I SA 589/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Hanna Raszkowska Beata Jezielska (sprawozdawca) Renata Hermanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 r., sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości — oddala skargę. 2 I SA 589/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 września 2001 r. Starosta Powiatu G. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia Zakładowi Energetycznemu "[...]" na przeprowadzenie budowy napowietrznej linii energetycznej 110 kV W. – G. oraz przebudowy napowietrznej linii energetycznej 15 kV G. – P. – K. na określonych w decyzji częściach nieruchomości, w tym m.in. na części działki nr 199/4 położonej w obrębie S. gm. W. stanowiącej własność M. M. Jednocześnie zobowiązano Zakład Energetyczny do wypłaty właścicielom nieruchomości jednorazowego odszkodowania z tytułu posadowienia słupów energetycznych i utraty wartości gruntów w związku z przebiegiem linii energetycznej - w odniesieniu do M. M. w kwocie 7350 zł. Ponadto nakazano Zakładowi przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu przewodów, wskazując iż jest on odpowiedzialny za szkody powstałe wskutek przeprowadzenia budowy oraz przebudowy linii energetycznej. Natomiast właścicieli nieruchomości zobowiązano do ich udostępnienia celem wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń. W uzasadnieniu decyzji podano, iż Zakład Energetyczny wystąpił z wnioskiem o wydanie przedmiotowego zezwolenia, przedkładając decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie i modernizacji linii energetycznych. Podniesiono, iż negocjacje w sprawie zgody na wejście na przedmiotowe nieruchomości celem realizacji inwestycji zakończyły się wynikiem negatywnym. Podano, iż projektowane rozwiązanie w postaci posadowienia słupów nie przeszkodzi w dalszym wykorzystywaniu nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem, tj. na cele rolnicze. Wskazano ponadto, iż wysokość jednorazowego odszkodowania ustalono w oparciu o wycenę rzeczoznawcy majątkowego. Od decyzji tej odwołał się m.in. M. M. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podał, iż wycena rzeczoznawcy majątkowego nie odpowiada rzeczywistej wartości należących do niego gruntów, zaś prowadzone z nim negocjacje sprowadzały się do wymuszania na nim zgody na przeprowadzenie inwestycji za niewielkim odszkodowaniem.. Decyzją z dnia 22 listopada 2001 r. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej obowiązku wypłaty jednorazowego odszkodowania i umorzył w tym zakresie postępowanie, a w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż orzekanie o odszkodowaniu nie jest możliwe na etapie przedmiotowego zezwolenia. Nastąpi to w odrębnym postępowaniu, po wykonaniu zaplanowanej inwestycji i w przypadku braku porozumienia między zainteresowanymi co do kwoty odszkodowania. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, iż w pozostałym zakresie rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe. Na powyższą decyzję skargę wniósł M. M., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Zarzucił, iż nie prowadzono z nim negocjacji w sprawie wyrażenia zgody na przeprowadzenie inwestycji, zaś wydana decyzja zgodna jest z interesem zakładu energetycznego a nie skarżącego. Wskazał przy tym, iż nie udostępniono mu operatu szacunkowego dotyczącego wyceny jego nieruchomości. Zakwestionował także umorzenie postępowanie w przedmiocie wypłaty odszkodowania, podnosząc iż realizacja inwestycji z uwagi na jej charakter uniemożliwi przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego. Podał, iż zwracał się do starosty o zamianę nieruchomości na inną, lecz otrzymał odpowiedź negatywną. Ponadto podniósł, iż naruszono szereg przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także chronione konstytucyjnie jego prawa obywatelskie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśniono, iż skarżący warunkował wyrażenie zgody na przeprowadzenie inwestycji wypłatą odszkodowania w kwocie nie odpowiadającej rzeczywistej wartości działki. W tej sytuacji negocjacje zakończyły się niepowodzeniem. Podano, iż skarżący miał możliwość sporządzania odpisów i notatek z operatu szacunkowego, lecz autor wyceny nie wyraził zgody na wydanie kopii dokumentu. Wskazano, iż zarzucane naruszenie przepisów proceduralnych nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Wyjaśniono także, iż wprawdzie Konstytucja chroni własność, ale dopuszczalne jest wywłaszczenie na cele publiczne. Wyjaśniono ponadto, iż kwestia zamiany nieruchomości będzie przedmiotem odrębnego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46 póz. 543 ze zm.), zgodnie z którym starosta może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja w tym przedmiocie wydawana jest z urzędu lub na wniosek. Przy czym udzielenie zezwolenia winno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, prowadzonymi przez osobę lub jednostkę, która zamierza się o nie ubiegać, a dokumenty z ich przebiegu winny być dołączone do wniosku. W niniejszej sprawie wszystkie powyższe wymogi zostały spełnione. Z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wystąpił Zakład Energetyczny "[...]" w związku z inwestycją polegającą na budowie linii elektroenergetycznej 110 kV W. –G. oraz przebudowie linii 15 kV G. - P. - K. Wskazano, iż zamierzone przedsięwzięcie jest niezbędne z uwagi na konieczność poprawy warunków zasilania na tym terenie. Do wniosku dołączono decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. Nr "[...]" z dnia l października 1999r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej decyzji, utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. Nr "[...]" z dnia 2 listopada 1999r. Wprawdzie w decyzji tej określono termin jej ważności do dnia 30 września 2001r., jednakże decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 10 września 2001 r. termin ten został przedłużony do dnia 30 września 2004r. Wnioskodawca przedłożył także dokumenty potwierdzające fakt prowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości co do wyrażenia zgody na przeprowadzenie inwestycji przez ich działkę. Takie negocjacje były prowadzone także ze skarżącym. Dowodem na tę okoliczność są znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia skarżącego, z których wynika iż rokowania były prowadzone od października 1997r. Przy czy skarżący bądź to wyrażał zgodę na zawarcie porozumienia odnośnie przeprowadzenia inwestycji po uzgodnieniu z nim przebiegu linii energetycznej (oświadczenie z 10 października 1997r.), bądź też warunkował wyrażenie takiej zgody wypłatą odszkodowania w kwocie 294 000 zł, stanowiącą w jego ocenie różnicę pomiędzy wartością działki rolnej a wartością działki rekreacyjnej (oświadczenie z dnia 23 lutego 2000r.). Ponadto fakt prowadzenia negocjacji z oskarżonym potwierdza wyjaśnienie złożone na rozprawie przez pełnomocnika Zakładu Energetycznego, z którego wynika iż na wniosek skarżącego zmieniono przebieg linii energetycznej przez teren jego nieruchomości, co potwierdził skarżący, kwestionując jedynie przebieg linii poza granicami jego nieruchomości. Natomiast okoliczność, iż strony nie doszły do porozumienia nie świadczy o braku rokowań. Wobec nie wyrażenia zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie inwestycji i spełnieniu wymogów określonych w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ był upoważniony do ograniczenia wykonywania prawa własności nieruchomości w drodze decyzji. Wyjaśnić przy tym należy, iż wprawdzie jak słusznie zauważył skarżący Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia ochronę prawa własności, jednakże nie jest to ochrona nieograniczona. Stosownie bowiem do art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona w drodze ustawy - w tym przypadku jest to ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego kwestii odszkodowania wskazać należy, iż zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie w przypadku, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty. Zatem przed zrealizowaniem przedmiotowej inwestycji nie jest możliwe ustalenie, czy zaszły przewidziane w powołanym przepisie przesłanki do wypłaty odszkodowania, ani też określenie jego wysokości. Nie można zatem w decyzji o ograniczeniu wykonywania własności nieruchomości ustalać kwoty odszkodowania, gdyż na tym etapie nie jest wiadome, czy odszkodowanie takie właścicielowi nieruchomości w ogóle będzie należne oraz jaka będzie jego ewentualna wysokość. W związku z tym zasadnie organ odwoławczy uznał postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Ponadto wyjaśnić należy, iż dopiero zrealizowanie inwestycji daje właścicielowi uprawnienie do żądania nabycia nieruchomości w oparciu o art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ile przeprowadzenie przewodów i urządzeń uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe z niej korzystanie. Przy czym nabycie to następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej. W związku z powyższym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270).