I SA 1973/03

WyrokWSA w Olsztynie2004-06-25

Skład orzekający: Marzenna Glabas, S.O. del. do WSA Asesor WSA, Katarzyna Matczak (Spr.), Grażyna Wojtyszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącego przy ocenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego, uwzględniając dodatek mieszkaniowy, który wygasł przed miesiącem złożenia wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to polegało na wadliwym ustaleniu dochodu rodziny skarżącego, ponieważ organ uwzględnił dodatek mieszkaniowy, który wygasł przed miesiącem złożenia wniosku, zamiast ustalić faktyczny dochód rodziny z miesiąca złożenia wniosku.
Stan faktyczny
Z. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód na osobę w rodzinie jest wyższy od kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, wskazując na niespełnienie przesłanek ustawowych. Skarżący zarzucił wadliwe ustalenie dochodu rodziny, podnosząc, że mimo zamieszkiwania pod wspólnym dachem z żoną, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia S.O. del. do WSA Asesor WSA Protokolant Maria Matyja Katarzyna Matczak (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]" r. II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 10 zł (dziesięć), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego II orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia 4 sierpnia 2003r. Nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję Nr "[...]" Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w E. z dnia 19 maja 2003r. odmawiającą przyznania Z. K. zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny. Z. K. zwrócił się do organu pomocy społecznej z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji odmówił wnioskowanego świadczenia podając w uzasadnieniu, że rzeczywisty dochód na osobę w rodzinie zainteresowanego wyniósł 327,48 zł i był wyższy od kwoty 302 zł stanowiącej dochód na osobę w rodzinie ustalony zgodnie z art. 4 ust. l ustawy o pomocy społecznej. Z. K. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. z dnia 23 kwietnia 2003r. na okres do 30 kwietnia 2005r. Ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z pracującą żoną oraz trójką dzieci. W odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. Z. K. wskazał na swoją niepełnosprawność oraz wysokie koszty comiesięcznych wydatków związanych z nauką dzieci i utrzymaniem mieszkania. Dołączył poświadczone notarialnie oświadczenie swoje i małżonki – B. K. z 27 maja 2003r., w którym oboje podali, że od dwóch lat pozostają w separacji, wspólnie zamieszkują lecz prowadzą oddzielne gospodarstwo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia 4 sierpnia 2003r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podano, że z art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r. Nr 64, póz. 414, ze zm) wynika, że określone w nim przesłanki przyznania zasiłku stałego wyrównawczego musza być spełnione łącznie aby osobę występującą objąć tym świadczeniem. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Jedną z przesłanek jest wymóg aby dochód na osobę w rodzinie był niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ustalonego na podstawie art. 4 ust. l tej ustawy, natomiast w rodzinie wnioskodawcy dochód rodziny wynosi łącznie 1637,39 zł i składa się na niego wynagrodzenie żony 1291,90 zł, dodatek mieszkaniowy 172,99 zł, zasiłek rodzinny 42,50 zł oraz stypendium socjalne syna 130 zł. Stąd rzeczywisty dochód na osobę w rodzinie wyniósł 327,48 zł i był wyższy od kwoty 302 zł stanowiącej dochód na osobę w rodzinie ustalony zgodnie z art. 4 ust. l ustawy. Nadto skarżącemu wyjaśniono, że w toku postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji wnioskodawca sam potwierdził w złożonym oświadczeniu z 15 maja 2003r. oraz wywiadzie środowiskowym fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i dziećmi, natomiast dopiero w odwołaniu oświadczył, iż od dwóch lat pozostaje z żoną w separacji. Stwierdzeniu powyższemu przeczą poprzednio składane oświadczenia w tej sprawie, jak również oświadczenia składane w toku postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego, na podstawie wniosków złożonych w dniu 4 października 2002r. i 7 maja 2003r. We wnioskach tych wskazywano jednoznacznie, iż Z. K. prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną oraz dwójką dzieci. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego nie można uznać, że na potrzeby postępowania w sprawie udzielenia świadczenia z pomocy społecznej skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodziną, zaś na potrzeby uzyskania dodatku mieszkaniowego takie gospodarstwo jest prowadzone wspólnie. Decyzję powyższą zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, iż fakt zameldowania i zamieszkiwania pod wspólnym dachem z żoną i dziećmi nie dowodzi prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Odnosząc się do sprawy dodatku mieszkaniowego wyjaśnił, że to żona występując z takim wnioskiem do organu sama go wpisała, gdyż jest w lokalu zameldowany, jednakże ta okoliczność także nie świadczy o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa. Podniósł, że zasiłek stały wyrównawczy powinien mu przysługiwać, gdyż jest osobą bez środków finansowych. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i \ ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). W niniejszej sprawie, skarga została uwzględniona, bowiem Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych, stwierdził istnienie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to, skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, polega na wadliwym ustaleniu dochodu rodziny skarżącego. Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ, zgodnie z którym zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określony w art. 4 ust. 1. Zatem sprawą o podstawowym znaczeniu, poza istnieniem całkowitej niezdolności do pracy, jest kwestia dochodu, który musi mieścić się w określonych art. 4 ust. l ustawy granicach. Ustawodawca pojęcie dochodu rodziny zdefiniował w art. 2a ust. l pkt 2 ustawy, zgodnie z którym przez dochód rodziny należy rozumieć sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń : zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń, oraz o kwotę wysokości alimentów świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Zatem zasadą jest, iż dochód rodziny jest ustalany z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. W niniejszej sprawie organy orzekające w sprawie ustaliły dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. z kwietnia 2003r. skoro wniosek o przyznanie świadczenia wpłynął do organu w dniu 14 maja 2003r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, uzupełnionego w toku postępowania odwoławczego wynika natomiast, że dodatek mieszkaniowy w wysokości 172, 99 zł rodzina otrzymywała jedynie do dnia 30 kwietnia 2003r., z powodu upływu okresu jego pobierania. W tym stanie faktycznym stosownie do art. 7 i 77 Kpa obowiązkiem organu administracji było rozpatrzenie wniosku strony w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, pozwalający na ustalenia jakim faktycznie dochodem dysponowała rodzina. Jeżeli bowiem nastąpiła utrata dodatku mieszkaniowego, organ winien ustalić dochód z miesiąca złożenia wniosku o przyznanie pomocy. W świetle powyższego, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 tej ustawy, natomiast o kosztach orzekł na podstawie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło