I SA 1687/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia SO del. Asesor WSA Protokolant Janina Kosowska Maria Matyja (spr.) Irena Szczepkowska Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r., sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy,- zasiłku okresowego - - oddała skargę. Sygn. akt 2 I SA 1687/O3 Uzasadnienie Decyzją Nr "[...]" z dnia 25 kwietnia 2003 Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. odmówił Z. M. przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego z powodu braku środków. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 31.03.2003r. Z. M. wniósł o przyznanie zasiłku okresowego. W oparciu o przedłożone dokumenty i wywiad środowiskowy ustalono, że rodzina wnioskodawcy liczy 6 osób, w tym czworo dzieci w wieku od 4 miesięcy do 12 lat. Z. M. od 4 listopada 2002r. jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, żona wnioskodawcy I. M. nie figuruje w ewidencji bezrobotnych. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku źródłem utrzymania rodziny był macierzyński zasiłek okresowy w kwocie 373,08 zł oraz cztery zasiłki rodzinne w kwocie 170,00 zł - łącznie 543,08 zł, co daje dochód na osobę w rodzinie 90,15 zł. Wskazując kryteria dochodowe określone w treści art. 4 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 1998 Nr 64 póz. 414 z późn. zm.), a uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz okoliczności w których w myśl art. 31 ust. l cytowanej ustawy zasiłek może być przyznany organ stwierdził iż Z. M. i jego rodzina znajdują się w sytuacji uprawniającej do przyznania świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego, a odmowa przyznania tego zasiłku nastąpiła z braku środków. Środki finansowe jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej w L. pokrywają jedynie zadania obligatoryjne zlecone jakimi są: renty socjalne, zasiłki stałe, zasiłki stałe wyrównawcze, macierzyńskie zasiłki okresowe, oraz na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Od decyzji tej odwołał się Z. M. Wnosząc o jej uchylenie i przyznanie mu zasiłku okresowego w wysokości po 1.008,92 zł miesięcznie począwszy od miesiąca marca 2003r. zarzucił, że jego rodzina spełnia jednocześnie dwa warunki określone w ustawie o pomocy społecznej, a mianowicie występuje trudna sytuacja życiowa (wnioskodawca jest bezrobotny, a od 4 listopada 2002r. bez prawa do zasiłku i trudna sytuacja finansowa; dochód w miesiącu lutym 2003r. wyniósł 543,08 zł i był o 1.008,92 zł niższy od ustawowego kryterium wynoszącego 1.552,00 zł. Odwołujący się zarzucił organowi pierwszej instancji niewłaściwą gospodarkę środkami finansowymi na pomoc społeczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją Nr "[...]" z dnia 3 czerwca 2003r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazując, że Z. M. liczący lat 40 prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czwórką dzieci w wieku 12, 6 i 3 lata oraz 4 miesiące. Odwołujący się nie pracuje i jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Na łączny dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku składał się macierzyński zasiłek okresowy oraz zasiłek rodzinny i wynosił 543,08 zł. Kryterium dochodowe dla rodziny odwołującego określone treścią art. 4 ust. l cytowanej ustawy o pomocy społecznej wynosi 1.552,00 zł. Okoliczności te wskazują że sytuacja materialno-bytowa rodziny Z. M. jest trudna. Jednakże stosownie do treści art. 2 ust. 4 cytowanej ustawy o pomocy społecznej organ uwzględnia potrzeby rodziny jeżeli odpowiadają one możliwościom pomocy społecznej. W związku z tym rozmiar świadczeń zleży nie tylko od potrzeb i żądań wnioskodawców, ale także od rozmiaru środków finansowych jakimi dysponuje organ pomocy społecznej do realizacji powierzonych ustawowo zadań. Podkreślając wysoką skalę potrzeb i brak środków finansowych jakimi dysponuje pomoc społeczna na zasiłki okresowe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uznało, że z uwagi na to, że zaskarżona decyzja dotyczy odmowy przyznania, zasiłku okresowego z powodu braku środków na zadania zlecone o charakterze fakultatywnym nie wykracza ona poza ramy uznania administracyjnego, bowiem organ pierwszej instancji nie miał realnych możliwości przyznania przedmiotowego zasiłku. Wskazując również, że Miejski Ośrodek Pomocy w L. od 1997r. systematycznie wspiera rodzinę Z. M. w miarę posiadanych środków. Od powyższej decyzji Z. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o uchylenie decyzji tak organu pierwszej jak i drugiej instancji i wskazanie im iż ma prawo do zasiłku okresowego w wysokości wskazanej we wniosku z dnia 31 marca 2003r. Wskazując powody które uzasadniają przyznanie mu zasiłku okresowego w kwocie 1.089,92 zł zarzucił że organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę utrzymując decyzję organu pierwszej instancji że organ ten prowadzi niewłaściwą gospodarkę przyznanymi mu środkami finansowymi kierując do osób które tej potrzeby nie powinny otrzymywać. Zarzucił też, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niezgodna z prawem ponieważ dwukrotnie napisano w uzasadnieniu tej decyzji nazwisko "Z" podczas gdy skarżący nazywa się "M". Postanowieniem z dnia 2 września 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. sprostowało z urzędu oczywistą pomyłkę dotyczącą napisania w uzasadnieniu decyzji nazwiska "Z" zamiast "M". W odpowiedzi na skargę natomiast wniosło o jej oddalenie. Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1271 ze zm. sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie jako właściwy do rozpoznania sprawy zważył, stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Przepis art. 31 ust. l cytowanej ustawy o pomocy społecznej stanowi że zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom i rodzinom jeżeli dochód na osobę nie przekracza kryterium dochodowego osoby lub rodziny zgodnie z art. 4 ustawy, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na: 1) długotrwałą chorobę, 2) niepełnosprawność, 3) brak możliwości zatrudnienia, 4) brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie na której ciążył obowiązek alimentacyjny, 5) inne uzasadnione przyczyny. Kryterium dochodowe dla rodziny skarżącego wynosi zgodnie z wyżej powołanym art. 4 ust. l ustawy o pomocy społecznej - 1.552,00 zł. Dochód natomiast rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił 543,08 zł, co daje na l osobę 90,15 zł. Skarżący jest osobą niepracującą, zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Faktem jest iż sytuacja rodziny skarżącego jest trudna, że spełnia on kryteria dochodowe jak i okoliczności (brak możliwości zatrudnienia) dające możliwość przyznania zasiłku okresowego. Zwrócić należy jednak uwagę na fakultatywność przepisu art. 31 ust. l cyt. ustawy, a także na brzmienie art. 2 ust. 4 mówiącego że potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają echom i możliwościom pomocy społecznej. Organy rozpatrujące niniejszą sprawę w sposób należyty zbadały sytuację życiową skarżącego ale i możliwości finansowe organu pomocy społecznej L. Wskazać bowiem należy, że organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Niezbędne też jest racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi, którymi dysponuje organ pomocy społecznej. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17.04.2002r. syg. akt. II SA/Gd 4332/01 Lex Nr 77665. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Niezależnie od powyższego nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący zwracał się do organu pomocy społecznej o przyznanie kolejnych świadczeń pieniężnych czy rzeczowych. Na marginesie należy podać iż błędne napisanie w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. nazwiska skarżącego "Z" zamiast "M" nie jest okolicznością, która mogłaby przesądzać o tym iż decyzja ta jest niezgodna z prawem. Z treści decyzji jak i z jej uzasadnienia wynika bowiem jednoznacznie, że dotyczy ona skarżącego. Ta oczywista pomyłka pisarska została zresztą przez organ zgodnie z treścią art. 113 § l kpa sprostowana. W tym stanie rzeczy należy uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270) powoduje oddalenie skargi.