I SA 1509/02

WyrokWSA w Olsztynie2004-01-15

Skład orzekający: Zbigniew Rausz, Zbigniew Ślusarczyk, Katarzyna Matczak, Urszula Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej wydana w trybie wznowienia postępowania, która uchyla poprzednią decyzję, ale nie rozstrzyga merytorycznie o istocie sprawy, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja organu administracji publicznej wydana w trybie wznowienia postępowania, która jedynie uchyla poprzednią decyzję, ale nie rozstrzyga merytorycznie o istocie sprawy (np. o zachowaniu lub niezachowaniu uprawnień do kwatery stałej), jest wadliwa i narusza przepisy postępowania administracyjnego. Organ powinien uchylić wadliwą decyzję i wydać nową, rozstrzygającą sprawę co do istoty.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. kwestionował decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która utrzymała w mocy decyzję uchylającą własną decyzję stwierdzającą zachowanie uprawnień do osobnej kwatery stałej. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ponieważ pierwotne zaświadczenie o uprawnieniu do emerytury wojskowej, będące podstawą do przyznania kwatery, zostało anulowane z powodu podjęcia przez skarżącego służby w Straży Granicznej. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego, konstytucyjnego oraz zasad postępowania administracyjnego, w tym naruszenie zasady ochrony praw nabytych i przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i orzekł, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor Protokolant Zbigniew Rausz Zbigniew Ślusarczyk Katarzyna Matczak (sprawozdawca) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie uprawnień do kwatery stałej: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia "[...]" r., Nr "[...]", II. zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia 3 czerwca 2002r. Nr "[...]" Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia 18 kwietnia 2002r. Nr "[...]" w sprawie uchylenia własnej decyzji Nr "[...]" stwierdzającej zachowanie uprawnień do osobnej kwatery stałej przez K. M. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją z dnia 15 kwietnia 1988r. Nr "[...]" Dowódca Garnizonu O. przydzielił K. M. jako żołnierzowi zawodowemu osobną kwaterę stałą nr "[...]" przy ul. "[...]" w K. W dniu 31 sierpnia 1997r. zainteresowany został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i uzyskał uprawnienia do zaopatrzenia emerytalnego. Wojskowe Biuro Emerytalne w S. wydało w dniu 4 maja 1999r. zaświadczenie nr "[...]" potwierdzające uprawnienie do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego. W oparciu o powyższe zaświadczenie Dyrektor Terenowego Oddziału WAM w B. decyzją z dnia 10 czerwca 1999r. Nr "[...]" orzekł o zachowaniu przez skarżącego uprawnienia do osobnej kwatery stałej na czas określony. W dniu 15 listopada 2000r. Wojskowe Biuro Emerytalne w S. powiadomiło organ o anulowaniu swojego zaświadczenia nr "[...]", bowiem K. M. - major rezerwy z dniem 3 września 1997r. podjął służbę w Straży Granicznej i z tego powodu utracił z dniem 2 września 1997r. prawo do emerytury wojskowej. Wobec powzięcia informacji o nowych okolicznościach w sprawie organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w przedmiocie zachowania uprawnień do kwatery stałej i decyzją z dnia 18 kwietnia 2002r. uchylił własną decyzję potwierdzającą zachowanie uprawnień do osobnej kwatery stałej przez Pana M. Od powyższej decyzji pełnomocnik K. M. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, że decyzja ta jest prawidłowa. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 5 pkt l ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP podstawą do wydania decyzji o zachowaniu uprawnień do osobnej kwatery stałej jest zaświadczenie z właściwego wojskowego biura emerytalnego o posiadaniu uprawnienia do emerytury wojskowej. Skoro z akt sprawy wynika, że wyżej wskazane zaświadczenie zostało anulowane, to organ pierwszej instancji miał obowiązek zweryfikować własną decyzję w trybie wznowienia postępowania z uwagi na brak przesłanek uprawniających do zachowania prawa do kwatery. Nadto wskazano, iż stosownie do art. 38 ust. l ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, wobec przyjęcia zainteresowanego do Straży Granicznej jego prawo do emerytury wojskowej nie uległo zawieszeniu jak podnosił odwołujący się lecz ustało. Na powyższą decyzję pełnomocnik K. M. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości. Podniósł zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 23 ust. l ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 42, póz. 368), poprzez uznanie, iż podjęcie służby w Straży Granicznej skutkuje ustaniem uprawnień do emerytury wojskowej, a zatem stanowi podstawę do utraty uprawnień do kwatery stałej, jak również wskazał na rażące naruszenie art. 2 i art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasad postępowania administracyjnego, bowiem decyzje podejmowane w jego sprawie zapadały z pogwałceniem terminów obowiązujących organy administracji publicznej przy załatwianiu spraw. Wskazał także na zasadę ochrony praw nabytych, jako fundamentalną zasadę demokratycznego państwa prawnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż w toku prowadzonego w tej sprawie postępowania nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego oraz zasad konstytucyjnych. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych powodów niż podano w skardze. Na wstępie zważyć należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. NR 153, póz. 1270). Na wstępie wyjaśnić należy, iż wprawdzie skarga została złożona przez pełnomocnika - adwokat M. M., jednakże nie przedłożyła ona pełnomocnictwa do działania przed Sądem w imieniu skarżącego, jak również nie stawiła się na rozprawie, wobec czego Sąd uznał, iż skarżący działa osobiście bez pełnomocnika. Na rozprawie podtrzymał on w całości argumenty zawarte w złożonej skardze, wobec czego Sąd merytorycznie rozpatrzył niniejszą sprawę. Zważyć należy, iż decyzja organu pierwszej instancji utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją wydana została w reżimie przepisów dotyczących wznowienia postępowania. Organ wskazał, iż z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 145 § l pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego [wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne nie znane organowi, który wydał decyzję] wszczął postępowanie w wyniku którego, w trybie art. 151 § l Kpa uchylił własną decyzję w przedmiocie zachowania przez skarżącego uprawnień do osobnej kwatery stałej po zwolnieniu go ze służby wojskowej. Wprawdzie powołana w decyzji podstawa prawna nie jest pełna, gdyż ustawodawca unormował w tym przepisie dwa rozstrzygnięcia, jednakże akta niniejszej sprawy nie pozostawiają żadnych wątpliwości, iż organ skorzystał z trybu przewidzianego w pkt 2 tegoż przepisu. Treść art. 151 § l pkt 2 Kpa nie może budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku potwierdzenia przesłanek [z art. 145 § l oraz art. 145a Kpa] do uchylenia decyzji będącej przedmiotem oceny organu winien on uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z przytoczonych unormowań bezspornie wynika, że w decyzji, którą organ wydaje w trybie art. 151 § l pkt 2 Kpa należy zawrzeć rozstrzygnięcie usuwające z obrotu prawnego decyzję opartą na wadliwych ustaleniach stanu faktycznego, a następnie rozstrzygnięcie załatwiające sprawę merytorycznie. Jest to logiczna konsekwencja poszczególnych etapów prowadzonego postępowania wznowieniowego. Stanowisko powyższe jest powszechnie reprezentowane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym - patrz wyrok NSA z dnia 31 maja 1995r. sygn. akt III SA 430/94 opubl. M. Podatkowy 1996/1/26. W przedmiotowej sprawie organy tak nie postąpiły. Decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w B. zawiera jedynie pierwszy z wymienionych członów rozstrzygnięcia, przy czym takie rozstrzygnięcie nie posiada w przepisach normujących wznowienie postępowania podstawy prawnej. W tym stanie sprawy decyzja podjęta przez organ pierwszej instancji w wyniku wznowienia postępowania została wydana z naruszeniem prawa, które mogło mieć wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie w tej sprawie, bowiem nie orzekała merytorycznie o zachowaniu bądź też o niezachowaniu uprawnienia do osobnej kwatery stałej przez skarżącego. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy tę decyzję nie usunął powyższego naruszenia prawa, a zatem i jego decyzja dotknięta jest wadą mającą wpływ na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Stwierdzić należy, iż zarzuty podniesione przez skarżącego dotyczące naruszenia art. 23 ust. l ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie zasługują na uwzględnienie w stanie prawnym obowiązującym w momencie orzekania przez organy obu instancji. Natomiast zarzut przewlekłości postępowania administracyjnego, mający niewątpliwie miejsce w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie miał wpływu na merytoryczne rozpatrzenie w przedmiotowej sprawie. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 2 oraz art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem zasada ochrony praw nabytych w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania, z uwagi na możliwość pozbawienia żołnierza w służbie wojskowej kwatery stałej w sytuacji zaistnienia negatywnych przesłanek, o których mowa w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W tych warunkach Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca narusza przepisy postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § l lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm) orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tejże ustawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło