I SA 2678/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Marzenna Glabas (spr.) Irena Szczepkowska Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r., sprawy ze skargi P. C. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o skreśleniu z listy uczniów I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Kuratora Oświaty na rzecz skarżącego kwotę 10,-zł (dziesięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 28 lutego 2003 r. Nr "[...]" Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr "[...]" w O. skreślił P. C. z listy uczniów, uzasadniając to nieprzestrzeganiem przez niego postanowień statutu "[...]" LO w O., systematycznym opuszczaniem bez usprawiedliwienia zajęć szkolnych. W dniu 8 lipca 2003 r. organ uchylił swą decyzję i umorzył postępowanie w sprawie, powołując się na fakt, iż w dniu złożenia odwołania od tej decyzji P. C. nie był uczniem "[...]" LO w O. W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji w tej sprawie, Kurator Oświaty, decyzją z dnia 2 września 2003 r. Nr "[...]" , uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z unormowaniem 138 Kpa tylko organ odwoławczy uprawniony jest do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę, decyzji uchylającej bądź umarzającej postępowanie, jeżeli zostało wniesione odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, zaś organ pierwszej instancji może jedynie uwzględnić odwołanie w całości jeżeli zasługuje ono na uwzględnienie w trybie 132 Kpa. Organ II instancji polecił zbadanie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, czy odwołujący się realizuje obowiązek nauki, a zatem czy postępowanie nie jest postępowaniem bezprzedmiotowym. Decyzją z dnia 23 września 2003 r. Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr "[...]" w O., powołując się na art. 162 § l pkt l i § 3 Kpa, stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia 28 lutego 2003 r. w sprawie skreślenia P. C. z listy uczniów. W jej uzasadnieniu organ, wskazując na fakt, iż w dniu 4 marca 2003 r. P. C. został uczniem Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego "[...]", stwierdził że "biorąc pod uwagę słuszny interes strony a także interes społeczny stwierdza (...) wygaśnięcie decyzji o skreśleniu z listy uczniów jako sprawy bezprzedmiotowej. Zarzucając bezpodstawność powołania się na słuszny interes strony i interes społeczny, P. C. wniósł odwołanie od tej decyzji. Decyzją z dnia 29 października 2003 r. Nr "[...]" Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził m.in., iż decyzja stwierdzająca wygaśnięcie wcześniejszej decyzji o skreśleniu z listy uczniów została wydana w oparciu o przepisy art. 162 kpa. Organ wydający decyzję uwzględnił obydwie przesłanki wynikające z powołanego przepisu. Decyzja o skreśleniu stała się bezprzedmiotowa, gdyż skarżący w dniu 23 września 2003 r. nie był już uczniem "[...]" LO, jak również stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leżało w interesie społecznym, ponieważ skarżący nie mógł być jednocześnie uczniem dwóch szkół. Bezprzedmiotowość wynika z rezygnacji z uprawnień przez stronę - odebranie dokumentów przed uprawomocnieniem się decyzji o skreśleniu, jak też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji - dyrektor nie mógł skreślić osoby, która nie była uczniem szkoły. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. C. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając im rażące naruszenie art. 162 § l, polegające na uznaniu, iż wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, oraz art. 75, 77, 78, 81, 86 i 136 kpa, wynikające z zaniechania przeprowadzenia podstawowych czynności zmierzających do prawidłowej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zawartych w niej zarzutów stwierdził m.in., iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem administracyjnym, w ściśle określonych sytuacjach jest dopuszczalne a nawet konieczne stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a może obejmować taką sytuację, gdy stosunek administracyjno-prawny nawiązany na podstawie decyzji ustaje z tej przyczyny, iż nastąpiło zdarzenie, z którym przepis prawny wiąże wygaśnięcie tego stosunku. Wynika to wyraźnie z art. 162 § l i § 3 kpa, który nakazuje stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeśli stała się ona bezprzedmiotowa, nie tylko wówczas, gdy wyraźnie nakazuje to przepis prawa, ale także wówczas, gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony (a nie jak dowodzi skarżący oraz słusznym interesie strony). W takim wypadku wygaśnięcie ma charakter deklaratoryjny. W przedmiotowej sprawie zaistniała taka sytuacja, gdyż skarżący zabierając dokumenty i przenosząc się do innej szkoły spowodował, iż stosunek administracyjny ze szkołą został zerwany, wygasł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późniejszymi zmianami). Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Skutkiem złożenia odwołania od decyzji o skreśleniu P. C. z listy uczniów było wszczęcie postępowania odwoławczego w tej sprawie. Brak decyzji organu odwoławczego oznacza, iż postępowanie to nie zostało zakończone. Fakt ten wyłącza możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.), gdyż w razie wszczęcia postępowania odwoławczego rozstrzygnięcie sprawy należy do wyłącznej kompetencji organu drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 1989 r., SA/Wr 335/89, ONSA 1990, nr l, póz. 11). Oznacza to, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem wskazanego przepisu, wobec czego należało je uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnić winny fakt, iż złożone przez skarżącego odwołanie od decyzji o skreśleniu z listy uczniów nadal pozostaje bez biegu i winy podjąć tym zakresie przewidziane prawem działania. Dopiero bowiem po rozpoznaniu tego odwołania przez organ II instancji możliwe będzie osta- teczne załatwienie sprawy i to bez względu na rodzaj rozstrzygnięcia wydanego przez Kuratora. Stosownie do art. 152 wskazanej ustawy rozstrzygnięta została kwestia wykonalności uchylonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.