I SA 222/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Dnia 15 stycznia 2004 r. Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor Protokolant Zbigniew Rausz Zbigniew Ślusarczyk (sprawozdawca) Katarzyna Matczak Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie odmowy przydziału lokalu - oddala skargę. 2 I SA 222/02 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 12 września 2001 r. A. G., zwróciła się do Komendanta Powiatowego Policji w N. z prośbą o przydzielenie jej dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego przy ul. "[...]" w N. Uzasadniając swoje wystąpienie wnioskodawczyni wskazała, że zgodnie z obowiązującymi przepisami - jej zdaniem – J. G. (były mąż wnioskodawczyni) "spełnia wymogi pozbawiające go prawa do tego lokalu". Po przeprowadzonym postępowaniu Komendant Powiatowy Policji w N. decyzją z dnia 28 listopada 2001r. odmówił wnioskodawczyni przydziału ww. lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowy lokal został przydzielony J. G. decyzją z dnia 6 lipca 1995r wydaną przez Komendanta Powiatowego Policji w N., a wraz z policjantem w lokalu mogła zamieszkiwać jego rodzina. Od dnia 15 czerwca 2000r. J. G. faktycznie przestał zamieszkiwać w ww. lokalu. Na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2001 r. "[...]" małżeństwo A. i J. G. zostało rozwiązane przez rozwód z winy J. G., a władza nad małoletnimi dziećmi przyznana A G. A. G. faktycznie też zamieszkiwała w lokalu ponosząc ciężary jego utrzymania. W uzasadnieniu decyzji przytoczono ponadto raport J. G., z którego wynika, że nie zrzekł on się na rzecz byłej żony i dzieci uprawnień do lokalu mieszkalnego. Raport ów został spisany w oparciu o przytoczone w decyzji I instancji zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (M.P. Nr 76, póz. 707). Przy tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, Powiatowy Komendant Policji w N. odmówił zrzeczenia się dyspozycji lokalem na rzecz wnioskodawczyni. W decyzji wskazano jednocześnie, że zgodnie z § 12 ust. l ww. zarządzenia wnioskodawczyni może przebywać we wskazanym lokalu do czasu nabycia innego lokalu (domu). Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Organ odwoławczy (Komendant Wojewódzki Policji ) decyzją z dnia 21 grudnia 2001r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z § 8 ust. l rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, póz. 1469) były małżonek rozwiedzionego policjanta zachowuje prawo do zamieszkania w zajmowanym lokalu do czasu nabycia przez niego innego lokalu. Podniesiono równocześnie, że to J. G. posiada prawo do przedmiotowego lokalu, skarżąca zaś takimi uprawnieniami się nie legitymuje. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zrzucono, że organy administracji w toczącym się postępowaniu nie zastosowały przepisu § 8 ust. l pkt. 7 ww. zarządzenia. Skarżąca podniosła, że zgodnie z tym przepisem, policjant, który nie zamieszkuje w lokalu przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, winien być pozbawiony prawa do korzystania z lokalu. Wskazano, że skoro właścicielem lokalu mieszkalnego jest gmina – N., to tenże organ, a nie Komendant Powiatowy Policji winien być w sprawie dysponentem mieszkania. Dlatego też to Urząd Miasta w N. winien dokonać decyzją przydziału kwatery. Skarżąca podniosła nadto, że skoro jest stroną umowy najmu zawartej z Miejskim Zakładem Komunalnym w N., to w konsekwencji lokal w którym przebywa nie może być "lokalem funkcyjnym", gdyż nic takiego z powyższej umowy nie wynika. Skarżąca wskazała wreszcie, że organy administracji w podjętych decyzjach nie ustosunkowały się do spraw poruszonych przez nią w odwołaniu od decyzji Nr "[...]". W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi podniesiono ponadto, że z godnie z art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r., Nr 7, póz. 58) oraz na podstawie cyt. wyż. rozporządzenia, to policjantowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem członków rodziny pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Członkowie rodziny wywodzą swoje uprawnienia do zamieszkania we