I SA/Ol 104/15

Dnia 28 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2015 roku wniosku D.T.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.T.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2009r. i orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe postanawia: 1) przyznać D.T.D.prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej 1000 zł, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wnioskiem z dnia 22 maja 2015r. skarżący D.T.D., reprezentowany przez radcę prawnego G.R., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 6.275 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką B. D.. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości 2.400 – 2.500 zł miesięcznie, jego matka uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia w wysokości 1.150 zł netto oraz rentę rodzinną w wysokości 640 zł. Łączny dochód rodziny wynosi około 4.190 zł. Skarżący nie posiada majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro. Matka wnioskodawcy jest właścicielką mieszkania o powierzchni około 48 m2 w "[...]" o wartości około 200.000 zł, obciążonego hipotekami na kwotę ponad 3.000.000 zł oraz garażu o powierzchni około 19 m2 o wartości około 6.000 zł. Wnioskodawca wskazał na następujące miesięczne wydatki: czynsz 360 zł, energia 120 zł miesięcznie, telefony 192 zł, Internet 125 zł, ubezpieczenie nieruchomości 173 zł, koszty utrzymania: wyżywienie, środki czystości około 1.400 zł, kredyt mieszkaniowy 190 zł, ZUS 241 zł, leki 350 zł, dojazdy do pracy 255 zł, długi 550 zł. Łącznie wydatki wynoszą 3.956 zł. Wskazał również na zajęcie rachunku bankowego na kwotę około 1.024.000 zł oraz spłatę zaległych składek ZUS w kwocie 240 zł. Ponadto wyjaśnił, że jego matka posiada zajęcia z tytułu wymagalnych zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego z wynagrodzenia do kwoty 1.150 zł oraz z renty rodzinnej do kwoty 640 zł. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał, iż wysokość kosztów sądowych jest dla niego ogromną kwotą. Podniósł, iż toczące się po śmierci ojca postępowanie niekorzystnie wpłynęło na całą rodzinę. Wskazał, iż w dniu jego śmierci ojciec nie posiadał żadnych zobowiązań wobec jakichkolwiek instytucji, na co posiada odpowiednie zaświadczenia. Wskazał, iż pięć lat po śmierci ojca obciążanie jego spadkobierców zobowiązaniami, jest dla niego niezrozumiałe. Dodał, że nie jest w stanie uiścić opłaty sądowej bez uszczerbku dla elementarnych kosztów jego utrzymania. Do wniosku załączono wydruk komputerowy ze strony banku A. dotyczący dostępnych środków (k. 53) w kwocie -1.024.224,71 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym postanowił odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 dalej cyt. jako p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Okoliczności przedstawione w formularzu PPF, jak również wynikające z przedłożonych przez nią oświadczeń, wyjaśnień i kopii dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej 1000 zł. Wnioskodawca w sposób wystarczający uprawdopodobnił, że poniesienie kosztów sądowych w pełnej wysokości w niniejszej sprawie przekracza jego możliwości finansowe. Z zestawiania dochodów wynika, że łączny dochód rodziny wynosi około 4.190 zł w stosunku miesięcznym. Natomiast stale wydatki wynoszą około 4000 zł w stosunku miesięcznym. Prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca jest w stanie ponieść wydatek na uiszczenie wpisu w kwocie 1000 zł. Posiada on stale dochody. Natomiast to on kreuje wydatki. W związku z tym nie można zgodzić się z poglądem, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Minimum socjalne dla gospodarstwa pracowniczego jednoosobowego w 2014 roku wyniosło 1078,12 zł, – podał Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPSS). Stąd też Sąd doszedł do przekonania, że w sytuacji skarżącego zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu powyżej kwoty 1000 zł. W pozostałym zakresie, z przyczyn podanych wyżej, wniosek podlega oddaleniu. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.