I SA 1952/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Hanna Raszkowska Irena Szczepkowska Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r., sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w postaci zakupu 1 tony węgla z dowozem -oddala skargę. Decyzją z dnia 9 czerwca 2003 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. odmówił przyznania E. K. świadczenia z pomocy społecznej w formie niepieniężnej w postaci zasiłku celowego - zakupu l tony węgla z dowozem do miejsca zamieszkania. Organ ten ustalił, że E. K. mający 64 lata, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w lokalu komunalnym ogrzewanym piecem, jest osobą chorą, całkowicie niezdolną do pracy, otrzymuje rentę i dodatek mieszkaniowy. Jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił 524,22 zł. netto, a w miesiącu czerwcu 2003 r. wyniósł 502,33 zł. + 36,66 zł. dodatek mieszkaniowy przyznany na okres 1.03.203 r. - 31.08.2003 r. łącznie 538,99 zł. Organ I instancji w oparciu o art. 4 ust. l ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. (Dz. U. z 1998 r. nr 64, póz. 414 ze zm.) przyjął, że E. K. nie spełnia kryterium dochodowego (461 zł.) do uzyskania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w związku z czym rozpoznał sprawę co do możliwości przyznania mu zasiłku celowego wskazanego w art. 31 a i 32 tej ustawy. Jednak uznał, że decyzje wydawane w oparciu o te ostatnie przepisy mają charakter uznaniowy, więc organ może ale nie musi przyznać świadczenie. Organ I instancji powołał się na to, że granice uznania administracyjnego zakreśla nie tylko ilość środków finansowych którymi dysponuje organ na pomoc społeczną ale również musi wziąć pod uwagę to, czy przyznanie pomocy nie odbędzie się kosztem ograniczenia świadczeń dla innych osób występujących o pomoc a znajdujących się w gorszej sytuacji bytowo-rodzinnej. Organ ten dalej wskazał, że brak środków finansowych nie pozwala na przyznanie świadczenia E. K. w formie zasiłku celowego, nie dysponuje też opałem, zgromadzonym w magazynie. W uzasadnieniu swojej decyzji szeroko przedstawił wielkość środków finansowych jakie otrzymał ośrodek pomocy społecznej na zadania własne, obejmujące wypłatę zasiłków celowych oraz sposób ich rozdziału w szczególności to, że w pierwszej kolejności zabezpiecza się podopiecznym żywność i to w rodzinach wielodzietnych, niepełnych i nie posiadających żadnych źródeł dochodu. Ze względu na postępujące bezrobocie na terenie działania tegoż ośrodka pomocy społecznej, wzrasta liczba osób potrzebujących pomocy, które nie posiadają żadnych źródeł dochodu, a z drugiej strony sytuacja budżetowa państwa nie pozwala na zwiększenie środków finansowych na ten cel. Organ I instancji szczegółowo podając dane liczbowe wskazał na ilość otrzymanych środków, ustalone kryteria ich rozdziału i ilość środowisk które otrzymały opał z pomocy społecznej w pierwszych pięciu miesiącach 2003 r. Mając dodatkowo na uwadze fakt, że E. K. otrzymał na jesieni 2002 r. pomoc pieniężną w kwocie 620 zł. na zakup 1,5 t węgla do wykorzystania na sezon grzewczy 2002/2003 r., organ ten uznał, że ponowne przyznanie pomocy E. K. w postaci l tony opału musiałoby odbyć się kosztem innych osób m.in. kosztem ograniczenia wydatków na zakup żywności dla osób bardziej potrzebujących pomocy i nie mających żadnych źródeł dochodu. Wobec czego wniosek E. K. nie mógł być uwzględniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpoznaniu odwołania E. K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości stanowisko tegoż organu. SKO zważyło, że E. K. spełnia kryteria do ubiegania się o pomoc społeczną w formie rzeczowej. Jednakże w jego ocenie, przyznanie wnioskodawcy świadczenia nie jest możliwe z uwagi na ograniczone środki finansowe Ośrodka. Bowiem z uwagi na niewielkie zasoby budżetowe, przeznaczone są one przede wszystkim na zakup żywności i kierowane do rodzin wielodzietnych niepełnych i nie posiadających żadnych źródeł dochodu. Nie mogło pozostać bez wpływ na decyzję to, że wnioskodawca uzyskał już pomoc z przeznaczeniem na zakup opału, zatem w tych okolicznościach ponowne przyznanie mu środków na opał w tym samym sezonie grzewczym byłoby społecznie nieuzasadnione. SKO zaznaczył przy tym, że odmowa udzielenia wnioskowanej pomocy została podyktowana jedynie brakiem możliwości jej realizacji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz nakazanie Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. uwzględnienie wniosku. W uzasadnieniu skargi wyraził niezadowolenie ze sposobu w jaki Dyrektor MOPS-u wypełnia swoje obowiązki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Na wstępie należy wskazać, że Sąd uznał, iż przepis art. 149 ust. l ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. /Dz. U. nr 64, póz. 593 ze zm./ nie stoi na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu skargi. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że pomimo iż przepis ten stanowi o wygaśnięciu decyzji wydanych przed dniem l maja 2004 r. na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64, póz. 414 z późn. zm.) z wyjątkami, to nie pozbawia to sądu obowiązku zbadania legalności zaskarżonej decyzji w stanie prawnym obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że bezspornym jest, iż E. K. spełnia kryteria do ubiegania się o pomoc w formie rzeczowej. Skarżący ma 64 lata, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest inwalidą, niezdolnym całkowicie do pracy, schorowanym. Jego dochód wynosił w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku 524,22 zł. Zamieszkuje w lokalu komunalnym ogrzewanym piecem. W momencie ubiegania się o pomoc nie miał zabezpieczonej potrzeby w zakresie opału. Zgodnie z art. 31 a i 32 ust. l i 2 ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie nie spełniającej kryterium dochodowego może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek celowy na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów opału. Jednakże przyznanie świadczenia w tej postaci, jak słusznie przyjęły organy I i II instancji ma charakter uznaniowy, uzależniony od wielkości posiadanych zasobów budżetowych i ilości osób ubiegających się o pomoc . Przy czym organy orzekające są obowiązane ustalić wszystkie okoliczności sprawy a podejmując rozstrzygnięcie, rozważyć zarówno słuszny interes strony, czyli konieczność zabezpieczenia potrzeby bytowej, a także interes społeczny, przejawiający się w obowiązku udzielenia wsparcia osobom najbardziej potrzebującym, przy ograniczonych środkach finansowych pozostających w ich dyspozycji. Organy I i II instancji wywiązały się z tych obowiązków i szczególnie organ I instancji szczegółowo przedstawił stan jego finansów, sposób i kryteria rozdziału środków i wyciągnął z tych faktów słuszne wnioski, prowadzące do konieczności odmowy przyznania E. K. wnioskowanej pomocy, z powodu braku takiej możliwości, szczupłość środków finansowych. Jako słuszne i uzasadnione należy uznać przyjęte przez organy kryterium rozdziału środków polegające na przyznawaniu pomocy w pierwszej kolejności osobom i rodzinom wielodzietnym, nie posiadającym żadnych źródeł dochodu. Oczywiście niewątpliwym jest, że skarżący także znajduje się w fatalnej sytuacji materialnej ale ma stałe źródło dochodu, wówczas otrzymywał rentę i zasiłek mieszkaniowy, na sezon grzewczy 2002/2003 otrzymał już zasiłek celowy na zakup 1,5 t węgla, musi więc ustąpić pierwszeństwa osobom w jeszcze gorszej sytuacji niż on. Ponowne przyznanie zasiłku na opał skarżącemu odbyłoby się z pokrzywdzeniem bardziej potrzebujących i co słusznie podkreśliło SKO nie byłoby społecznie uzasadnione. Przypomnieć należy też, iż organ pomocy od dłuższego czasu udziela wsparcia skarżącemu (oczywiście w miarę posiadanych środków). Zatem nie można zarzucić organowi pomocy, że nie pomaga wnioskodawcy w rozwiązywaniu problemów życiowych, których samodzielnie nie jest w stanie przezwyciężyć, zaś w chwili obecnej odmówił pomocy jedynie ze względu na brak dostatecznych środków na zadania własne. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji nie narusza granic uznania administracyjnego. Zarzuty dotyczące zastrzeżeń do osoby dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., nie mają związku z niniejszą sprawą i nie mogły wpłynął na pozytywną ocenę decyzji organu I instancji utrzymaną w mocy przez SKO. Reasumując Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w decyzjach organów obu instancji, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 z 2002 r., póz. 12707 skargę oddalił.