wspólnym gospodarstwie domowym od tegoż policjanta. Uprawnienie takie nie przysługuje natomiast im samodzielnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kwestią sporną między stronami jest możliwość przydzielenia skarżącej lokalu mieszkalnego przy ul. "[...]". Skarżąca uzasadniając swój wniosek o przydział powyższego lokalu wskazała, że jej były mąż nie zamieszkuje w mieszkaniu przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, wskutek czego powinien on być pozbawiony prawa do korzystania z tego lokalu. Powyższy zarzut nie jest słuszny. Przede wszystkim Sąd orzekając w niniejszej sprawie musiał ustalić obowiązujący w dniu wydania decyzji stan prawny. Po pierwsze przedmiotową sprawę reguluje cyt. wyż ustawa o Policji. Zgodnie z art. 88 ust. l ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni on służbę, z uwzględnieniem, liczby członków rodziny i ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z pierwszego z cyt. przepisów wynika w sposób oczywisty, że podmiotem uprawnionym do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o Policji, jest jedynie policjant. Z policjantem zaś w kwaterze mogą zamieszkać osoby uprawnione o których mowa w art. 89 ustawy (m. in. małżonek i dzieci). Dokonując wykładni tego przepisu nie sposób wywieść, że lokal może zostać przydzielony członkowi rodziny policjanta. Osoby te mają wprawdzie prawo zamieszkać w lokalu wraz z policjantem, ale ich uprawnienie jest pochodne od uprawnienia policjanta, który wyłącznie może otrzymać przydział lokalu. Z tych już względów skarga nie mogła zostać uwzględniona. W spornej kwestii nic nie zmieniają przepisy wyżej cyt. zarządzenia i rozporządzenia. Nie jest słuszne wskazanie przez skarżącą § 8 pkt l lit. 7 ww. zarządzenia (zarządzenie to nie obowiązywało już w momencie wydania decyzji drugiej instancji, ale analogiczny zapis znalazł się w § 7 ust. l pkt 6 ww. rozporządzenia) jako podstawy prawnej pozbawienia J. G. prawa do lokalu mieszkalnego. Po pierwsze wskazany przepis mówi o opróżnieniu lokalu. Dyspozycja przepisu nie sprowadza się więc do pozbawienia prawa zamieszkiwania policjanta w lokalu - przy zachowaniu uprawnień innych osób – ale do wydalenia go z tego lokalu. Poza tym wraz z policjantem lokal mają opuścić także wszystkie zamieszkałe z nim osoby (§ 7 ust. 2), na co nie zwróciła uwagi skarżąca. Tak więc, gdyby organy administracji zastosowały ten przepis (do czego w mniejszej sprawie nie ma podstaw prawnych) i opróżniły lokal to również eksmisji podlegałaby skarżąca. Przepisy wskazanego rozporządzenia nie daj ą natomiast z całą pewnością członkom rodziny policjanta uprawnienia o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji, tj. żądania przydzielenia członkowi rodziny lokalu mieszkalnego. W tym miejscu należy przytoczyć również przepis § 8 ust. l cyt. wyżej rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem były małżonek policjanta zachowuje prawo do zamieszkania w przydzielonym mieszkaniu do czasu uzyskania przez niego innego lokalu mieszkalnego lub domu. Z przepisu tego wynika w sposób jednoznaczny, że możliwość zamieszkiwania małżonka policjanta, choć zagwarantowana prawnie jest jedynie możliwością warunkową. Małżonek mianowicie traci to uprawnienie w momencie uzyskania innego lokalu. Użyte sformułowanie "zachowuje prawo", oznacza, że zachowuje on prawo już nabyte, czyli jak wskazani wyżej uprawnienie pochodne od uprawnienia policjanta, któremu przydzielono lokal. Ten przepis nie daje jednak podstaw prawnych do ubiegania się przez byłego małżonka o przydział mieszkania w którym dotychczas zamieszkiwał, z jednoczesnym pozbawieniem prawa do tego mieszkania policjanta, któremu lokal przydzielono. Skarżąca zakwestionowała - jak wskazano wyżej - funkcjonowanie w prawie mieszkaniowym pojęcia "mieszkania funkcyjnego", wskazując, że w umowie najmu, której stroną jest były mąż skarżącej nie ma mowy o dysponowaniu mieszkaniem przez Komendanta Powiatowego Policji. Ustosunkowując się do tej kwestii, należy odnieść się do art. 90 tejże ustawy. W tym miejscu ustawodawca