I SA 2001/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Tadeusz Lipiński Hanna Raszkowska (spr.) Beata Jezielska Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004 r., sprawy ze skargi H. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej - - skargę oddala. Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. decyzją z dnia 27 lutego 2001 r., Nr "[...]", w oparciu o orzeczenie lekarskie nr "[...]" z dnia 23 stycznia 2001 r. wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. (rozpoznające przewlekłe zapalenie gardła, przewlekłe zapalenie krtani) oraz uzupełniające postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w dniu 20 lutego 2001 r., stwierdził brak podstaw do uznania u H. T. choroby zawodowej. Od decyzji tej skarżąca wniosła 12 marca 2001 r. odwołanie zarzucając w nim m.in., iż nie wzięto pod uwagę zmian przerostowych związanych z nadmiernym wysiłkiem głosowym, które zostały zdiagnozowane w wyniku badań laryngologiczne - foniatrycznych przeprowadzonych w dniu 7 grudnia 2000 r. w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w O. przez Specjalistyczną Poradnię Laryngologiczną. Samodzielna Pracownia Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej Instytutu Medycyny Pracy w L. w dniu 23 kwietnia 2001 r. wydała orzeczenie lekarskie Nr "[...]" o braku podstaw do rozpoznania u H. T. choroby zawodowej. Rozpoznano u skarżącej przewlekły suchy nieżyt krtani z objawami dysfonii hiperfunkcjonalnej. Stwierdzono, że zmiany nie wykazują związku przyczynowego z nadmiernym wysiłkiem głosowym w okresie zatrudnienia w szkolnictwie (1955-1986), które ustało 15 lat temu. Przeprowadzone badania laryngologiczne, foniatryczne i laryngovideostroboskopowe nie ujawniły występowania guzków śpiewaczych, niedowładów fałdów głosowych ani zmian przerostowych krtani, które mogłyby być uznane za następstwo pracy zawodowej. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 23 maja 2001 r., Nr "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 3 kwietnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę H. T., uchylił decyzję organu II instancji. W wyroku zarzucono, iż rozstrzygając sprawę na podstawie orzeczeń lekarskich z dnia 23 stycznia 2001 r. i z dnia 23 kwietnia 2001 r., organ II instancji powinien był ocenić je w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Wskazano, iż orzeczenia te zawierają braki, gdyż nie ma w nich odniesienia się do wyników badań wykonanych w dniu 7 grudnia 2001 r. w specjalistycznym gabinecie prywatnym, w którym został zdiagnozowany m. in. przerost. Jednostki badawcze były więc zobowiązane ustosunkować się do tych badań i wyjaśnić, dlaczego w ich ocenie diagnoza ta nie jest prawidłowa. Ponownie rozpatrując sprawę, w wykonaniu zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w L. o wydanie opinii w sprawie choroby zawodowej H. T., zawierającej stanowisko Instytutu odnośnie badań wykonanych w specjalistycznym gabinecie prywatnym oraz Klinice Foniatrii i Audiologii w P. z dnia 15 stycznia 2003 r. Instytut Medycyny Pracy w L. w piśmie z dnia 7 lipca 2003 r., Nr "[...]" podtrzymał treść swojego orzeczenia z dnia 23 kwietnia 2001 r., Nr "[...]". Wskazał ponadto, iż przeprowadzone w L. badania laryngologiczne, foniatryczne i laryngovideostroboskopowe nie potwierdziły występowania u badanej zmian przerostowych fałdów głosowych sugerowanych w rozpoznaniu postawionym przez lek. A. B. Nie potwierdziły ich także badania opisane w karcie informacyjnej Kliniki Foniatrii i Audiologii, gdzie stwierdzono jedynie dysfonię hiperfunkcjonalną z niewydolnością głośni, które to schorzenie nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych. Decyzją z dnia 4 sierpnia 2003 r., Nr "[...]" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 27 lutego 2001 r., Nr "[...]". W uzasadnieniu organ powołał się na powyższe opinie lekarskie zaznaczając, że wydane zostały przez jednostki uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych, i stwierdził, że występujące u skarżącej schorzenie nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych. W konkluzji organ stwierdził, że choroba zawodowa u skarżącej nie występuje. W złożonej na tę decyzję skardze H. T. zarzuciła naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a., polegające na nienależytym zebraniu materiału dowodowego, nie rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia i oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnej opinii lekarskiej, która nie zawiera przekonywującego uzasadnienia, oraz naruszenie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, poprzez niezastosowanie się do poglądu prawnego NSA wyrażonego w wyroku Sądu z dnia 3 kwietnia 2003 r., sygn. akt I SA 1684/01 oraz wskazówek co do ponownego rozpoznania sprawy. Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, iż badania przeprowadzone przez Instytut Medycyny Pracy w L. i Klinikę Foniatrii i Audiologii w P. nie potwierdziły występowania u skarżącej zmian przerostowych fałdów głosowych, sugerowanych w rozpoznaniu postawionym przez A. B. Stwierdzona dysfonia hiperfunkcjonalną nie jest schorzeniem wymienionym w wykazie chorób zawodowych. Wskazał też, iż Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska prowadzona przez A. B. nie posiada uprawnienia do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późn. zm.). Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm./). Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Stosownie do przepisu § 10 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, póz. 294 z późn. zm.) podstawę do wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej (lub braku podstaw do jej stwierdzenia) stanowi orzeczenie wydane przez placówkę służby zdrowia upoważnioną zgodnie z § 7 ust. l tego rozporządzenia do rozpoznania choroby zawodowej. Co do zasady jednostkami właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. Podkreślić należy, iż organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 7 - 9 powołanego rozporządzenia i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Zatem dowody te muszą być zgromadzone w toku postępowania i ocenione zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, co stwarza prawnoprocesową gwarancje trafności rozstrzygnięcia administracyjnego. Sąd ocenia w związku z powyższym, czy orzeczenie wydane zostało zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a. obligującym organ administracji do podejmowania kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, art. 77 § l k.p.a. obligującym organ administracji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 k.p.a. wyrażającym zasadę swobodnej oceny dowodów. W odniesieniu do zaskarżonej decyzji zarzut uchybienia przez organ II instancji przepisom postępowania administracyjnego należy uznać za nieuzasadniony. W toku ponownego rozpatrywania sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w L. o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego Nr "[...]" z dnia 23 kwietnia 2001 r. oraz ustosunkowanie się do wyników badań z dnia 7 grudnia 2000 r. wykonanych w specjalistycznym gabinecie prywatnym A. B. i jednostki chorobowej wyszczególnionej w karcie informacyjnej z Kliniki Foniatrii i Audiologii w P. z dnia 15 stycznia 2003 r., przedłożonej przez H. T. Instytut Medycyny Pracy w L. - po ponownej analizie własnej dokumentacji lekarskiej oraz badań w gabinecie prywatnym lek. A. B. w O. (14.1.2002 r.) i w Klinice Foniatrii i Audiologii w P. (15.01.2003 r.), podtrzymał treść własnego orzeczenia z dnia 23 kwietnia 2001 r. W piśmie tym stwierdzono także, że ani przeprowadzone w L. badania laryngologiczne, foniatryczne i laryngovideostroboskopowe, ani badania opisane w karcie informacyjnej Kliniki Foniatrii i Audiologii, gdzie stwierdzono jedynie dysfonię hiperfunkcjonalną z niewydolnością głośni, nie potwierdziły występowania u skarżącej zmian przerostowych fałdów głosowych, sugerowanych w rozpoznaniu postawionym przez lek. A. B. W aktach sprawy znajduje się też pismo tego Instytutu z dnia 21 stycznia 2000 r., Nr "[...]", kierowane do Zastępcy Dyrektora Departamentu Polityki Zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia, w którym m.in. wyjaśniono, kto brał udział w badaniach skarżącej (trzech wysokokwalifikowanych i doświadczonych lekarzy specjalistów otolaryngologii, foniatrii i medycyny pracy) i na jakiej aparaturze je wykonano (aparatura laryngovideostroboskopowa LSV należąca do najnowszej generacji tego typu urządzeń). Ze zgromadzonego przez organy inspekcji sanitarnej materiału wynika, iż w przypadku skarżącej trzy jednostki organizacyjne służby zdrowia (Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O., Instytut Medycyny Pracy w L. oraz Klinika Foniatrii i Audiologii w P.) wydały jednoznaczne opinie, wskazujące na brak podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej. Żadna z tych jednostek nie potwierdziła występowania u skarżącej zmian przerostowych fałdów głosowych, sugerowanych wyłącznie w rozpoznaniu postawionym przez A. B. Należy przy tym podkreślić, na co zasadnie wskazał organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, iż Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska prowadzona przez A. B. nie posiada uprawnienia do orzekania w sprawie chorób zawodowych, o których mowa w § 7 ust. l cytowanego rozporządzenia. Rozpoznanie chorób zawodowych leży bowiem wyłącznie w gestii upoważnionych do tego cyt. rozporządzeniem jednostek organizacyjnych służby zdrowia. Jak już wyżej wskazano, orzekając o chorobie zawodowej, organ powinien mieć na względzie, że opinia placówki naukowej co do rozpoznania choroby zawodowej jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84, który podlega ocenie organu orzekającego stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma więc obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonywająco uzasadniona. Gdy odpowiada tym warunkom, stanowi podstawę do wydania prawidłowej decyzji. Orzeczenia lekarskie wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. jak i Instytut Medycyny Pracy w L. odpowiadają tym warunkom. Zatem stanowiły podstawę do uznania za udowodniony fakt nieistnienia u skarżącej choroby zawodowej. W konsekwencji oparta na nich zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem powołanych przepisów postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, organ II instancji wziął pod uwagę i ocenił cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Za przesądzające o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wymienionej w póz. 7 wykazu chorób zawodowych wg załącznika do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1993 r., (Dz.U.Nr 65, póz. 294 z 1983 r. ze zmianami) uznał dwa jednobrzmiące orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Analizując postępowanie organu zakończone zaskarżoną decyzją uznać należy, że przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przeprowadził wyczerpująco postępowanie, opierając się na opiniach uprawnionych jednostek. Nie można więc postawić temu organowi zarzutu, iż nie wypełnił on dyspozycji wynikającej z art. 77 § l k.p.a. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny powinien był powołać biegłych foniatrów. Zawarte w wyroku NSA zalecenia organ II instancji zrealizował występując ponownie do jednostki, której wcześniejsze orzeczenie został zakwestionowane, o pełną opinię w sprawie choroby zawodowej skarżącej. Nie pominął też orzeczenia A. B. Okoliczność, iż nie podzielił przekonania skarżącej o prawidłowości wyłącznie tej diagnozy, która i tak z uwagi na regulację § 7 ust. l rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. nie mogła być podstawą orzekania, nie stanowi naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. Nie mógł też być wzięty pod uwagę fakt, iż w ocenie skarżącej stwierdzone u niej schorzenie - dysfonia - stosownie do pkt 15 ppkt 3 wykazu chorób zawodowych - załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, póz. 1115), stanowi chorobę zawodową. Zgodnie bowiem z treścią § 10 w/w rozporządzenia postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej i lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (3 września 2002 r.), jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, póz. 294 z późn. zm.). W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).