I SA 3125/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Zbigniew Ślusarczyk Beata Jezielska (spr.) Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi G. i J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie opłaty adiacenckiej: I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz-skarżących kwotę 30 złotych (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 2 I SA 3125/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 lutego 2002r. Zarząd Miasta O. ustalił G. i J. A. opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w O. przy ul. "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka 231 w obrębie 121, na skutek wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej - kanalizacji w kwocie 1872 zł. W uzasadnieniu podano, iż spełnione zostały przesłanki warunkujące ustalenie opłaty, a mianowicie zakończono realizację inwestycji polegającej na budowie urządzenia infrastruktury technicznej - kanalizacji z udziałem środków własnych gminy, co potwierdza protokół odbioru z dnia 8 października 1999r., stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do kanalizacji poprzez wybudowanie obok sieci magistralnej urządzenia umożliwiającego podłączenie do sieci, tj. studzienki rewizyjnej, a także przykanalika do granicy posesji oraz nastąpił wzrost wartości nieruchomości, co ustalono w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Wskazano, iż wysokość opłaty ustalono przy zastosowaniu stawki procentowej określonej w uchwale Rady Miasta O. z dnia 14 listopada 2001 r. Wyjaśniono ponadto, iż strona nie przestawiła żadnego dowodu potwierdzającego jej udział w kosztach budowy urządzenia, a także nie przekazała w zasoby gminy odcinka kanalizacji do pierwszej studzienki na przykanaliku, licząc od strony budynku do granic posesji, a w związku z tym nie dokonano żadnych odliczeń z tego tytułu. Od decyzji tej odwołanie wnieśli G. i J. A. Zarzucili, iż ponieśli już raz opłaty za wykonanie sieci magistralnej, jednakże wówczas nie stworzono im warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia infrastruktury. W związku z tym zostali dwukrotnie obciążeni opłatą adiacencką, gdyż ponieśli ją w związku z wybudowaniem kanału sanitarnego, a także z tytułu pokrycia kosztów budowy przykanalika. Tym samym opłata ta łącznie przekroczyła 25% różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzenia. Ponadto zakwestionowali fakt nieuwzględnienia wydatków poniesionych przez nich indywidualnie. Zarzucili także, iż w operacie szacunkowym brak jest terminu jego sporządzenia, a w związku z tym nie można ustalić czy był on ważny w chwili wydawania decyzji. Decyzją z dnia 20 września 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż przez stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej w przypadku urządzenia kanalizacyjnego należy rozumieć wykonanie przez inwestora sieci kanalizacyjnej do takiego miejsca, od którego utrzymanie i eksploatacja urządzeń należeć będzie wyłącznie do właściciela budynku, a nie do właściciela sieci kanalizacyjnej. Miejscem tym jest pierwsza studzienka na przyłączu kanalizacyjnym, licząc od strony budynku, a w przypadku braku na przyłączu studzienki od strony nieruchomości - granica nieruchomości. Wskazano, iż w przypadku nieruchomości należącej do stron przyłącze zostało doprowadzone do granicy posesji, gdyż studzienka nie jest zlokalizowana na terenie nieruchomości. Z tego też względu nie jest zasadny zarzut odnośnie niezaliczenia wydatków poniesionych na budowę przykanalika. Wskazano ponadto, iż zarzut dwukrotnego uczestnictwa w kosztach budowy urządzenia jest bezzasadny i wynika z niezrozumienia treści decyzji. Natomiast odnosząc się do kwestii operatu szacunkowego podano, iż został ona zaktualizowany na dzień wydania decyzji, a rzeczoznawca majątkowy nie ma obowiązku kontaktowania się z właścicielami wycenianej nieruchomości. Na tę decyzję skargę wnieśli G. i J. A., zarzucając naruszenie przepisów prawa. Podnieśli, iż ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od stworzenia warunków do podłączenia do urządzenia infrastruktury technicznej. Termin ten należy liczyć od dnia odbioru inwestycji, co miało miejsce w dniu 8 października 1999r. Zatem ostateczna decyzja ustalająca opłatę adiacencką winna być doręczona stronie do dnia 8 października 2002r., zaś decyzja Kolegium została im doręczona w dniu 13 listopada 2002r. Podali także, iż ustalenie opłaty nastąpiło w oparciu o nieaktualny operat szacunkowy. Został on bowiem sporządzony w dniu 30 maja 2001 r. z zastrzeżeniem, iż zachowuje swoją aktualność przez okres 3 miesięcy. Informacja o przedłużeniu jego aktualności została zaś sporządzona w dniu 29 stycznia 2002r., a zatem w okresie w którym i utracił już ważność. Wskazano także, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do kwestii nienależytego uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przekroczenia terminu do ustalenia opłaty adiacenckiej wyjaśniono, iż rozstrzygnięcie w tej sprawie zapadło na posiedzeniu w dniu 20 września 2002r., natomiast doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 13 listopada 2002r., tj. po przygotowaniu uzasadnienia rozstrzygnięcia i złożeniu na nim podpisów przez wszystkich członków składu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo. Podstawę prawną do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej stanowi art. 144 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r.Nr 46 póz. 543 ze zm.). Jednakże ustawodawca ściśle określił warunki, od których spełnienia uzależniona jest możliwość wydania decyzji w tym przedmiocie. Jednym z tych warunków jest termin, w którym właściwy organ może ustalić opłatę. Stosownie bowiem do art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi albo od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury. W orzecznictwie wypracowany został pogląd, iż termin od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia infrastruktury rozpoczyna się od dnia protokolarnego odbioru końcowego robót. Przy czym wskazany wyżej termin 3-letni na ustalenie opłaty adiacenckiej dotyczy wydania decyzji ostatecznej w tym przedmiocie (tak w wyroku NSA z dnia 27 stycznia 2000r. sygn. akt I SA 273/99, niepublik. oraz w wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2000r. sygn. akt 1712/99, niepublik.). W niniejszej sprawie protokół odbioru końcowego robót sieci kanalizacyjnej nosi datę 8 października 1999r. Zatem termin trzyletni do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania tego urządzenia infrastruktury upłynął w dniu 8 października 2002r. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącym w dniu 12marca2002r., a zatem przed upływem ustawowego terminu do ustalenia opłaty adiacenckiej. Jednakże decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została doręczona stronie dopiero w dniu 13 listopada 2002r., a zatem już po upływie terminu określonego w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Błędny jest przy tym pogląd Kolegium wyrażony w odpowiedzi na skargę, iż datą wydania decyzji jest dzień podjęcia rozstrzygnięcia przez organ administracji. Zgodnie bowiem z art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. W związku z tym dniem wydania decyzji jest data jej doręczenia (ogłoszenia) stronie (tak w wyroku NSA z dnia 26 marca 2001 r. sygn. akt V SA 90/00 niepublik.). Dopóki bowiem decyzja nie została stronie doręczona (ogłoszona) może być zmieniana dowolną ilość razy, nawet jeśli została sporządzona na piśmie i podpisana (wyrok NSA z dnia 22 stycznia 1999r. sygn. akt 117/99 niepublik.). Wobec powyższego stwierdzić należy, iż decyzja Kolegium została wydana po upływie 3-letniego terminu do ustalenia opłaty adiacenckiej, co rażąco narusza przepis art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.