wskazał, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się m. in. lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, uzyskane od terenowych organów rządowej administracji ogólnej lub stanowiące własność gmin. Przedmiotowy lokal został przydzielony na rzecz Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej N. decyzją z dnia 4 marca 1969r. wy daną przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w N. Fakt pozostawania przedmiotowego lokalu w dyspozycji Policji został także potwierdzony pismami Urzędu Miejskiego w N. z dnia 29 stycznia 2001r. oraz 11 czerwca 2001r., które zostały załączone do skargi. Należy więc przyjąć, że choć w chwili obecnej lokal mieszkalny jest własnością gminy miejskiej w N., to jednak pozostaje on w dyspozycji Powiatowego Komendanta Policji i ten organ władny jest wydać decyzję w kwestii przydziału kwatery na rzecz funkcjonariusza Policji. Lokal mieszkalny przydziela się policjantowi na podstawie decyzji administracyjnej. Lokal taki jest więc obecnie lokalem "służbowym", pozostającym w dyspozycji właściwej jednostki organizacyjnej podległej ww. ministrowi. Fakt, że nie zostało to potwierdzono w umowie najmu z dnia 19 stycznia 1995r. nie zmienia sytuacji prawnej spornego lokalu. Potwierdzeniem tego jest pismo (załączone do skargi) z dnia 11 czerwca 2001 r. w którym Gmina podkreśliła, że jej władztwo komunalne w stosunku do przedmiotowego lokalu jest ograniczone z uwagi na przekazanie lokalu do dyspozycji Policji. Dlatego też wadliwy jest zarzut skargi dotyczący właściwości rzeczowej Komendanta Powiatowego Policji w kwestii wydania przez niego decyzji administracyjnej przedmiocie odmowy przydziału lokalu mieszkalnego na rzecz skarżącej. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z § 14 ust. l pkt 5 cyt. wyżej rozporządzenia, to właśnie temu organowi przepisy przyznają prawo podejmowania decyzji w kwestii przydziału i opróżnienia lokalu, będącego w jego dyspozycji. Skarżąca zarzuciła także, że podczas toczącego się postępowania administracyjnego, organy nie odniosły się do zrzutów podniesionych przez nią w odwołaniu (co do punktów la, l b, 2a, b, c, d, e, f,) od decyzji Nr "[...]". Skarżąca wskazała mianowicie na brak zgłoszenia dokonanego przez J. G. remontu do właściwych organów. Wskazała, że lokal nie jest przystosowany do tego, aby po orzeczonym rozwodzie zamieszkiwał w nim również J. G. Podniosła, że jej były mąż nigdy dobrowolnie nie opuści mieszkania, że w chwili obecnej ona musi utrzymywać sporny lokal, że podczas widzeń byłego męża z dziećmi dochodzi do awantur i znęcania się psychicznego względem niej. Wskazała, że nie jest w stanie zrozumieć nadmiernej troski Komendanta o potrzeby mieszkaniowe swoich pracowników, wymieniła także problemy finansowe jej byłego męża związane z (jak należy rozumieć z wniesionej skargi) jego długami w stosunku do osób trzecich. Ustosunkowując się do przedmiotowej kwestii, należy podkreślić, że wymienione zarzuty nie miały znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia, które zapadło po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Niewątpliwie organ administracji winien odnieść się do tych zarzutów skarżącej, mając na uwadze chociażby art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm. - dalej K.p.a), mówiący o pogłębianiu w trakcie postępowania administracyjnego zaufania obywateli do organów Państwa, art. 9 K.p.a. -zgodnie z którym organy administracji winny informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Niemniej jednak, jak wskazano wyżej podniesione w tej części odwołania zarzuty nie mogły mieć wpływu na decyzję organu II instancji i stanowić podstawy do zmiany decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Brak było bowiem podstaw prawnych do przydziału spornego lokalu na rzecz skarżącej. Należy również uznać, ze słuszne było rozstrzygnięcie organów w kwestii możliwości dalszego zamieszkiwania skarżącej w spornym lokalu do czasu nabycia przez nią innego lokalu mieszkalnego (§ 8 ust. l cyt. wyżej rozporządzenia). Należało zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) skargę oddalić.