I SA 1415/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Zbigniew Rausz Asesor Irena Szczepkowska Protokolant Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z. A. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie opłaty adiacenckiej - - skargę oddala , 2 I SA 1415/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia 21 marca 2002r. Nr "[...]" Zarząd Miasta B. ustalił opłatę adiacencką w wysokości 40 398,00zł zobowiązując do jej uiszczenia Z. A. W uzasadnieniu decyzji podał, że ostateczną decyzją z dnia 30 czerwca 1999r. Nr "[...]" wydaną przez Burmistrza Miasta B. na wniosek Z. A. zatwierdzono podział nieruchomości położonej w obrębie W., gmina B., oznaczonej jako działki 144/59, 144/68, 144/66. Działki te, których właścicielem był Z. A. podzielono na 28 nowych działek. W wyniku tego wzrosła wartość nieruchomości co znajduje o potwierdzenie w znajdującym się w aktach sprawy operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego. Organ I instancji analizując wzrost ceny nieruchomości wskazał, że wartość nieruchomości przed podziałem została określona na 1.195.160,00zł, a wskutek podziału wzrosła do kwoty 1.329.820,00zł. Różnica w wartości nieruchomości wynosiła więc 134.660,0zł. Od tej kwoty organ ustalił opłatę adiacencką, która zgodnie z uchwałą Nr "[...]" Rady Miejskiej w B. wyniosła 30% różnicy wzrostu wartości nieruchomości z tytułu zatwierdzenia jej podziału. Jako podstawę prawną w wydanej decyzji przytoczono art. 98 ust. 4 oraz art. 146 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2000 Dz. U. Nr 46, póz. 543 ze zm.) Od powyższej decyzji wniósł odwołanie Z. A. W uzasadnieniu zarzucił organowi I instancji błędy w ustaleniach faktycznych co do charakteru gruntu. Podniósł mianowicie, że są to częściowo grunty rolne, czego dowodem jest fakt opłacania przez przez skarżącego podatku rolnego a nie grunty przeznaczone pod zabudowę mieszkalno-usługową, jak w uzasadnieniu podał organ. Zarzucił następnie brak należytego uzasadnienia decyzji i nie informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Podniósł dalej, że operat szacunkowy został sporządzony na dzień 20 grudnia 2001 r., a wydanie decyzji nastąpiło w dniu 21 marca 2002r. co narusza art. 146 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał wreszcie, że niesłusznie została naliczona opłata adiacencka za działki Nr 144/70, 144/76, 144/88 i 144/97, które zostały przeznaczone na drogi wewnętrzne i na mocy wskazanej ustawy przeszły na własność gminy z dniem gdy decyzja o podziale stała się ostateczna. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr "[...]" z dnia 17 kwietnia 2002r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji gdy w wyniku podziału nieruchomości wrasta jej wartość, zarząd gminy może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencka. Stawkę opłaty ustala rada gminy w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 50% różnicy pomiędzy ceną z przed i po podziale. Organ II instancji podał, że Zarząd Miasta B. dnia 2 stycznia 2002r. zawiadomił, skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, informując jednocześnie o zasadach ustalania tej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji w kwestii naliczania opłaty adiacenckiej, podkreślając jednocześnie, że organ ten w prawidłowy sposób ustalił wysokość opłaty w oparciu o operat szacunkowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do kwestii poruszonych w odwołaniu wskazało , że nie mają one znaczenia prawnego w sprawie. Podkreślono mianowicie, że fakt opłacania przez skarżącego podatku rolnego nie wpływa na przeznaczenie gruntu ( będącego przedmiotem podziału ) określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu decyzji wywodzono dalej, że działki wydzielone pod drogi nie stanowią dróg publicznych w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, dlatego też nie jest słuszny zarzut podniesiony w odwołaniu, że od tychże działek nie powinna być naliczana opłata adiacencka. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. A. W skardze zarzucił decyzji naruszenie dyspozycji art. 146 ustawy o gospodarce nieruchomościami, błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenia zasady należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a także sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem decyzji Zarządu Miasta B. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu organów i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skargę Z. A. podniósł w szczególności, że decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia dotyczącego wysokości wyliczenia wartości nieruchomości. Powoduje to, że nie wiadomo co przyjęto za podstawę wyceny nieruchomości. Taki stan narusza zasady określone w art., art. 8, 10 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł następnie, że organy wydając decyzję, nie wskazały daty sporządzenia operatu szacunkowego, czym naruszyły przepis art. 146 ust 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Główny zarzut dotyczył jednak faktu, że opłata adiacencka nie powinna być naliczana od działek, które zostały przewidziane pod budowę dróg wewnętrznych gdyż przeszły one na własność gminy i w stosunku do tych działek gmina wykonuje czynności administracyjne m. in. nadając drodze wewnętrznej nazwę ulicy. Skarżący wskazał również, że gmina nie wypłaciła mu należnego odszkodowania, za wywłaszczenie działek przeznaczonych pod drogi, co narusza art. 21 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało nadto, że wycena nieruchomości została sporządzona zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998r. w sprawie szczególnych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 98, póz. 612). Do ustalenia wzrostu wartości nieruchomości rzeczoznawca przyjął metodę porównywania nieruchomości z nieruchomościami podobnymi będącymi już przedmiotem obrotu. Organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że niezasadny jest argument skargi dotyczący naliczenia opłaty za nieruchomości przeznaczone pod drogi wewnętrzne. Organ argumentował dalej, że wprawdzie opłatę adiacencką ustala się od wszystkich działek będących przedmiotem podziału z wyłączeniem działek przeznaczonych pod drogi publiczne, ale w niniejszej sprawie działki przeznaczone zostały pod drogi wewnętrzne (nie zaś publiczne), które nie przeszły z mocy art. 98 ust. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym na własność gminy. W konsekwencji wartość tych działek nie miała wpływu na wysokość opłaty adiacenckiej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji nie uznał także argumentów skarżącego dotyczących naruszenia przez organy obu instancji, zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 10 i 11 kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wskazał co następuje: Skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Skarga nie jest zasadna. Przepis art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zezwala zarządowi gminy na ustalenie opłaty adiacenckiej w określonej wysokości, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrosła jej wartość. Ustawodawca położył w tym wypadku szczególny nacisk na fakt podziału nieruchomości, to znaczy moment, w którym decyzja wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zatwierdzająca projekt podziału zaczęła obowiązywać w obrocie prawnym i wywierać określone skutki prawne. Jeśli już sam podział nieruchomości spowodował wzrost jej wartości, to zarząd gminy jest legitymowany do wymierzania opłaty adiacenckiej z tego tytułu. Wzrost wartości nieruchomości spowodowany podziałem musi być niewątpliwy i na organie gminy ciąży obowiązek wykazania bezpośredniego związku między dokonanym podziałem nieruchomości a wzrostem jej wartości. Podział nieruchomości, który spowodował wzrost jej wartości, jest więc w tym wypadku czynnikiem zezwalającym na uruchomienie procedury ustalenia opłaty adiacenckiej i jednocześnie wyznacznikiem podmiotu obowiązanego do uiszczenia tej opłaty. Prowadzi to do wniosku, że na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zarząd gminy może wymierzyć opłatę adiacencką podmiotowi, który był właścicielem nieruchomości w dniu, kiedy decyzja zatwierdzająca projekt podziału tej nieruchomości stała się ostateczna. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 listopada 1999r. (sygn. akt OPK 21/99, ONSA 2000/2/56), która zachowuje aktualność także w obecnym stanie prawnym. Należy zatem przyjąć, że organ I instancji miał prawo do obciążenia skarżącego opłatą adiacencką. Zostały bowiem spełnione wszystkie wymogi przewidziane przez ustawę o gospodarce gruntami. Nie budzi również wątpliwości wysokość naliczonej opłaty. Postępowanie przeprowadzono w sposób wyczerpujący, opierając się na rzetelnej opinii rzeczoznawcy majątkowego. Organ wszczynając postępowanie w sprawie poinformował o tym skarżącego, pouczając go jednocześnie o prawach przysługujących stronie. Skarżącemu został doręczony także odpis wyciągu z operatu szacunkowego. W trakcie postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji skarżący nie odniósł się do wskazanej opinii, dlatego też nie są zasadne zarzuty skargi nakierowane na podważenie tej opinii. Nie można więc postawić organowi zarzutu, iż nie wypełnił on dyspozycji wynikającej z art. 77. § l Kodeksu postępowania administracyjnego i w przeprowadzonym postępowaniu nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Uzasadniając decyzję, organy obu instancji powołały się na operat szacunkowy, przywołując jego najistotniejsze postanowienia. Tak więc nietrafne są zarzuty skarżącego dotyczące uzasadnienia decyzji, gdyż uzasadnienia te są zgodne z wymogami, o których mowa w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Bez znaczenia też pozostaje kwestia obecnej sytuacji prawnej działek powstałych w wyniku podziału. Jak wskazano wyżej, istotą nałożenia opłaty adiacenckiej jest wzrost wartości działek powstałych wskutek podziału nieruchomości. Nieistotne jest więc, czy obecnie za wydzielone działki płacony jest podatek rolny. Fakt ten nie ma bowiem prawnego znaczenia dla ustalenia opłaty. Odnosząc się do zarzutów skargi w kwestii działek o numerach 144/70, 144/76, 144/88, 144/97, które zostały przeznaczone pod budowę dróg wewnętrznych, Sąd nie podziela argumentacji skarżącego, że działki te przeszły na własność gminy z dniem, z którym decyzja o podziale stała się ostateczna. Zgodnie z art. 98 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami jeśli z nieruchomości objętej na wniosek jej właściciela podziałem wydzielone zostały grunty pod drogi publiczne (gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe), to przechodzą one z mocy prawa na własność gminy (lub innego podmiotu w tym przepisie wskazanego: np. powiatu) z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna. Zatem dotychczasowy właściciel nieruchomości objętej podziałem nie mógłby być zobowiązany do uiszczenia opłat adiacenckich od nieruchomości, która w momencie, kiedy wystąpiła okoliczność uprawniająca organ administracji do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy, nie stanowiłaby już jego własności, lecz własność gminy. W niniejszej sprawie jak podkreślono wyżej taka sytuacja nie wystąpiła. Sporne działki nie przeszły na własność gminy, gdyż nie zostały przeznaczone na drogi publiczne. Właściciel nie został pozbawiony własności tych działek, wskutek podziału nieruchomości. Działki te bowiem zostały przeznaczone na drogi wewnętrzne w rozumieniu art. 93 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Tak więc niezasadne są zarzuty skargi w kwestii braku podstawy prawnej uprawniającej organ do ustalenia od nich opłaty adiacenckej. Należy też podkreślić, że wartość tych działek nie wzrosła i jak słusznie wskazał organ II instancji w zaskarżonej decyzji "wartość działek przeznaczonych pod drogi wewnętrzne nie miała bezpośredniego wpływu na wysokość spornej opłaty". Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Należało zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) skargę oddalić.