I SA 2131/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Marzenna Glabas Irena Szczepkowska (spr.) Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r., sprawy ze skargi M. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. UZASADNINIENIE Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją nr "[...]" z dnia 25 maja 1998 r. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej wymienionej w póz. 7 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, póz. 29, z późn. zm.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ powołał się na orzeczenie lekarskie Nr "[...]" Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. z dnia 8 kwietnia 1998 r., stwierdzające, że istniejące u M. K. zmiany chorobowe nie wykazują cech choroby zawodowej. W dniu 27 lutego 2003 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny S. otrzymał nowe orzeczenie lekarskie nr "[...]" Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. z dnia 19 lutego 2003 r. orzekające o rozpoznaniu u M. K. choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie krtani z niedowładem mięśni głosowych i trwałą dysfonią. W oparciu o powyższe orzeczenie lekarskie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., postanowieniem z dnia 4 lipca 2003 r., nr "[...]", wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 25 maja 1998 r. nr: "[...]", a następnie decyzją z dnia 7 lipca 2003 r., wydaną na podstawie art. 145 § l i art. 151§ l pkt 2 kpa odmówił uchylenia tej decyzji stwierdzając, iż brak jest podstaw wymienionych w art. 145 § l kpa, stanowiących podstawę do uchylenia dotychczasowej decyzji. Od powyższej decyzji M. K. wniosła odwołanie podnosząc, iż negatywna dla niej decyzja z dnia 25 maja 1998 r. wydana została w oparciu o orzeczenie lekarskie z 8 kwietnia 1998 r., które opierało się na jednym badaniu stroboskopowym i niekompletnej dokumentacji jej choroby. Wskazała, iż w tej samej Poradni Chorób Zawodowych wydane zostało orzeczenie lekarskie z dnia 19 lutego 2003 r., w którym komisja lekarska po przeanalizowaniu całości zebranej dokumentacji dotyczącej przebiegu jej pracy zawodowej, narażenia na wzmożony wysiłek głosowy oraz w oparciu o wyniki badań konsultacyjnych rozpoznała u niej chorobę zawodową narządu głosu, a rozpoznane schorzenie znajduje się w wykazie chorób zawodowych. Komisja lekarska stwierdziła, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a narażeniem na stanowisku pracy. W ocenie odwołującej się choroba istniała już w dacie wydania pierwszej decyzji, tylko nie zostały skompletowane wszystkie dokumenty z przebiegu jej choroby, co miało wpływ na negatywne orzeczenie i w konsekwencji na negatywną decyzję wy daną w jej sprawie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania M. K., decyzją nr "[...]" z dnia 26 sierpnia 2003 r., na podstawie art. 138 § l pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nietrafnie dokonał wyboru jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania i wskazał, że na system weryfikacji decyzji ostatecznych na drodze administracyjnej składa się nie tylko wznowienie postępowania (art. 145 i następne kpa), ale również postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art.156 i następne kpa) lub postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej (art.154 i 155 kpa). System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności co oznacza, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wątpliwości i nie mogą być stosowane zamiennie. W ocenie organu II instancji otrzymane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. orzeczenie lekarskie z dnia 19 lutego 2003 r. o rozpoznaniu u M. K. choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie krtani z niedowładem mięśni głosowych i trwałą dysfonią - nie upoważniało organu I instancji do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z uwagi na brak wystąpienia przesłanek do jego wznowienia określonych w art. 145 kpa. Organ uznał, iż wobec niewskazania przez M. K. trybu weryfikacji decyzji, organ I instancji - stosownie do wymogów art. 7-11 kpa - winien pouczyć stronę o przysługujących jej trybach postępowania, a następnie prowadzić postępowanie w trybie wskazanym przez stronę. Na powyższą decyzję M. K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego ponawiając argumentację z odwołania, iż jej choroba zawodowa istniała już w 1998 r., tj. w dacie wydania decyzji orzekające o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Niezrozumiałym dla skarżącej jest fakt, że dwie komisje mając do oceny ten sam okres choroby i pracy zawodowej, wydały odmienne orzeczenia. Przyczyn takiego stanu rzeczy skarżąca upatruje w tym, że komisja lekarska, która w dniu 8 kwietnia 1998 r. wydała w jej sprawie orzeczenie, nie posiadała pełnej dokumentacji z przebiegu jej choroby i pracy zawodowej. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Sąd nie będąc związany granicami skargi z urzędu stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § l kodeksu postępowania administracyjnego. Jedną z przyczyn stanowiących podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § l i 2 kpa, jest ujawnienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nie znanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § l pkt 5 kpa). Ten powód wznowienia postępowania stanowi istotną gwarancję dochodzenia prawdy obiektywnej. Wyjście na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych może być zarówno efektem działań strony, jak i organu administracji (art. 147 kpa). W niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło z urzędu w związku z otrzymaniem przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w O. z dnia 19 lutego 2003 r. stwierdzającego u M. K. chorobę zawodową związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym, której istnienia nie stwierdzono w orzeczeniu lekarskim z dnia 8 kwietnia 1998 r. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonej decyzji organu II instancji wydanie nowego orzeczenia lekarskiego z dnia 19 lutego 2003 r. uprawniało Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. do wznowienia postępowania. Jednak samo postanowienie o wznowieniu postępowania nie oznacza jeszcze wzruszenia decyzji ostatecznej. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149§ l kpa i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001 r. sygn. akt SA 420/01, LEX nr 77650). W zależności od wyników przeprowadzonego postępowania, stosownie do postanowień art. 151 §1 kpa, właściwy organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § l lub art. 145a, albo 2) uchyla dotychczasową decyzję, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § l lub art. 145a i wydaje nową decyzję. Jeśli natomiast przyczyny wznowienia wprawdzie stwierdzono, lecz upłynęły terminy określone w art. 146 § l kpa, to w takiej sytuacji według art. 151 § l pkt 2 kpa jest obowiązek wydania decyzji stwierdzającej, że decyzja dotychczasowa została wydana z naruszeniem prawa, oraz wskazującej przyczynę nieuchylenia takiej decyzji. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. po wznowieniu postępowania nie dokonał analizy podstawy wznowienia postępowania, a w decyzji wydanej z powołaniem się na art. 151 § l pkt 2 kpa, odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 25 maja 1998 r., ograniczył się do stwierdzenia, iż brak jest podstaw wymienionych wart. 145 § l kpa stanowiących podstawę do uchylenia dotychczasowej decyzji, czym naruszył normę art. 107 § 3 kpa. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu w wyniku wznowionego postępowania należało przede wszystkim zbadać czy nowe orzeczenie lekarskie z dnia 19 lutego 2003 r. stwierdzające o skarżącej chorobę zawodową narządu głosu wydane zostało w oparciu te same badania lekarskie i tę samą dokumentację, jak również czy uwzględniało ten sam rodzaj i okres narażenia zawodowego, co orzeczenie lekarskie z dnia 8 kwietnia 1998 r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uwzględni powyższe wskazania, jak również obowiązany będzie zbadać czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w art. 146 kpa, tj. czy od dnia doręczenia decyzji z dnia 25 maja 1998 r. nr "[...]" nie upłynęło pięć lat (w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi brak jest dowodu doręczenia tej decyzji stronie). Z tych wszystkich względów należało uznać, że obie decyzje naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje ich uchyleniem na podstawie art. 145§ l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).