I SA 2532/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-07-05
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Bogusław Jażdżyk, Romualda Gumińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, w przypadku gdy organ pierwszej instancji uznał za stronę postępowania podmiot inny niż strona, której doręczono decyzję, powinien być liczony od daty doręczenia decyzji temu innemu podmiotowi, jeśli ten podmiot wniósł odwołanie w ustawowym terminie od daty doręczenia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli organ pierwszej instancji uznał dany podmiot za stronę postępowania i doręczył mu decyzję, to termin do wniesienia odwołania dla tego podmiotu powinien być liczony od daty doręczenia decyzji jemu, a nie od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania. W przypadku, gdy odwołanie zostało wniesione w terminie od daty doręczenia decyzji podmiotowi uznanemu za stronę, stwierdzenie uchybienia terminu przez organ odwoławczy jest naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Wspólnotę Mieszkaniową od decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy J. B. Kolegium uznało, że termin do wniesienia odwołania upłynął, ponieważ decyzja została doręczona J. B. w określonym terminie, a odwołanie wpłynęło po jego upływie. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę, argumentując, że decyzja nakładała obowiązki na Zespół Wspólnot Mieszkaniowych (zarządcę domu), któremu doręczono decyzję później, a odwołanie zostało złożone w terminie od tej daty. Wspólnota twierdziła, że posiada interes prawny w sprawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zasądził od Kolegium na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej zwrot kosztów postępowania i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Bogusław Jażdżyk (spr.) Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I) uchyla zaskarżone postanowienie, II) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę 250 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III) orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Postanowieniem Nr "[...]" z dnia 8 października 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. "[...]" w O., od decyzji z dnia 14 sierpnia 2003r. Nr "[...]" wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O. przez Kierownika Referatu Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta O. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego J. B. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, iż w myśl art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Podkreślono, że decyzja z dnia 14 sierpnia 2003r. została doręczona J. B. 21 sierpnia 2003r., więc termin do wniesienia odwołania od tejże decyzji upłynął 4 września 2003r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano dalej, iż termin do wniesienia odwołania dla pełnomocnika wspólnoty upłynął w tej dacie, odwołanie zaś wniesiono w dniu 26 września 2003r., czyli po upływie wymaganego terminu. Zgodnie natomiast z art. 134 kpa w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie tego terminu.
Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. "[...]" w O. W skardze podniesiono, iż wymienioną wyżej decyzją Prezydent Miasta O. przyznał J. B. będącej członkiem wskazanej Wspólnoty, dodatek mieszkaniowy. Decyzją tą określono także, że ów dodatek będzie przekazywany na konto Zespołu Wspólnot Mieszkaniowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. W decyzji tej Prezydent uznał więc, że stronami postępowania w sprawie niniejszej są J. B. oraz Zespół Wspólnot Mieszkaniowych, któremu z mocy art. 28 kpa przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Wskazano dalej, że przedmiotowa decyzja nakłada na Zespół Wspólnot Mieszkaniowych w O. określone obowiązki. Podniesiono, iż decyzję tą doręczono Zespołowi Wspólnot w dniu 15 września 2003r. W skardze podano, iż z tym dniem Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej dowiedział się o powyższej decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji zostało złożone w dniu 26 września 2003r., a więc przed upływem 14 dni od otrzymania informacji o wydaniu decyzji. Skarżący nie podzielił stanowiska Kolegium, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu przysługuje tylko J. B. Wywodzono dalej, iż Wspólnota Mieszkaniowa ma interes prawny w rozstrzygnięciu niniejszego postępowania, przez co winna być uznana za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Stanowisko to skarżący poparł faktem wskazania przez J. B. Wspólnoty Mieszkaniowej, jako podmiotu na którego konto ma wpływać dodatek mieszkaniowy. Dodatek mieszkaniowy przekazywany na konto skarżącego zapewniłby sprawną jego realizację. Za niezrozumiałe skarżący uznał stanowisko organu II instancji zgodnie z którym Wspólnota Mieszkaniowa mogła wnieść odwołanie od decyzji organ I instancji w terminie przewidzianym dla J. B. Zdaniem skarżącego brak jest podstaw prawnych na dokonanie domniemania, że jedna strona postępowania otrzymała decyzję w tym samym terminie co inna strona. Wywiedziono, że odwołanie zostało złożone w terminie, gdyż Wspólnota Mieszkaniowa wniosła je w terminie przewidzianym dla Zespołu Wspólnot Mieszkaniowych, która jest jedną ze stron powyższego postępowania. Z tego względu o uchybieniu terminu nie może być mowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie. Kolegium wskazało, iż art. 2 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) określił katalog osób uprawnionych do dodatku mieszkaniowego. Wskazana wyżej decyzja została doręcza jednej z osób wskazanych w powyższym katalogu, a odwołanie wspólnoty wpłynęło już po upływie terminu do wniesienia odwołania dla uprawnionej do dodatku mieszkaniowego. Podniesiono dalej, że Kolegium nie badało czy skarżący ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Przepis normatywny i zasada stabilności decyzji wymagają bowiem, ażeby początkiem od którego należy liczyć początkowy termin do wniesienia decyzji, był termin przewidziany dla strony postępowania. Kolegium podniosło, iż zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie ugruntował się pogląd, że termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji - nie doręczono jej decyzji biegnie od daty doręczenia innym stronom postępowania tej decyzji. Po upływie tego terminu decyzja staje się ostateczna i wniesienie odwołania staje się niedopuszczalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:
Skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Rozpoznając spór w niniejszej sprawie należy wskazać, że brak udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji nie pozbawia jej przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym. Warunkiem jednak do skutecznego wniesienia odwołania jest jego wniesienie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym doręczono decyzję. Takie stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2001r. II S.A./Gd 2258/98 i w wyroku z 16 lipca 2002r. IVSA 2230/00. Stanowisko to podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Ze stanowiskiem tym jak należy rozumieć zgadzają się także strony postępowania, gdyż w złożonych pismach powołują się na drugie ze wskazanych orzeczeń. Sporne natomiast jest od jakiego momentu należy liczyć termin do wniesienia odwołania dla skarżącej Wspólnoty. Udzielając odpowiedzi na to pytanie należy ustalić, kto posiadał przymiot strony w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Bezsporne jest, że za taką stronę została uznana wnioskodawczyni – J. B. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze za stronę postępowania nie uznało Zespołu Wspólnot Mieszkaniowych, wywodząc to z faktu, że podmiot ten jako nie wskazany wart. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa, gdyż brak jest normy prawa materialnego, która uprawniałaby go do uznania za stronę postępowania. Sąd nie podziela tego stanowiska. Należy podkreślić, że w decyzji organ I instancji wskazał, jako zarządcę domu Zespół Wspólnot Mieszkaniowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Zespołowi temu organ doręczył decyzję określając, że na jego rzecz będzie przekazywany dodatek mieszkaniowy. Widać już z tego niezbicie, że podmiot ów zyskał pewne prawa wynikające z wydanej decyzji. Istotne dla niniejszej sprawy jest natomiast to, że podmiot ten został uznany przez organ I instancji za stronę w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie bowiem z tym artykułem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym obecnie poza sporem jest, że interes prawny musi wypływać z prawa materialnego. Taki interes prawny w sprawie niniejszej wynika dla zarządcy domu z art. 7 ust. 7 i art. 8 ust. l ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z treści wskazanych przepisów wynika, że dodatek mieszkaniowy wypłaca się zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny, które to osoby zaliczają dodatek na poczet przysługujących bądź rozliczanych za ich pośrednictwem należności za zajmowany lokal mieszkalny. Dalej przepisy tego artykułu stanowią, że pobierający należności są zobowiązani do zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości w bieżącym opłacaniu należności za lokal obejmujących pełne 2 miesiące. W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy, kwoty dodatków wypłaconych za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach.
Decyzja ta spowodowała jak twierdzi skarżąca a czemu nie zaprzeczają organy, konieczność dokonywania rozliczeń przekazywanych dodatków, powtórnego przelewania ich na konto właściwej już wspólnoty (skarżącej), co wiąże się z dodatkowymi kosztami i pracą pracowników księgowości a wreszcie opóźnieniem wpływu środków na konto wspólnoty, której członkiem jest J. B. Cały ten stan może być przyczyną różnego typu roszczeń zarówno ze strony Zespołu Wspólnot i skarżącej jak i organu przyznającego dodatek. W takich okolicznościach doręczenie decyzji Zespołowi Wspólnot Mieszkaniowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jako zarządcy domu stało się potwierdzeniem nadania temu Zespołowi przymiotu strony ze względu na przysługujący mu interes prawny.
Konsekwencją uznania Zespołu Wspólnot Wojskowej Agencji Mieszkaniowej za stronę jest bieg terminu dla skarżącej do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji od dnia doręczenia tej decyzji Zespołowi Wspólnot, tj. od 15.09.2003 r., co wynika z prezentaty wpływu (k. 6 akt), a nie jak przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. od dnia doręczenia decyzji J. B. Dlatego należy uznać, że skarżąca wniosła odwołanie w terminie 14-dniowym przewidzianym wart. 129 § 2 kpa. Wobec czego SKO stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania naruszyło art. 134 kpa w zw. z art. 129 § 2 kpa. Skoro bowiem Zespół Wspólnot został uznany za stronę postępowania i zespołowi temu doręczono decyzję organu I instancji w dniu 15 września 2003r., to w konsekwencji termin do wniesienia odwołania dla Wspólnoty Mieszkaniowej winien być liczony od tej daty.
W konsekwencji zaskarżone postanowienie jako niezgodne z prawem Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lic. c ustawy z 30 sierpnia 2002 1. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/ uchylił i na podstawie art. 200 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania na rzecz skarżącej. O nie wykonywaniu zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło