I SA/Ol 10/23
WyrokWSA w Olsztynie2023-03-29
Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Katarzyna Górska, Anna Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając decyzję o zmianie wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie danych zawartych w złożonych przez podatnika informacjach, jest zobowiązany do zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu i wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?Ratio decidendi
Organ podatkowy, wydając decyzję o zmianie wysokości zobowiązania podatkowego wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonych przez podatnika informacjach, jest uprawniony do odstąpienia od zasady wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, zgodnie z art. 200 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W takim przypadku nie dochodzi do naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Strona złożyła informacje dotyczące nieruchomości i gruntów, na podstawie których Wójt ustalił podatek od nieruchomości i podatek rolny na rok 2022. Następnie Wójt wydał decyzję korygującą, zmniejszając łączną kwotę podatku. Strona wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie jej czynnego udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta, uznając, że nie było obowiązku zapewnienia czynnego udziału strony, gdyż decyzja opierała się wyłącznie na danych z jej informacji. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując zarzut naruszenia jej praw procesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska asesor WSA Anna Janowska Protokolant specjalista Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2023r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 2 listopada 2022r., nr Rep. 1743/PO/22 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022r. oddala skargę.
W. Z. (dalej jako strona, skarżąca) złożyła 7 lutego 2022 r. (data wpływu) Wójtowi Gminy [...] (dalej jako Wójt) informacje za 2021 r. o nieruchomościach i obiektach budowlanych na formularzu IN-1 oraz o gruntach na formularzu IR-1, wraz z załącznikami.
Decyzją z 9 lutego 2022 r. Wójt ustalił podatek od nieruchomości i podatek rolny na rok podatkowy 2022 w łącznej kwocie 38.523 zł, płatnej w czterech ratach. Do wyliczenia wysokości podatku organ przyjął powierzchnie zadeklarowane przez stronę i wyliczył podatek rolny w wysokości 165 zł oraz podatek od nieruchomości w kwocie 38.358 zł.
Następnie decyzją z 4 sierpnia 2022 r. Wójt, powołując m.in. art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 oraz art. 254 ustawy Ordynacja podatkowa, dokonał w niniejszej sprawie zmniejszenia łącznej kwoty podatku o 2 zł, do kwoty 38.521 zł. Wyliczył podatek rolny w wysokości 163 zł, wysokość podatku od nieruchomości pozostała bez zmian.
W odwołaniu od decyzji Wójta z 4 sierpnia 2022 r. strona podniosła, że organ nie zapewnił jej czynnego udziału w postępowaniu. Organ naruszył art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż przed wydaniem decyzji nie wyznaczył skarżącej siedmiodniowego terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przez co uniemożliwił stronie wypowiedzenie się w tym zakresie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej jako Kolegium, SKO) decyzją z 2 listopada 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta z 4 sierpnia 2022 r. Organ w uzasadnieniu powołał art. 200 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej O.p. Uznał, że decyzja dotycząca wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości, pobieranych w formie łącznego zobowiązania podatkowego, została wydana wyłącznie w oparciu o dane zawarte w złożonych przez stronę informacjach i ich załącznikach. W związku z tym nie stosuje się przepisu obligującego organ do wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
SKO zwróciło przy tym uwagę, że zakwestionowana decyzja stanowiła jedynie zmianę uprzedniej decyzji własnej organu pierwszej instancji w zakresie zmniejszenia wymiaru podatku rolnego o 2 zł. Zaskarżona decyzja Wójta miała charakter wyłącznie techniczny i w wyniku konwalidowania błędu rachunkowego zmniejszyła wymiar podatku. Oparta zaś była na tożsamych podstawach i przesłankach co decyzja poprzednia w sprawie wymiaru podatku.
Organ przedstawił ponadto podstawę wyliczeń podatku rolnego i podatku od nieruchomości.
W skardze do tut. Sądu strona, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła w całości decyzję SKO z 2 listopada 2022 r. i decyzję Wójta z 4 sierpnia 2022 r. Zażądała ich uchylenia. Zarzuciła "naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 123 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 123 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 200 § 2 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy."
W treści skargi przedstawiono m.in. treść art. 123 § 1 i 2 oraz art. 200 § 2 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Podniesiono, że Wójt nie był uprawniony do odstąpienia od zasady przewidzianej w art. 123 § 1 tej ustawy. "Nie został uwzględniony w całości wniosek (skarżącej) w rozumieniu art. 123 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa". Podkreślono, że niniejsza sprawa nie jest sprawą zabezpieczenia ani zastawu skarbowego, w rozumieniu art. 200 § 2 pkt 2 O.p.
Zarzucono, że organy nie zapewniły skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Wójt przed wydaniem decyzji z 4 sierpnia 2022 r. nie umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Kolegium w tej sytuacji powinno było uchylić decyzję Wójta i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja SKO z 2 listopada 2022 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Wójta z 4 sierpnia 2022 r., nie naruszają prawa. Przy czym Sąd miał na uwadze, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu, jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie i nie ogranicza się do zarzutów skargi. Sąd uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nawet nie podniosła strona wnosząca skargę. Powyższe wynika z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Na tle powyższego zauważyć należy, że w skardze, ani też wcześniej w odwołaniu, skarżąca nie kwestionowała prawidłowości samego wymiaru podatku. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził naruszenia prawa w zakresie wymierzenia stronie podatku od nieruchomości i podatku rolnego na 2022 r. w łącznej kwocie 38.521 zł. Sama zmiana decyzji nastąpiła ponadto we właściwej formie. Doszło bowiem do zmiany wysokości zobowiązania podatkowego, która w istocie rozstrzyga o wysokości zobowiązania podatkowego, jest zatem rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, które powinno zapadać w formie decyzji (por. prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 14 września 2018 r. sygn. akt I SA/Lu 387/18 i WSA w Kielcach z 2 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 165/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych w internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd uznał zatem za dopuszczalne zastosowanie w sprawie trybu zmiany decyzji ostatecznej z 9 lutego 2022 r. na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 oraz art. 254 § 1 i 2 O.p.
Całkowicie nietrafiony jest natomiast zarzut skargi naruszenia art. 123 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie ulega zawieszeniu z mocy prawa w razie zaprzestania czynności przez sąd wskutek siły wyższej. Wskazany przepis ma zastosowanie w prowadzonych przez sądy postępowaniach sądowoadministracyjnych, nie ma zastosowania do spraw podatkowych.
Adwokat skarżącej w dalszej części skargi podniósł zarzut naruszenia art. 123 § 1 i 2 O.p. Zgodnie z art. 123 § 1 O.p. organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z art. 123 § 2 O.p. wynika, że organ podatkowy może odstąpić od zasady przewidzianej w § 1, jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2.
Na podstawie art. 200 § 1 O.p. przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Natomiast zgodnie art. 200 § 2 O.p. przepisu § 1 nie stosuje się: 1) w przypadkach przewidzianych w art. 123 § 2 oraz w art. 165 § 5; 2) w sprawach zabezpieczenia i zastawu skarbowego; 3) w przypadku przewidzianym w art. 165 § 7, jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, złożonej informacji lub deklaracji.
Art. 165 § 7 pkt 2 O.p. stanowi, że organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia informacji przez podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego.
Nie ulega wątpliwości, że Wójt odstąpił w niniejszej sprawie od zasady wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, kierując się jedynie art. 200 § 2 pkt 3 O.p. Wójt wydał 4 sierpnia 2022 r. decyzję wyłącznie na podstawie danych zawartych w informacjach wniesionych 7 lutego 2022 r. na formularzach IN-1 i IR-1 wraz z załącznikami. Informacje zawierają dane powierzchni do wyliczenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego na 2021 r., które posłużyły również do wyliczenia omawianych podatków na 2022 r. Organ drugiej instancji poinformował o tym w uzasadnieniu decyzji z 2 listopada 2022 r. Omawiana kwestia nie wymaga dodatkowych rozważań, jak też stosowania szczególnej wykładni.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że postulowane w treści skargi naruszenie art. 123 § 1 i 2 O.p. nie miało miejsca. Profesjonalny pełnomocnik strony zasadnie zauważył, że niniejsza sprawa nie jest sprawą zabezpieczenia ani zastawu skarbowego w rozumieniu art. 200 § 2 pkt 2 O.p. Nie oznacza to jednak wadliwości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, jak tego chce autor skargi. Podstawą odstąpienia od zasady wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, był bowiem przepis art. 200 § 2 pkt 3 O.p., który został zastosowany prawidłowo, co Sąd wyjaśnił już wyżej.
Wobec tego zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa również w zakresie zarzucanym w skardze.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło