I SA 1807/03

Dnia 6 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Marzenna Glabas (sprawozdawca) Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. S. i D. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania: I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 25 marca 1998 r. (Nr "[...]"), wydaną na podstawie art. 41 ust. 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 86, póz. 433 z późn. zm.), Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w G. orzekł o zwolnieniu przez J. S. i osoby wspólnie z nim zamieszkałe kwatery przy ul. "[...]" w związku z nabyciem przez niego samodzielnego lokalu mieszkalnego. W wyniku wznowienia postępowania decyzja ta została uchylona a postępowanie w sprawie umorzone. W uzasadnieniu decyzji w tej sprawie (z dnia 16 stycznia 2001 r., Nr "[...]") organ stwierdził, że w toku postępowania wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji o zwolnieniu kwatery, które nie były znane organowi I instancji. Ustalono, że nabyty przez J. S. lokal mieszkalny w G. nie spełniał warunków technicznych do użytkowania go jako lokal mieszkalny. W wyniku rozpatrzenia odwołania Z. S. od tej decyzji, Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w O. w dniu 5 marca 2001 r. utrzymał ją w mocy (Nr "[...]"), uznając za zasadne uchylenie decyzji o zwolnieniu kwatery, jednak nie z uwagi na zły stan techniczny lokalu ale na fakt zbycia tego lokalu. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 41 ust. 5 w/w ustawy, gdyż dotyczy on sytuacji, w której osoba uprawniona do przydziału kwatery dysponuje tytułem prawnym do innego lokalu lub domu. Stwierdził, że organ I instancji w decyzji z dnia 25 marca 1998 r. odniósł się do sytuacji mającej miejsce wówczas, gdy J. S. przysługiwało prawo do lokalu w miejscowości G. Decyzja winna być uchylona ponieważ nie odpowiadała istniejącemu stanowi faktycznemu i wiązała organy co do prawa przyznanego do kwatery przy ul. "[...]" w E., zgodnie z art. 22 ust. l w/w ustawy. Decyzję organu II instancji zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. S., podnosząc, iż J. S. występując o wznowienie postępowania nie dochował terminu zakreślonego w art. 148 § l k.p.a., a organ nie dokonał żadnych ustaleń, czy okoliczności wymienione w art. 145 § l pkt 5 istniały w dniu wydania decyzji o zwolnieniu kwatery. Wyrokiem z dnia 11 marca 2003 r. "[...]" Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W jego uzasadnieniu wskazał, iż pismem z dnia 29 sierpnia 2000r., które zostało uznane przez organ za wniosek o wznowienie postępowania, J. S. wystąpił o "cofnięcie decyzji Nr "[...]" z dnia 25 marca 1998 r." W piśmie tym nie powołano się na przesłanki wznowienia, lecz żądano "ustanowienia hipoteki kaucyjnej". W uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania powołano się na powyższy wniosek wywodząc, iż jest on wnioskiem o wznowienie wobec żądania "cofnięcia" decyzji i argumentu, iż nabyty lokal nie nadaje się do zamieszkania z powodu stanu technicznego. Do stanu technicznego lokalu skarżący odniósł się dopiero w piśmie z dnia 27 października 2000 r. Użycie w postanowieniu określenia "we wniosku o cofnięcie decyzji" wskazuje na pismo z dnia 29 sierpnia 2000 r. ale okoliczności stanowiące podstawę wznowienia przytoczone w treści uzasadnienia postanowienia zawarte są w piśmie z dnia 27 października 2000 r. Organ w treści postanowienia nie wymienił żadnej z tych dat. Natomiast powołał się na treść pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 31 lipca 2000 r. mające uprawdopodabniać wstrzymanie robót budowlanych w budynku, w którym znajduje się lokal stanowiący własność J. S. Wskazując na te okoliczności, Sąd stwierdził, iż wydając zaskarżone decyzje organy dokonały nadzwyczaj swobodnej interpretacji przepisów rozdziału 12 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, nie znajdującej potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. Argumenty organu i dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie pozwalają na ustalenie, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie zakreślonym w art. 148 § l kpa. Nadto organ ustalił sprzeczne z dokumentami podstawy wznowienia / art. 145 § l pkt. 5 kpa / co naruszało nie tylko przepisy cyt. rozdziału 12 dz. II kpa ale i przepisy art. 7, 8, 77 § l i 80 kpa. Decyzją z dnia 11 czerwca 2003 r. (Nr "[...]") Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w O. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. o zwolnieniu kwatery. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż w wyniku powtórnego badania zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że stan techniczny nabytego lokalu znany był J. S. od 22 marca 2000 r. (data wydania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. o wstrzymaniu robót budowlanych). Tymczasem pismo J. S. uznane za podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało w dniu 29 sierpnia 2000 r. W tym stanie rzeczy oczywistym jest uchybienie terminowi wyznaczonemu przez kodeks postępowania administracyjnego na wniesienie podania o wznowienie postępowania. W wyniku złożenia przez stronę odwołania, Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O., decyzją z dnia 11 lipca 2003 r. ( Nr "[...]" ), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w pełni wyrażone w niej stanowisko. Nie godząc się z rozstrzygnięciem organów administracji obu instancji, J. S. zaskarżył ich decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późniejszymi zmianami). Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. W niniejszej sprawie kontrola ta wykazała powtórne naruszenie przez organy administracji obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzje tych organów wydane zostały po uchyleniu przez Sąd wyrokiem 11 marca 2003 r. "[...]" decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w O. z dnia 5 marca 2001 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w G. z dnia 25 marca 1998 r. "[...]" orzekającej o zwolnieniu przez J. S. i osoby wspólnie z nim zamieszkałe kwatery przy ul. "[...]". W przytoczonej wyżej, zasadniczej części uzasadnienia tegoż wyroku Sąd wytknął organom dokonanie dowolnej interpretacji przepisów regulujących tryb wznowienia postępowania, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasad rządzących postępowaniem dowodowym. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) jak i obowiązującym wcześniej art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74 póz. 368 z późniejszymi zmianami), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym mieści się właśnie w zakresie oceny prawnej. Pomimo tego, iż w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego ani prawnego, która wyłączałaby obowiązek podporządkowania się rozstrzygających w niej organów administracji wskazaniom Sądu, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, jak stwierdził na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, nie zostały podjęte żadne dodatkowe czynności w celu ustalenia podstawy wniosku o wznowienie postępowania i zachowania terminu do jego złożenia. Postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia tych kwestii winno zatem zostać podjęte przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Organ powinien ustalić, kiedy skarżący powziął wiadomość o ewentualnej podstawie wznowienia, bowiem pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 31 lipca 2000 r., wskazuje, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na które powołuje się organ, podlegało kontroli instancyjnej. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, w której skarżący dowiedział się o istnieniu okoliczności, stanowiącej jego zdaniem podstawę wznowienia postępowania, dopiero z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (co do której brak jest w aktach sprawy jakiejkolwiek informacji). Przede wszystkim jednak należy wyjaśnić, jaką okoliczność skarżący wskazuje jako podstawę wznowienia postępowania, ponieważ może to być inny fakt, niż ten przyjęty przez organ. W tym stanie rzeczy zaskarżone decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.