I SA 144/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Hanna Raszkowska Tadeusz Piskozub Irena Szczepkowska (Spr.) Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. i T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących A. i T. C. kwotę 30 zł (trzydzieści zł) tytułem zwrotu kosztów sądowych. A. i T. małż. C. wystąpili dnia 7 października 2002 r. do Burmistrza W. z wnioskiem o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości gruntowej znajdującej się w ich użytkowaniu wieczystym, położonej w W. przy ul. "[...]", o powierzchni 650 m2' na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113, póz. 1209). Burmistrz W., decyzją z 4 listopada 2002 r., nr: "[...]", wydaną z powołaniem się na przepis art. l ust. 2 ustawy z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, póz.1209), odmówił użytkownikom wieczystym A. i T. C. nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy i Miasta W., położonej w W. przy ul. "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 196 o powierzchni 650 m2. Organ odmawiając uwzględnienia wniosku podnosił, iż wnioskodawcy nie spełnili jednego z warunków określonych w art. l ust. l powołanej ustawy, a mianowicie: nie zabudowali przedmiotowej działki na cele mieszkaniowe na dzień 26 maj a 1990 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., w wyniku rozpatrzenia odwołania A. i T. C., wydało w dniu 4 grudnia 2002r. decyzję, nr: "[...]" o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza W. Kolegium za bezsporny uznało fakt, że prawo użytkowania wieczystego A. i T. C. nabyli przed dniem 26 maja 1990 r. i prawo to posiadali w dniu 24 października 2001 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26 maja 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Jednak powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdzono, iż nieruchomość ta nie została zabudowana na cele mieszkaniowe do dnia 26 maja 1990 r. i w związku z tym, zdaniem organu, odwołujący się nie spełniają warunków określonych w art. l ust. l powołanej ustawy, a tym samym nie przysługuje im roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności omawianej nieruchomości. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli T. i A. C. W przekonaniu skarżących organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję opierał się na fakcie, że przedmiotowej nieruchomości nie nabyli na podstawie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych na obszarze Ziem Odzyskanych i na tym zagadnieniu skoncentrowali się w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu określonego w art. 35 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 póz. 368 ze zm.). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, z późn. zm.). Na wstępie należy stwierdzić, iż bezzasadny jest wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. o odrzucenie skargi małżonków C. jako wniesionej z uchybieniem termin określonego w art. 30 ust. l ustawie z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Przepis ten stanowił, iż skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja SKO z dnia 4 grudnia 2002 r. została doręczona skarżącym dnia 19 grudnia 2002 r. wobec czego termin do wniesienia skargi należy liczyć od dnia 20 grudnia 2002 r. do dnia 18 stycznia 2003 r. Przedmiotowa skarga wniesiona została drogą pocztową - dnia 15 stycznia 2003 r., a zatem z zachowaniem ustawowego terminu 30 dni. Stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 12690) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie z punktu widzenia jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi lecz tylko zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, co oznacza, iż władny jest uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczyła strona skarżąca, a wziętych pod uwagę z urzędu przez Sąd. W niniejszej sprawie, Sąd, niezależnie od zarzutów skargi, stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, a to art. l ust. l ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, póz. 1209). Skarżącym należy wyjaśnić, iż organy orzekające w niniejszej sprawie odmówiły im nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, położonej w W. przy ul. "[...]", z innej przyczyny niż wskazywana przez z nich w skardze. W ocenie organów administracji do skarżących nie ma zastosowania przepis art. l ust. l powołanej ustawy z tego względu, że w dniu 26 maja 1990 r. nieruchomość, której byli użytkownikami wieczystymi, nie była zabudowana. Sąd w niniejszym składzie poglądu tego nie podziela. Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji - wskazuje w art. l ust. l podmioty, które w trybie przewidzianym tą ustawą mogą nabyć własność nieruchomości obciążonych prawem użytkowania wieczystego oraz rodzaj nieruchomości, które mogą być przedmiotem tego nabycia. Podmioty te, to osoby fizyczne, które w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, póz. 340 z późn. zm.). Natomiast nieruchomości, które mogą zostać oddane tym użytkownikom na własność to: nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne. Tak więc dla bytu art. l ust. l ustawy istotne jest, zdaniem Sądu, aby nieruchomość, która została oddana w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, była zabudowana dniu wejścia w życie ustawy, tj. dnia 24 października 2001 r. Trzeba bowiem mieć na względzie fakt, że osoby otrzymujące nieruchomość w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe mają określony termin, w którym nieruchomość ma zostać zabudowana. Przyjęta przez organy administracji interpretacja eliminuje takich użytkowników wieczystych kręgu osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia prawa, własności nieruchomości. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku A. i T. C., którzy na podstawie aktu notarialnego sporządzonego 13 lipca 1989 r. Rep. "[...]" otrzymali opisaną wyżej nieruchomość od Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste na 99 lat, z przeznaczeniem pod zabudowę domu mieszkalnego. Zgodnie z § 4 umowy użytkownicy wieczyści obowiązani byli zabudować przedmiotową działkę budynkiem mieszkalnym w terminie 5 lat od dnia zawarcia umowy. Zatem w dniu 26 maja 1990 r. nie mieli obowiązku posiadania zabudowanej nieruchomości, jednak byli już użytkownikami nieruchomości przeznaczonej na cele mieszkaniowe. W ocenie Sądu, wyłączenie tych użytkowników spod działania art. l ust. l powołanej ustawy, tylko z tego powodu, że w dniu 26 maja 1990 r. nie zrealizowali jeszcze przysługującego im prawa zabudowy nieruchomości, byłoby nieracjonalne. Z tych względów Sąd nie podzielił stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji uznając, że małżonkowie C. spełniają zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe przesłanki określone w art. l ust. l powołanej ustawy. To zaś oznacza, że decyzje organów obu instancji wydane zostały w tej sprawie z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w niniejszej sprawie wychodząc z błędnego założenia, że A. i T. C. nie spełniają wymogów art. l ust. l ustawy, nie oceniły wniosku skarżących z 7 października 2002 r. i załączonej doń dokumentacji pod kątem spełnienia - lub nie - przez wnioskodawców wszystkich przesłanek cytowanej ustawy z 26 lipca 2001 r. warunkujących nieodpłatne nabycie przez użytkowników wieczystych prawa własności w trybie omawianej ustawy. Przede wszystkim organ I instancji winien przyjąć od wnioskodawców oświadczenie czy skorzystały z uwłaszczenia mieniem, o którym mowa w art. 56a ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych ( Dz.U. Nr 118, póz. 561 z póżn. zm). Ponadto ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji będzie musiał mieć na uwadze zmianę ustawy z 26 lipca 2001 r. dokonaną art. 15 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, póz. 592). Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270 z póz. zm.) orzekł jak w sentencji.