I SA 509/03

WyrokWSA w Olsztynie2004-05-06

Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Marzenna Glabas, Irena Szczepkowska, Urszula Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który nabył jedynie udział ułamkowy w lokalu mieszkalnym, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeśli jego małżonek, również policjant, zbył wcześniej posiadany lokal mieszkalny?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, a pomoc ta ma umożliwić mu uzyskanie lokalu lub domu jednorodzinnego. Policjant, który nabył jedynie współwłasność ułamkową w lokalu, nie jest jego właścicielem w rozumieniu przepisów, a tym samym nie spełnia przesłanek do otrzymania pomocy finansowej. Dodatkowo, jeśli małżonek policjanta, również policjant, zbył wcześniej posiadany lokal mieszkalny, to nie jest on uprawniony do otrzymania pomocy, co może wpływać na uprawnienia drugiego małżonka.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji K. Z. wniosła o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, do którego wraz z mężem (również policjantem) nabyła udziały ułamkowe. Mąż skarżącej wcześniej zbył posiadany lokal mieszkalny. Organy Policji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że skarżąca nie nabyła lokalu mieszkalnego, a jedynie udział, oraz że jej mąż, zbywając swój lokal, stracił uprawnienia do pomocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że zbycie lokalu przez męża nastąpiło przed zawarciem małżeństwa i nie powinno wpływać na jej uprawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Marzenna Glabas Irena Szczepkowska (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - - oddala skargę. K. Z., funkcjonariusz Komendy Miejskiej Policji w O., wnioskiem z dnia 2 października 2002 r. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w O. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. "[...]". Do wniosku dołączyła kopię aktu notarialnego z dnia l października 2002 r., Rep "[...]", z którego wynika, że dokonała wraz z mężem A. Z. zakupu odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr "[...]" położonego w budynku nr "[...]" przy ul. "[...]" w O., przy czym A. Z. nabył 4/5 części, a Skarżąca 1/5 część w lokalu mieszkalnym - zakupów dokonali do majątków odrębnych. Ponadto wnioskodawczyni przedłożyła odpis skrócony aktu małżeństwa zawartego dnia 21 września 2002r. z A. Z., oświadczenie, iż pozostaje z małżonkiem we wspólności majątkowej oraz kopię aktu notarialnego z dnia 27 maja 2002 r., Rep."[...]", z którego wynika, że jej małżonek A. Z. (również policjant) zbył własnościowe prawo do spółdzielczego lokalu mieszkalnego położonego w S. Komendant Miejski Policji w O., decyzją Nr "[...]" z 29 listopada 2002 r., wydaną z powołaniem się na art. 94 ust. l i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2002 r., Nr 7, póz. 58, z późn. zni.) oraz § l i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, póz. 1468) i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 131, póz. 1469), odmówił przyznania K. Z. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W motywach decyzji organ I instancji podnosił, iż wprawdzie K. Z. pozostaje z małżonkiem we wspólności majątkowej, jednakże każde z nich dokonało zakupu udziału we własności lokalu do swoich majątków odrębnych. Ponadto organ wskazywał, iż małżonek wnioskodawczyni, będąc policjantem posiadał odpowiedni lokal mieszkalny, który zbył, przez co nie posiada uprawnienia do otrzymania pomocy finansowej na podstawie art. 95 ust. l w związku z art. 94 ust. l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Od powyższej decyzji K. Z. wniosła odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosiła, iż jest ona bezzasadna i oparta na błędnym ustaleniu stan faktycznego sprawy. Skarżąca wskazywała, iż w czasie trwania związku małżeńskiego, zarówno ona jak i jej małżonek, nie posiadali lokalu mieszkalnego, a wskazany w uzasadnieniu decyzji lokal mieszkalny został zbyty przez jej małżonka w czasie, kiedy nie byli jeszcze małżeństwem. W jej ocenie spełnione zostały wszystkie warunki wymienione w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Wojewódzki, decyzją Nr "[...]" z dnia 16 stycznia 2003 r., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w O. Organ odwoławczy po przytoczeniu treści art. 88 ust. l i art. 94 ust. l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 7, póz. 58, ze zm.) wskazał, iż małżonkowie K. i A. Z. aktem notarialnym z dnia l października 2002 r. nabyli odrębną własność lokalu mieszkalnego w O. przy ul. "[...]" składającego się z trzech pokoi, o powierzchni użytkowej 60,70 m2, z zasobów Przedsiębiorstwa Budowlanego S.A. Jednak, jak wskazano, K. Z. kupiła w rzeczonym lokalu 1/5 części, a jej mąż A. Z. 4/5 części, przy czym małżonkowie oświadczyli, że opisany lokal w powyższych udziałach kupują do majątków odrębnych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione w decyzji organu I instancji, iż skarżąca nie nabyła lokalu mieszkalnego , a jedynie udział w nim. Z tych względów uznano, że Skarżącej nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Organ odwoławczy uznał za bezsporny fakt zbycia lokalu mieszkalnego przez małżonka Skarżącej przed zawarciem związku małżeńskiego, jednak zbycie tego lokalu mieszkalnego, w ocenie organu, nie wyczerpało w pełni negatywnych przesłanek (art. 95 ust. I pkt 2 ustawy o Policji) do uzyskania pomocy na kupno lokalu mieszkalnego. Na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. Z. wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu wskazała, iż w poprzednim miejscu pełnienia służby, pobierała równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego (dwie normy - za siebie i męża), na podstawie art. 92 ust. l ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Skarżąca przyznała, że posiada wraz z mężem prawo do części ułamkowych rzeczonego lokalu mieszkalnego, ale w jej przekonaniu oboje z małżonkiem są uprawnieni do przedmiotowego dofinansowania i wspólnie mają prawo do całości mieszkania Zatem, w jej ocenie, udzielona pomoc finansowa będzie dotyczyła całości mieszkania, a nie tylko jego części. Ponadto w ocenie skarżącej fakt, że jej małżonek zbył odpowiadający normom zaludnienia własnościowy lokal mieszkalny, nie może stanowić przyczyny odmowy przyznania pomocy finansowej, ponieważ zgodnie z art. 95 ust. l pkt 3 i 4 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi, którego małżonek posiadał lokal mieszkalny, a następnie go zbył. Tymczasem jej małżonek zawierając związek małżeński w dniu 21 września 2002 r. nie posiadał już lokalu mieszkalnego, a więc nie był małżonkiem, o którym mowa w tym przepisie. Skarżąca podkreśliła, iż nie można wyciągać negatywnych konsekwencji dla niej, w sytuacji, gdy zbycie lokalu przez małżonka nastąpiło przed zawarciem przez nich związku małżeńskiego i powstaniem wspólności małżeńskiej. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 88 ust. l ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem liczby członków rodziny, zaś zastępczą formą realizacji prawa do lokalu jest pomoc finansowa określona w art. 94 ust. l tejże ustawy. Pomoc ta oparta jest o kryterium celu, a mianowicie na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W ocenie organu zasadny jest pogląd, że Skarżąca nie nabyła lokalu mieszkalnego, lecz udział w nim w wysokości 1/5 prawa, natomiast pozostały udział nabyty został przez małżonka, policjanta nie uprawnionego do przydziału lokalu mieszkalnego, a w ślad za tym także do pomocy finansowej. Organ ponownie podkreślił, iż bezspornym jest fakt, że małżonek Skarżącej posiadał lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej i zbył go przed zawarciem związku małżeńskiego. Jednakże, zdaniem organu, fakt nieposiadania już przez niego lokalu mieszkalnego w chwili zawarcia związku małżeńskiego nie może stanowić o tym, że winien on być uwzględniony we wniosku swojej małżonki – K. Z. Organ podniósł, iż przeciwne rozumienie uregulowań pragmatyki policyjnej w tym zakresie prowadziłoby do stworzenia możliwości otrzymywania przez policjantów świadczeń w sytuacji braku własnego uprawnienia i wywodzenia swojego prawa od małżonka, co jest - w ocenie organu - oczywiście sprzeczne z celem pomocy finansowej. Wskazano nadto, iż art. 95 ust. l ustawy o Policji rozstrzyga wprost, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Organ podniósł, iż małżonek skarżącej, również policjant, posiadał lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej w rozumieniu ustawy o Policji i dokonał jego zbycia, nie jest zatem uprawniony do otrzymania pomocy. Ponadto ponownie podkreślono, iż Skarżąca nie nabyła lokalu mieszkalnego, lecz udział w nim, wynoszący 1/5 prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Trafnie wywiedziono w zaskarżonej decyzji, iż pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. l ustawy z dnia 6 kwietnia 1999 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 7, póz. 58, ze zm.) jest konsekwencją niezrealizowania uprawnień policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Zapis w art. 94 ust. l powołanej ustawy, według którego przedmiotowa pomoc finansowa przysługuje policjantowi w sytuacji określonej tą normą na uzyskanie spółdzielczego lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego, wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o pomoc, która ma umożliwić policjantowi uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Chodzi tu zatem o sytuacje, gdy policjant przy wsparciu omawianej pomocy finansowej ma uzyskać lokal w spółdzielni mieszkaniowej, własność lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, jak również własność domu jednorodzinnego. Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że omawianej pomocy finansowej nie może uzyskać Skarżąca, która nie jest właścicielem lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, a jedynie współwłaścicielem w częściach ułamkowych. Skoro jest to współwłasność w częściach ułamkowych, to własność rzeczy - zgodnie z art. 195 kodeksu cywilnego -przysługuje wszystkim współwłaścicielom niepodzielnie, a to z kolei oznacza, że żaden z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją wyłączną własność. Każdy ze współwłaścicieli ma "idealną" część niepodzielnej rzeczy, rachunkowy ułamek tej rzeczy określony jako udział współwłaściciela. Stanowisko takie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt I SA 13/99. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie można przyznać Skarżącej pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. l ustawy o Policji, w sytuacji gdy jest ona współwłaścicielem lokalu z małżonkiem, który nabył swój udział do majątku odrębnego, a nadto jest policjantem nie posiadającym uprawnień do uzyskania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, z racji zbycia posiadanego wcześniej na własność lokalu mieszkalnego, w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Zasadną jest argumentacja Komendanta Wojewódzkiego Policji, że przyznanie w takim przypadku pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oznaczałoby stworzenie możliwości korzystania przez policjantów z rzeczonego świadczenia w sytuacji braku własnego uprawnienia i wywodzenia swojego prawa od małżonka. Fakt, iż Skarżąca otrzymywała w poprzednim miejscu pełnienia służby równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, nie zwalniał organów orzekających w niniejszej sprawie z obowiązku przeprowadzenia we własnym zakresie postępowania dowodnego oraz dokonania samodzielnej oceny zebranych w spawie dowodów. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270), skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło