I SA 2162/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-06-04
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas, Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk, Asesor WSA Irena Szczepkowska (Spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy konkubent osoby posiadającej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, który z nią stale zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, powinien być zaliczony do jej gospodarstwa domowego w rozumieniu przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, mimo braku jego uwzględnienia w pierwotnym przydziale lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że konkubent stale zamieszkujący z wnioskodawczynią i prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe powinien być zaliczony do jej gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Brak uwzględnienia tej osoby w pierwotnym przydziale lokalu nie stanowi podstawy do wyłączenia jej z kręgu członków gospodarstwa domowego, jeśli wnioskodawczyni posiada tytuł prawny do lokalu i wyraża zgodę na zamieszkiwanie konkubenta.Stan faktyczny
Skarżąca H. L. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując, że w jej 48,10 m2 lokalu mieszkalnym zamieszkują dwie osoby: ona i jej konkubent M. B., z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że gospodarstwo domowe składa się z jednej osoby, a lokal przekracza normatywną powierzchnię dla jednej osoby. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że konkubent powinien być zaliczony do gospodarstwa domowego na podstawie analogii do art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania i orzekł o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Marzenna Glabas Zbigniew Ślusarczyk Irena Szczepkowska (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie dodatku mieszkaniowego: I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
H. L. wystąpiła do Burmistrza z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Podała w nim, że posiada tytuł prawny do lokalu spółdzielczego o powierzchni użytkowej 48,10 m2, w którym zamieszkują dwie osoby. Natomiast w deklaracji o dochodach złożyła oświadczenie, iż do jej gospodarstwa domowego należy konkubent M. B.
Burmistrz, decyzją z dnia "[...]", nr: "[...]", wydaną z powołaniem się na przepisy art. 4 oraz art. 5 ust. l i 5 ustawy z 21 czerwca 200Ir. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, póz. 734), odmówił H. L. przyznania dodatku mieszkaniowego uznając, iż gospodarstwo domowe wnioskodawczyni składa się z jednej osoby i w związku tym lokal mieszkalny stanowiący jej własność przekracza normatywną powierzchnię użytkową lokalu, która dla jednej osoby wynosi 35 m2. Organ nie zaliczył do członków gospodarstwa domowego - w rozumieniu art. 4 powołanej ustawy - konkubenta wnioskodawczyni uznając, iż nie jest on osobą, która swoje prawo do zamieszkiwania w lokalu wywodzi z prawa tego lokatora. Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się na pismo Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 22 maja 2003 r., informujące, iż prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu posiada oprócz H. L., posiada jej córka D. L., zgodnie z wydanym przydziałem.
Od tej decyzji H. L. wniosła odwołanie podnosząc, iż M. B. jest zameldowany na pobyt stały w zajmowanym przez nią lokalu od dnia 4 lipca 2001 r. Fakt ten zgłosiła Spółdzielni Mieszkaniowej, która jest zarządcą budynku. Wskazała, iż przydział lokalu mieszkalnego otrzymała l sierpnia 1993 r. i do 2000 roku zamieszkiwała z nią córka. Po wyprowadzeniu się córki zamieszkał z nią na stałe M. B., z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Decyzję organu I instancji uważa za krzywdzącą, ponieważ w poprzednio złożonym wniosku podawała identyczne dane i otrzymała dodatek mieszkaniowy .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpatrzenia odwołania H. L., wydało w dniu "[...]" decyzję, nr: "[...]" o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza. Organ odwoławczy podzielił w całości argumentację przedstawioną przez organ I instancji.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H. L. W ocenie skarżącej odmowa uznania M. B. za osobę, która swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzi z prawa lokatora, wydaje się niezasadna w świetle art. 691 § l kodeksu cywilnego, który wymienia osobę pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą jako posiadającą prawa do lokalu mieszkalnego po śmierci najemcy. Zdaniem skarżącej analogicznie należałoby uznać taką osobę za spełniającą warunki przewidziane w art. 4 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Organ ponownie podkreślił, iż konkubent skarżącej nie może być zaliczony do grona członków gospodarstwa domowego H. L. W ocenie składu orzekającego osoba ta nie wywodzi swojego prawa do zamieszkiwania w lokalu z prawa skarżącej, ponieważ "nie została wpisana w przydziale lokalu wydanym przez spółdzielnię mieszkaniową".
Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, z późn. zm.).
Stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie z punktu widzenia jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi lecz tylko zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją, co oznacza, iż władny jest uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczyła strona skarżąca, a wziętych pod uwagę z urzędu przez Sąd.
Skargę należy uwzględnić, aczkolwiek odnoszenie postanowień art. 691 Kodeksu cywilnego , poprzez analogię, do niniejszej sprawy, jest niewłaściwe. Wskazany przez skarżącą przepis dotyczy bowiem spraw z zakresu stosunku najmu, a nie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, którym to prawem legitymuje się skarżąca.
Sąd badając w niniejszej sprawie legalność kontrolowanej decyzji, stwierdził że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 3 ust. l w związku z art. 4 oraz art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, póz. 734, ze zm.).
Stosownie do art. 3 ust. l powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. l, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora. Natomiast w myśl art. 5 ust. l ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 1) 35 m2-dla l osoby, 2) 40 m2- dla 2 osób (...).
Z przytoczonych przepisów wynika, iż przesłankami, od których ustawa uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego są: poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad przyjętych w art.3 ust. 3 i 4 ustawy oraz kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego (art. 5 ust.l-4). A zatem dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą stanowi zagadnienie kluczowe i wymaga prawidłowych ustaleń.
W niniejszej sprawie istota problemu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy do gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 cytowanej ustawy można zaliczyć konkubenta skarżącej, zamieszkującego wraz z nią w lokalu stanowiącym jej własność.
Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie zaprezentowały pogląd, iż konkubent skarżącej nie wywodzi swojego prawa do zamieszkiwania w rzeczonym lokalu z prawa skarżącej z uwagi na fakt, że nie został wymieniony w przydziale lokalu wydanym przez spółdzielnię mieszkaniową. Sąd nie podziela tego stanowiska. Jak słusznie skarżąca podnosiła w odwołaniu, w przydziale lokalu ujęte zostały tylko te osoby, które miały zamieszkiwać w nim w momencie jego odbioru. Nie oznacza to jednak, że w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym nie mogą zamieszkiwać inne osoby, niż wskazane w przydziale. Skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego wobec czego każde prawo do zamieszkiwania w nim jest pochodną od jej prawa własności.
Skoro konkubent H. L. zamieszkuje w rzeczonym lokalu zgodnie z jej wolą, jak również prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, to nie ma podstaw do twierdzenia, iż nie wywodzi on swojego prawa do zamieszkiwania w tym lokalu z jej prawa.
Mając na względzie przytoczone argumenty, należało przyjąć, że konkubent skarżącej, stale z nią zamieszkujący i prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe, winien być zaliczony do jej gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego rzeczą organów będzie ustalenie czy w gospodarstwie domowym, składającym się z dwóch osób spełnione zostały ustawowe kryteria, określone w art. 3 i 5 powołanej ustawy, uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270 z póz. zm.) orzekł jak w pkt. I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt II sentencji wyroku) oraz orzeczenie o nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt III sentencji), uzasadniają przepisy art. 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło