku trwałych zmian, obecność guzków wykazałoby badanie wideostroboskopowe przeprowadzone w Instytucie. Wobec nierozpoznania choroby zawodowej przez uprawnione jednostki organ orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Na powyższą decyzję skargę wniosła B. B. Podniosła, iż w jej ocenie uchylenie przez Sąd decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. spowodowało także uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Ponadto zdaniem skarżącej w wyniku uchylenia tych decyzji przestały wiązać także orzeczenia lekarskie wydane przez Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej oraz Instytut Medycyny Pracy w L., a organ winien skierować ją na nowe badania lekarskie. Skarżąca podała, iż przez 36 lat była narażona na nadmiemy wysiłek głosowy i od 1978 r. miała problemy z krtanią. Wyjaśniła, iż wielokrotnie w trakcie badań foniatrycznych stwierdzano u niej istnienie guzków głosowych, a w związku z tym orzeczenia lekarskie na podstawie których wydano decyzje w niniejszej sprawie są niegodne z wcześniejszą dokumentacją lekarską, a także z badaniem wykonanym przez nią w prywatnym gabinecie lekarskim w dniu 16 marca 2000 r. Zarzuciła, iż opinia Instytutu z L. odnosząca się do wyników przedłożonego przez nią badania opiera się na domysłach i przypuszczeniach, a nie dowodach. Podała także, iż po raz pierwszy stawała przed komisją lekarską orzekającą w sprawie chorób zawodowych w sierpniu 1999 r. i wtedy stwierdzono u niej chorobę zawodową, a fakt ten nie został uwzględniony przy wydawaniu kolejnego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej podjęcia, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń. Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż wyrokiem z dnia 13 grudnia 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił jedynie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 28 marca 2002 r., a zatem decyzję wydaną w trybie odwoławczym. W związku z tym błędne jest przekonanie skarżącej, iż orzeczenie to skutkowało także uchyleniem poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 4 lutego 2002 r. Zatem ponowne rozpoznanie sprawy ograniczyło się tylko do postępowania odwoławczego. Nie jest także zasadny zarzut skarżącej, iż na skutek wyroku Sądu przestały wiązać orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych. Sąd nakazał jedynie uzupełnienie opinii sporządzonej przez Instytut Medycyny w L. poprzez ustosunkowanie się do wyników badania przeprowadzonego przez skarżącą w dniu 16 marca 2000 r. w Indywidualnej Specjalistycznej Praktyce Lekarskiej w O. , nie zaś przeprowadzenie ponownych badań przez uprawnione jednostki. W związku z tym organ rozpatrujący sprawę mógł ponownie przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia wyniki wcześniejszych orzeczeń w tej sprawie, uzupełnionych o opinię Instytutu Medycyny Pracy z L. z dnia 10 kwietnia 2003 r. Przechodząc do meritum należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.). Wprawdzie zostało ono uchylone z dniem 3 września 2002r., tj. z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115), jednakże zgodnie z § 10 tego rozporządzenia postępowanie w sprawie choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Zgodnie zaś z § 1 ust. 1 rozporządzenia z 18 listopada 1983r. za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy czym zgodnie z § 7 ust. 1 tego rozporządzenia jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo badawczych. Warunkiem zatem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej - jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - jest rozpoznanie przez uprawnioną jednostkę choroby określonej w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą a czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy. W niniejszej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek, a mianowicie orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki nie stwierdziły choroby zawodowej. Wprawdzie zarówno w orzeczeniu wydanym przez Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej w O., jak i Instytut Medycyny Pracy w L. stwierdzono u skarżącej zmiany polegające na przewlekłym nieżycie krtani z tendencją do tworzenia się guzków głosowych na fałdach głosowych, przewlekły suchy nieżyt gardła oraz niewydolność głośni z dysfonią hyperfunkcjonalną, jednakże nie są to schorzenia wymienione w wykazie chorób zawodowych. Wskazać przy tym należy, iż w myśl poglądu zawartego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2002 r. (sygn. akt OPS 3/02 opubl. ONSA z 2003 r. Nr 1 poz. 14) chorobami zawodowymi są przewlekłe choroby narządu głosu zawiązane z nadmiernym wysiłkiem w postaci guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych wymienione w pkt 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. Zatem nie każde zmiany w narządach głosu wypełniają znamiona choroby zawodowej, a tylko te które wymienione są wymienione w powołanym wykazie. Skoro zatem badania przeprowadzone przez uprawnione jednostki nie doprowadziły do rozpoznania tego typu zmian, brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wyjaśnić przy tym należy, iż podstawą do uchylenia poprzedniej decyzji organu odwoławczego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie był fakt, iż w kwestii wyniku badania lekarskiego przedłożonego przez skarżącą z dnia 16 marca 2000 r. nie wypowiedział się Instytut Medycyny Pracy w L. Jednakże postępowanie w tym zakresie zostało uzupełnione, a opinia Instytutu Medycyny Pracy w L. wraz z dodatkowymi wyjaśnieniami nie budzi zastrzeżeń. Wyjaśniono w niej nie tylko wyniki, jakie uzyskano po przeprowadzeniu badania u skarżącej, ale także opisano cały proces powstawania tzw. guzków głosowych oraz odniesiono się do badania z dnia 16 marca 2002 r. Nie można przy tym podzielić zarzutu skarżącej, iż opinia ta opiera się na domysłach i przypuszczeniach. Wskazano w niej jedynie na przypuszczalne powody błędnego odczytania wyników przez lekarza przeprowadzającego badanie na zlecenie skarżącej. Opinia ta zwiera jednak kategoryczne i jednoznaczne stwierdzenia odnośnie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie można także podzielić zarzutu skarżącej, iż nie odniesiono się do orzeczenia komisji lekarskiej, wydanej - zdaniem skarżącej - w 1999 r. Ani akta sprawy, ani też pismo z dnia 12 marca 2004 r. nie potwierdzają faktu, iż takie orzeczenie zostało wydane. W związku z tym w ocenie Sądu ocena materiału dowodowego dokonana przez organ nie budzi zastrzeżeń. Wobec powyższego zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).