I SA 1490/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-02-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk, Asesor WSA Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2000 r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową, w szczególności § 8 ust. 1 i § 4 ust. 3, umożliwiają emerytom wojskowym ubieganie się o przydział innej kwatery lub poprawę warunków mieszkaniowych, pomimo utraty mocy obowiązującej art. 13 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, ponieważ błędnie przyjęły brak podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przydział kwatery. Pomimo utraty mocy art. 13 ustawy z 1976 r., przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 2000 r. nadal umożliwiają emerytom wojskowym ubieganie się o przydział innej kwatery lub poprawę warunków mieszkaniowych, co pozwala na merytoryczne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżący, emeryt wojskowy, złożył wniosek o przydział osobnej kwatery stałej w garnizonie O. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że aktualne przepisy nie przewidują możliwości zamiany kwater dla emerytów wojskowych. Organ odwoławczy podtrzymał tę decyzję. Skarżący odwołał się, podnosząc, że nowe przepisy nie mogą dotyczyć wniosków złożonych przed ich wejściem w życie i powołując się na ochronę praw nabytych. Sąd uchylił obie decyzje, uznając je za wydane z naruszeniem prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; zasądzono od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie kwatery stałej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją nr "[...]" z dnia 22 maja 2003 Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. nr "[...]" umarzającą postępowanie w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej w garnizonie O.
W uzasadnieniu podano, iż w dniu 28 kwietnia 1977r. T. G. złożył wniosek o przydział osobnej kwatery stałej w garnizonie O., podając iż obecnie zajmuje kwaterę stałą w miejscowości B. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w tym przedmiocie uznając, iż aktualnie obowiązujące przepisy, tj. ustawa z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2000r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową nie przewidują możliwości dokonywania zamiany kwater emerytom i rencistom wojskowym posiadającym kwaterę, ubiegających się o jej zamianę do innej wybranej miejscowości.
Od decyzji tej odwołał się T. G. Wyjaśnił, iż od momentu złożenia raportu o przydział kwatery otrzymał cztery propozycje zamiany, lecz żadna z kwater nie spełniała jego wymogów. Podniósł, iż nowa ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie może dotyczyć wniosków złożonych przed jej wejściem w życie, a jego podanie winno być załatwione poprzez wydanie stosownej decyzji w sprawie przydziału kwatery.
Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. nie uwzględnił odwołania, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Wyjaśniono przy tym, iż art. 13 ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, przewidujący możliwość ubiegania się przez emerytów i rencistów o przydział kwatery w wybranej miejscowości utracił moc z dniem 31 grudnia 1995r., a aktualnie obwiązujące przepisy nie przewidują takich uprawnień w odniesieniu do emerytów i rencistów. Zatem umorzenie postępowania jest zasadne. Przy czym wskazano, iż w obecnym stanie prawnym możliwa jest realizacji prawa do kwatery w inny sposób, np. przez wypłatę ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery.
Na powyższą decyzję skargę wniósł T. G., kwestionując jej zgodność z prawem. Podniósł, iż pomimo zmiany stanu prawnego organy zobowiązane są do wykonania polecenia Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa - Zastępcy Kwatermistrza P.O.W. w B., który zaakceptował jego raport o przydział kwatery. Powołał się przy tym na ochronę praw słusznie nabytych. Skarżący wyjaśnił ponadto, iż proponowane mu kwatery znajdowały się na parterze, były to mieszkania zimne a jego stan zdrowia wymagał poprawy warunków mieszkaniowych. Natomiast odnosząc się do kwestii ekwiwalentu podał, iż jest osobą w podeszłym wieku, zaś z uzyskanych informacji wynika iż wypłata ekwiwalentu może nastąpić w terminie do 10 lat. Zarzucił, iż taki sposób załatwienia jego wniosku narusza zasady sprawiedliwości społecznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono przy tym, iż w latach 1980 - 1988 skarżący otrzymywał propozycje kwater zamiennych, z których nie skorzystał. Wyjaśniono, iż późniejsza sytuacja mieszkaniowa w garnizonie O. uniemożliwiła przydzielenie osobnej kwatery stałej, a obecny stan prawny nie przewiduje możliwości dokonywania zamiany kwater przez emerytów i rencistów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie.
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego.
W niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż decyzje organów obydwu instancji wydane zostały z naruszeniem prawa. Zarówno bowiem organ pierwszej instancji, jaki i organ odwoławczy mylnie przyjęły, iż w aktualnym stanie prawnym brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony o przydział osobnej kwatery stałej. Słuszne jest przy tym stanowisko organów orzekających w sprawie, iż z dniem 31 grudnia 1995r. utraciły moc przepisy ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992r. Nr 5 poz. 19 ze zm.), w tym art 13 stanowiący, iż na wniosek emeryta lub rencisty wojskowego może być mu przydzielona osobna kwatera stała lub lokal spółdzielczy w miejscowości przez niego wybranej, jeżeli organ kwaterunkowy dysponuje w tej miejscowości lokalami mieszkalnymi. Nie oznacza to jednak, iż w aktualnym stanie prawnym brak jest przepisów umożliwiających zamianę kwatery przez emeryta lub rencistę wojskowego. Wprawdzie obecnie obowiązująca ustawa z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002r. Nr 42 poz. 368 ze zm.) nie zawiera analogicznego przepisu do wyżej przytoczonego art. 13, jednakże wynika to z faktu iż nie reguluje ona całościowo materii dotyczącej zakwaterowania. Z mocy bowiem art. 83 ust 1 tej ustawy Minister Obrony Narodowej został upoważniony do wydania "przepisów wykonawczych, normujących między innymi kwestię zamiany kwater. Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2000r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową w § 8 ust 1 stanowi, iż dyrektor oddziału terenowego Agencji, na wniosek osoby uprawnionej, może przydzielić jej inną kwaterę, jeżeli zajmowana przez nią kwatera posiada powierzchnię mieszkalną większą lub równą powierzchni przysługującej tej osobie. Przy czym także w przypadku zajmowania kwatery o powierzchni mieszkalnej mniejszej od minimalnej należnej powierzchni istnieje możliwość ubiegania się przez osobę uprawnioną o poprawę warunków mieszkaniowych (§ 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia.). Wprawdzie przepisy rozporządzenia me zawierają definicji osoby uprawnionej, ale takim pojęciem posługuje się ustawa z 22 czerwca 1995r. odnosząc je między innymi do emerytów wojskowych (art. 24 ust. 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy). Wobec powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów orzekających w niniejszej sprawie odnośnie bezprzedmiotowości postępowania. Wskazana wyżej regulacja prawna pozwala bowiem na merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącego.
Dodatkowo organowi pierwszej instancji należy wskazać, iż art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie określa, co winna zawierać decyzja administracyjna. Zgodnie z tym przepisem jednym z obligatoryjnych elementów decyzji jest data jej wydania. Błędne jest zatem założenie przyjęte przez organ, iż datą wydania decyzji jest data jej doręczenia stronie. Data ta winna być bowiem wyraźnie określona w treści decyzji, która jest doręczana stronie.
W związku z powyższym należy uznać, iż decyzje organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego. Z tego względu na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 tej ustawy. Sąd nie podejmował rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) ze względu na treść zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło