I SA/Ol 105/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-04-29
Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent rolny może ubiegać się o oddzielną płatność z tytułu cukru na rok 2006, jeśli umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych została zawarta przed przyznaniem producentowi cukru dodatkowej kwoty produkcyjnej, a decyzja o przyznaniu tej kwoty została wydana po terminie składania wniosków o płatność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, błędnie interpretując przepisy prawa wspólnotowego i krajowego dotyczące płatności cukrowej. W sytuacji, gdy producent cukru uzyskał decyzję o przydziale dodatkowej kwoty cukrowej przed wydaniem decyzji odmawiającej płatności, a umowa dodatkowej kontraktacji została zawarta zgodnie z przepisami, wniosek o płatność cukrową był uzasadniony. Organy powinny zbadać, czy do momentu wydania decyzji ostatecznej producent cukru uzyskał decyzję w przedmiocie dodatkowej kwoty cukru i czy została ona właściwie opłacona.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006, dołączając umowę dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że umowa była warunkowa i warunek jej wykonania (przyznanie dodatkowej kwoty cukru producentowi) nie został spełniony przed terminem składania wniosków. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), Asesor WSA Renata Kantecka, Protokolant Anna Fic, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na 2006 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz strony kwotę 5617 zł (pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Ol 105/08
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania J. O., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów oraz o odmowie przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006.
Z materiału zebranego w sprawie wynika, co następuje:
Wnioskiem z dnia 14 maja 2006 r. skarżący zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 i przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
W dniu 28 czerwca 2006 r. J. O złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 deklarując ilość buraków cukrowych objętych umową dostawy, przeznaczonych do wyprodukowania cukru kwotowego w wysokości 4 622,000 t w związku z umową dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nr "[...]" na dostawy w kampanii cukrowniczej 2006/2007, zawartą w dniu 08 maja 2006 r.
Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej wysokości 139.559,47 zł z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) i Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO). W zakresie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych żądanie wnioskodawcy zostało uwzględnione w całości.
W dniu "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia "[...]" o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów na rok 2006.
W wyniku uwzględnienia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. Akt II SA/Ol 655/07 uchylono decyzję organu odwoławczego.
Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję z dnia "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia "[...]"., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej wysokości 139.559,47 zł z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) i Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) oraz odmówił przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR , decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących nienaliczania oddzielnej płatności z tytułu cukru do ilości buraków cukrowych objętych dodatkową umową kontraktacji buraków cukrowych nr "[...]" z dnia 08 maja 2006 r. wskazał, iż zgodnie z art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 z późno zm.) płatność cukrowa przysługuje producentowi rolnemu, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który zawarł na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 318/2006", albo na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42).
Do wniosku o przyznanie płatności cukrowej dołącza się, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez producenta cukru, kopię umowy dostawy, o której mowa w ust. 1 (art. 6a ust. 5 cyt. ustawy). Zatem producent rolny, aby otrzymać w danym roku płatność z tytułu cukru, zobowiązany był dostarczyć przedmiotowy załącznik.
W dniu "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do skarżącego na podst. art. 64 § 2 kpa wezwanie do usunięcia braku kopii umowy kontraktacji buraków cukrowych na dostawy w kampanii cukrowniczej (pierwsza umowa) w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tego wezwania. Zgodnie z treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru, pismo to zostało doręczone producentowi rolnemu w dniu 31 sierpnia 2006 r. W przedmiotowym wezwaniu organ I instancji pouczył stronę, iż nieusunięcie braków we wskazanym terminie, spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru bez rozpoznania.
W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący w dniu 04 września 2006 r. stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR i oświadczył, iż nie może dostarczyć kopii umowy kontraktacji buraków cukrowych na dostawy w kampanii cukrowniczej (pierwsza umowa), gdyż takiej umowy nie otrzymał od cukrowni – spółki A z siedzibą w W. Ponadto producent rolny poinformował, iż jedyną umową, jaką posiada, jest załączona do wniosku umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nr "[...]" z dnia 08 maja 2006 r. Skarżący zobowiązał się dostarczyć w jak najkrótszym czasie pierwszą umowę kontraktacji buraków cukrowych.
Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, odmówił przyznania skarżącemu oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006. Organ I instancji uznał, iż producent rolny załączył do wniosku umowę dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nr "[...]" na dostawy buraków w kampanii cukrowniczej 2006/2007, która nie spełnia wymagań określonych w art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru.
Organ podkreślił, iż umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych jest umową warunkową, tj. wykonanie tej umowy zależy od spełnienia określonego warunku. Dodatkowe prawo do uprawy i dostawy buraków cukrowych w ilości określonej w dodatkowej umowie powstanie i może być realizowane po przyznaniu producentowi cukru przez właściwy organ dodatkowej kwoty cukru. Zgodnie z art. 89 kodeksu cywilnego powstanie skutków czynności prawnej może być uzależnione od zdarzenia przyszłego i niepewnego czyli warunku. Spełnienie warunku w umowie dodatkowej uzależnione było od wydania decyzji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2004 r. nr 42, poz. 386). Na dzień złożenia przedmiotowego wniosku (28 czerwca 2006 r.) warunek ten nie został spełniony. Zatem ilość buraków określona w umowie dodatkowej nie była cukrem kwotowym w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. l) - cukier kwotowy oznacza każdą wielkość produkcji cukru przypisaną do danego roku gospodarczego w ramach kwoty danego przedsiębiorstwa.
Organ podniósł, iż w świetle art. 6a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 z późn. zm.),
1. Producentowi rolnemu, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który zawarł:
1) na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1), zwanego dalej" rozporządzeniem nr 318/2006 ", albo
2) na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42)
- przysługuje płatność cukrowa.
2. Wysokość płatności cukrowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn ilości buraków cukrowych objętych umową dostawy, o której mowa w ust. 1, przeznaczonych do wyprodukowania cukru kwotowego w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 318/2006 i stawki tej płatności na l tonę buraków cukrowych.
Z kolei, zgodnie z Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 31912006 z dnia 20 lutego 2006 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 32), art. 143 ba - Oddzielna płatność z tytułu cukru 1. w drodze odstępstwa od art. 143b nowe Państwa Członkowskie stosujące system jednolitych płatności obszarowych mogą, do dnia 30 kwietnia 2006 r., zdecydować o przyznaniu rolnikom kwalifikującym się w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych oddzielnej płatności z tytułu cukru za lata 2006, 2007 i 2008. Płatności zostają przyznane na podstawie obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów takich jak:
- ilość buraków cukrowych, trzciny cukrowej lub cykorii objętych umowami o dostawy zawartymi zgodnie z art. 19 rozporządzenia (WE) nr 1260/2001,
- ilość cukru i syropu inulinowego wyprodukowanego zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1260/2001,
- przeciętna liczba hektarów upraw buraków cukrowych, trzciny cukrowej lub cykorii wykorzystywanych do produkcji cukru lub syropu inulinowego i objętych umowami o dostawy zawartymi zgodnie z art. 19 rozporządzenia (WE) nr 1260/2001 oraz w zakresie określanego przez Państwa Członkowskie przed dniem 30 kwietnia 2006 r. okresu reprezentatywnego wynoszącego jeden rok gospodarczy lub więcej lat gospodarczych 2004/2005, 2005/2006 i 2006/2007, który może być różny dla każdego produktu.
2. Oddzielna płatność z tytułu cukru jest przyznawana w ramach pułapów wyszczególnionych w punkcie K załącznika VII. Zgodnie z załącznikiem K, w przypadku Polski, pułap kwot, którymi mają być objęte kwoty referencyjne rolników na rok 2006 wynosi 99 135000 euro.
Zgodnie z podpunktem 2 ww. punktu K załącznika VII, gdy suma kwot ustalonych zgodnie z wyżej cytowanym podpunktem 1 przekracza w Państwie Członkowskim pułap wyrażony w tysiącach euro (w przypadku Polski - 99 135000 euro na rok 2006), kwota przypadająca na każdego rolnika jest proporcjonalnie zmniejszana. Zatem Polska w ramach oddzielnej płatności z tytułu cukru mogła przeznaczyć wyłącznie tę kwotę przewidzianą w punkcie K załącznika VII. Kwota krajowa odnośnie cukru przyznana Polsce załącznikiem III do rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1) wynosi 1 671 926 ton. Pułap kwot przewidziany w ww. załączniku K i kwota krajowa produkcji cukru określona w ww. załączniku III wpłynęły na ustalenie stawki płatności cukrowej w 2006 r., która zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 listopada 2006 r. w sprawie stawki płatności cukrowej w 2006 r. (Dz.U. Nr 207, poz. 1526) wynosi 33,94 zł. Ewentualne uwzględnienie dodatkowej kwoty krajowej produkcji cukru, w przewidzianym przepisami prawa terminie, skutkowałoby koniecznością wyliczenia nowej (czyt. niższej) stawki płatności cukrowej w 2006 r.
Organ wskazał, iż w świetle art. 10 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 zarządzanie kwotami, zgodnie z procedurą o której mowa w art. 39 ust. 2, kwoty określone w załączniku III koryguje się, najpóźniej do dnia 30 września 2006 r. dla roku gospodarczego 2006/2007. Korekty te wynikają z zastosowania m.in. art. 8 tego rozporządzenia dotyczącego dodatkowej kwoty cukru.
Z decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi "[...]" z dnia "[...]" wynika, że producentowi cukru – spółce A została przyznana dodatkowa kwota produkcyjna cukru na okres od dnia 01 lipca 2006 r. do dnia 30 września 2007 r., w wysokości 2 841,59 t.
Zgodnie z art. 142a Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U L 345 z 20.11.2004 r., str. 1) - w odniesieniu do oddzielnej płatności z tytułu cukru ustanowionego w art. 143ba rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, stosuje się art. 5, 10, 18 do 22, 65, 66, 67, 70, 71 a, 72 i 73 rozporządzenia (WE) nr 796/2004.
W związku z powyższym nie stosuje się art. 15 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, który umożliwia złożenie zmian do wniosku po upływie terminu na składanie wniosku. W konsekwencji, organ I instancji nie mógł uznać tej dodatkowej ilości buraków, jako ilość kwotowych buraków zadeklarowanych w przedmiotowym wniosku. Brak możliwości złożenia zmiany do wniosku uniemożliwia uwzględnienie dodatkowej ilości buraków określonej w umowie dodatkowej. Podkreślił ponadto, że dodatkowa kwota cukru może zostać przyznana w innej wysokości, może także nastąpić odmowa jej przyznania.
W związku z niedopuszczalnością dokonania po dniu 30 września 2006 r. korekty kwoty krajowej produkcji cukru, określonej w ww. załączniku III oraz określeniem w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów stawki płatności cukrowej na rok 2006 i niemożliwością złożenia zmiany do przedmiotowego wniosku, nie jest możliwe w ocenie organu uwzględnienie, załączonej do wniosku skarżącego o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru, umowy dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nr "[...]" na dostawy w kampanii cukrowniczej 2006/2007. Przedmiotowa umowa została zawarta pomiędzy wymienionym producentem rolnym a producentem cukru – spółka A z siedzibą w W. w dniu 08 maja 2006r.
Zgodnie z treścią § 1 pkt 2 ww. umowy nr "[...]" dodatkowe prawo do uprawy i dostawy buraków cukrowych zostanie ustalone przez producenta cukru i przyznane plantatorowi - skarżącemu na podstawie decyzji właściwych organów o przydziale dodatkowej kwoty cukru producentowi cukru.
W świetle § 1 pkt 3 tej umowy, kontraktowana przez producenta cukru w oparciu o nabyte przez plantatora dodatkowe prawo do uprawy i dostawy buraków cukrowych, ilość buraków cukrowych kwotowych wynosi 4 622,000 ton, a szacunkowy areał kontraktowany 80,0 ha.
Natomiast producentowi cukru – spółka A, decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została przyznana dodatkowa kwota produkcyjna cukru w dniu 07 grudnia 2006r. Organ zwrócił uwagę, iż na podstawie tej decyzji możliwe jest wykonanie postanowień przedmiotowej umowy przez producenta cukru i plantatora. Natomiast decyzja ta nie powoduje automatycznego uwzględnienia przyznanej dodatkowej kwoty cukru, gdyż korektę ustalonej krajowej kwoty produkcji cukru można dokonać dla roku gospodarczego 2006/2007 wyłącznie do dnia 30 września 2006r.
Uwzględniając powyższe organ stwierdził, iż dołączona do wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006 kopia umowy dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych na rok 2006/2007 nr "[...]" nie może zostać uwzględniona do naliczenia przedmiotowej płatności cukrowej w kampanii 2006. Wynika to z faktu, iż umowy dodatkowej kontraktacji zawierane są między producentem rolnym i producentem cukru, który zamierza złożyć wniosek o przydział dodatkowej kwoty cukru na rok gospodarczy 2006/2007.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu organ wskazał, iż z treści załączonej do akt sprawy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia "[...]" wynika, że producentowi cukru – spółka A została przyznana dodatkowa kwota produkcyjna cukru na okres od dnia 01 lipca 2006r. do dnia 30 września 2007r, w wysokości 2841,59 t. Zatem w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006, tj. 28 czerwca 2006r. producent cukru – spółka A nie dysponował jeszcze dodatkową kwotą produkcyjną cukru.
Zatem ilość buraków określona w umowie dodatkowej nie była cukrem kwotowym w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1) - cukier kwotowy oznacza każdą wielkość produkcji cukru przypisaną do danego roku gospodarczego w ramach kwoty danego przedsiębiorstwa. W związku z tym, umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nie mogła być wzięta pod uwagę przy naliczaniu przedmiotowych płatności w kampanii 2006.
Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 8, 9 i 10 kpa, poprzez ich częściowe niezastosowanie, w związku z zaniechaniem należytego wyjaśnienia treści wezwania do złożenia wyjaśnień z dnia 03 grudnia 2007r. oraz brakiem wyczerpującej informacji o okolicznościach prawnych decydujących o zakresie należnych skarżącemu praw, organ odwoławczy uznał je za bezpodstawne.
Wskazał, iż pismem z dnia 03 grudnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącego w określonym w nim terminie, do złożenia wyjaśnień w związku ze stwierdzeniem, iż dodatkowa umowa kontraktacji buraków cukrowych nr "[...]" nie spełnia wymagań określonych w art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 z późn. zm.). W ocenie organu odwoławczego strona nie może powoływać się na fakt, iż niedostarczenie odpowiedniego dokumentu spowodowane było tym, że wezwanie to w swej treści było lakoniczne i organ I instancji powinien wyraźnie wskazać, jakich to wymogów rzeczona umowa dodatkowej kontraktacji nie spełnia. Ponadto, skarżący został już wcześniej poinformowany, jaki załącznik powinien przedłożyć, aby otrzymać przedmiotowe płatności. O braku właściwego dokumentu (pierwszej umowy) producent rolny dowiedział się z treści wezwania do usunięcia braków we wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru z dnia 29 sierpnia 2006 r. (odebrane przez skarżącego w dniu 31 sierpnia 2006 r.). Organ zwrócił uwagę, iż skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie oświadczył, że nie może dostarczyć kopii umowy kontraktacji buraków cukrowych na dostawy w kampanii cukrowniczej (pierwsza umowa), gdyż takiej umowy nie otrzymał od cukrowni – spółka A (pismo z dnia 04 września 2006 r.). Ponadto producent rolny poinformował, iż jedyną umową, jaką posiada, jest załączona do wniosku umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nr "[...]" z dnia 08 maja 2006 r.
Organ odwoławczy wskazał również, iż treść przepisów określających wymagania, jakie powinna spełniać umowa kontraktacji buraków cukrowych i regulujących przyznanie przedmiotowych płatności została stronie odwołującej się szczegółowo wyjaśniona poprzednio, tj. przez organ II instancji w decyzji z dnia "[...]", utrzymującej w mocy pierwszą decyzję wydaną w niniejszej sprawie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia "[...]"., zarzucając:
1.naruszenie przepisu art. 6a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 40) poprzez jego niezastosowanie, w związku z odmową przyznania skarżącemu oddzielnej płatności z tytułu cukru za 2006 r. pomimo zaistnienia wszystkich określonych ustawą przesłanek,
2.naruszenie przepisu art. 2 pkt 5 w związku z art. 6, 7 i 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru poprzez jego błędną wykładnię, na skutek przyjęcia, iż buraki cukrowe objęte dodatkową umową kontraktacji nr "[...]" z dnia 8 maja 2006 r. nie są przeznaczone do wyprodukowania cukru kwotowego w rozumieniu przepisów tego rozporządzenia,
3.naruszenie przepisu art. 7 i art. 77 K.p.a. w związku z przepisem art. 142a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. i art. 143ba rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. i art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w związku z:
- niewyjaśnieniem istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych: w szczególności uiszczenia przez producenta cukru spółki A opłaty od przyznanej dodatkowej kwoty produkcyjnej cukru,
- przyjęciem, iż zdarzenia, które nastąpiły po dniu złożenia wniosku, a przed dniem wydania decyzji ostatecznej, nie mają znaczenia dla orzeczenia w przedmiocie przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru,
- ustaleniem, nie znajdującym oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, okoliczności zawarcia przez skarżącego z producentem cukru innej umowy niż zawarta w dniu 8 maja 2006 r.
W uzasadnieniu skargi, skarżący zarzucił organom błędną wykładnię pojęcia cukru kwotowego określonego przepisem art. 2 ust. 5 rozporządzenia nr 318/2006. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych z dnia 2 października 2007r. sygn. akt I SA/Bd 510/07 oraz z dnia 31 października 2007r. o sygn. akt II SA/Łd 734/07 wskazał, iż dopłata cukrowa przysługuje producentowi rolnemu za dostarczone buraki cukrowe, przeznaczone do wyprodukowania cukru kwotowego. Z definicji zawartej w art. 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 wynika, że pojęcie "cukru kwotowego" oznacza każdą wielkość produkcji cukru przypisaną do danego roku gospodarczego w ramach kwoty danego przedsiębiorstwa. Podstawowe kwoty produkcyjne cukru (kwoty cukrowe) dla poszczególnych producentów cukru przydzielają Państwa Członkowskie, na terytorium których przedsiębiorstwa te prowadzą działalność produkcyjną (art. 7 rozporządzenia Rady).
Jednocześnie w art. 8 rozporządzenia Rady zawarto szczegółową regulację, w ramach której przedsiębiorstwo cukrownicze może ubiegać się o przydział dodatkowej kwoty cukru. W sytuacji zatem, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 8 rozporządzenia Rady i producentowi cukru zostanie przyznana dodatkowa kwota cukru, to łączna wielkość produkcji cukru dla danego producenta cukru w danym roku będzie sumą kwoty produkcyjnej cukru, o której mowa w art. 7 pkt 1 rozporządzenia Rady i przyznanej dodatkowej kwoty cukru, o której mowa w art. 7 pkt 2, po dodatkowym spełnieniu warunku z art. 7 pkt 4 cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006.
Taki pogląd, w ocenie powołanych przez skarżącego orzeczeń sądów, znajduje uzasadnienie w definicji "cukru kwotowego" zawartej w art. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady, gdzie nie mówi się o kwotach produkcyjnych cukru przyznanych przedsiębiorstwu cukrowniczemu w trybie art. 7 rozporządzenia Rady, lecz o każdej wielkości produkcji cukru przypisanej w roku gospodarczym do danego przedsiębiorstwa. Powyższe uzasadnia w ocenie skarżącego tezę, że poprzez pojęcie "cukier kwotowy", o którym mowa w art. 6 a ust. 2 ustawy płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, należy rozumieć również przyznaną i właściwie opłaconą dodatkową kwotę cukru, o której mowa w art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006.
Skarżący powołując się na w/w orzeczenia sądowe podkreślił również, iż brak jest normy prawnej uzależniającej przyznanie dopłat od faktu przysługiwania producentowi cukru kwoty produkcyjnej cukru kwotowego na dany rok gospodarczy w chwili zawierania umowy dostawy buraków cukrowych albo w chwili składania przez plantatora wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru. Z tego względu, w sprawie znajdują zastosowanie ogólne reguły postępowania administracyjnego.
Zaznaczył, iż po wszczęciu postępowania administracyjnego zawsze mogą się pojawić zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w nauce prawa zgodnie przyjmuje się, że zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy administracyjnej muszą zostać uwzględnione przez organ administracji publicznej. W związku z powyższym, organy administracji publicznej powinny oceniać przesłanki przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru nie na dzień złożenia wniosku, ale na dzień wydania ostatecznej decyzji w sprawie. Jednocześnie, zgodnie z zasadą prawdy materialnej, to na organach administracji ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), w tym zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Obowiązkiem organów administracji jest w związku z tym ustalenie, czy przedłożona przez skarżącego umowa dostawy buraków cukrowych w chwili wydawania decyzji odpowiadała wymogom art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006.
Ponadto, uwzględnienie okresu wegetacji buraków cukrowych, charakteru umowy kontraktacji oraz możliwości otrzymania przez producenta cukru dodatkowych limitów produkcyjnych, skutkuje uznaniem, iż wyłączenie możliwości przyznania płatności producentom rolnym, którzy zawarli warunkowe umowy dostawy buraków cukrowych, gdzie w momencie rozstrzygania sprawy administracyjnej warunek uznania dostarczonych buraków za buraki kwotowe został spełniony, należy traktować jako sprzeczne z celami rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze i ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, do których należy m.in. zapewnienie odpowiedniego poziomu życia wspólnotowym plantatorom buraków cukrowych. Skarżący wskazał jednocześnie, iż przy wykładni przepisów prawa wspólnotowego, inaczej niż ma to miejsce w przypadku przepisów krajowych, wykładnia celowościowa ma pierwszeństwo przed wykładnią gramatyczną.
W ocenie Skarżącego, organy błędnie ustaliły okoliczność zawarcia przez niego umowy z producentem cukru innej niż zawarta w dniu 8 maja 2006 r. Powyższe pozostaje w sprzeczności z podnoszonym przez skarżącego twierdzeniem, iż umowa dodatkowej kontraktacji nie była poprzedzona tzw. umową przedsiewną. Z producentem cukru spółką A została zawarta tylko jedna umowa nr "[...]" w dniu 8 maja 2006 r, zatem uzasadnienie odmowy przyznania płatności nie przedłożeniem pierwszej umowy jest zdaniem skarżącego nieprawidłowe.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Kompetencje wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanego dalej "ppsa", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany -stosownie do art. 134 ppsa. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę.
Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia "[...]", narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Na wstępie należy zaznaczyć, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy istotnie obowiązywała już ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. nr 35, poz. 217, ze zm.), niemniej jednak w art. 53 ust. 1, jako przepisie przejściowym, postanowiła, że do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 27 lutego 2007r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
W sytuacji więc, gdy kontrolowane postępowanie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego w dniu 28 czerwca 2006r. i nie zakończyło się decyzją ostateczną do dnia 27 lutego 2007r., to postępowanie należało prowadzić - jak słusznie uczynił to organ - według przepisów ustawy z 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru ((Dz.U. z 2004r., nr 6, poz. 40, ze zm.) -zwanej dalej: ustawą o płatnościach), w tym także z zastosowaniem art. 6a, który został dodany ustawą z 25 kwietnia 2006r. o zmianie ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ((Dz.U. nr 92, poz. 638).
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy organy odmówiły skarżącemu -na podstawie art. 2 ust. 1 i 2, art. 6a ust. 1 pkt 1 i 2 , ust.5 ustawy o płatnościach - przyznania płatności z tytułu cukru na rok 2006r. Zajmując takie stanowisko podniosły, iż dołączona przez skarżącego do wniosku umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych z 8 maja 2006r. na dostawy w kampanii cukrowniczej 2006/2007, stanowi dodatkowe prawo do uprawy i dostawy buraków cukrowych w ilości określonej w tej umowie, które powstaje i może być realizowane po przyznaniu producentowi cukru przez właściwy organ dodatkowej kwoty cukru. Skutki prawne tej umowy obejmujące m. in. prawo producenta cukru do ubiegania się o dodatkową płatność z tytułu cukru, powstają dopiero po ziszczeniu się warunku, o którym mowa w tej umowie, tj. przyznaniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi producentowi cukru w drodze decyzji dodatkowej kwoty produkcyjnej cukru.
W ocenie organu odwoławczego, decyzja przyznająca prawo producentowi cukru do dodatkowej kwoty produkcji cukru została wydana "[...]", czyli po okresie składania wniosków, zatem strona skarżąca może ubiegać się o płatność cukrową z dodatkowej umowy dopiero w 2007r.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym, zaistniały spór między stronami dotyczył rozstrzygnięcia, czy skarżącemu przysługiwała płatność cukrowa z tytułu dostarczonych buraków na podstawie umowy dodatkowej kontraktacji buraków w kampanii cukrowniczej 2006/2007, przeznaczonych na produkcję dodatkowej kwoty cukru.
Należy zauważyć, iż pojęcie "płatności cukrowej" polski ustawodawca zamieścił w art.6 a ust.1 pkt 1 i ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich od gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, określając przesłanki do uzyskania dopłaty z tego tytułu, a także odesłał do uregulowań zawartych w art.2 pkt 5 i art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 roku w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Un. UE L z dnia 28 lutego 2006 roku).Art.2 pkt 5 cyt. rozporządzenia nr 318/2006 zawiera definicję pojęcia "cukier kwotowy", natomiast art. 6 rozporządzenia zawiera szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać umowa dostawy buraków.
Tak więc dopłata cukrowa przysługuje producentowi rolnemu za dostarczone buraki cukrowe przeznaczone do wyprodukowania cukru kwotowego. Cukier kwotowy oznacza każdą wielkość produkcji cukru przypisaną do danego roku gospodarczego w ramach kwoty danego przedsiębiorstwa ( art.2 pkt 5 rozporządzenia nr 318/2006). Pojęcie "cukier kwotowy" i używane zamienne pojęcie "kwoty produkcyjne cukru", uregulowane w art.6 i 7 cyt. rozp. Rady nr 318/2006 i oznaczają przydzieloną przez Państwa Członkowskie kwoty cukrowe dla poszczególnych producentów cukru, prowadzących działalność na jego terytorium. Ponadto zgodnie z art. 8 cyt. rozp. Rady nr 318/2006, przedsiębiorstwo cukrownicze może zwrócić się do Państwa Członkowskiego o przydział dodatkowej kwoty cukru, określonej załączniku nr IV, która podlega dodatkowej opłacie, po przydzieleniu dodatkowej kwoty.
Krajowa regulacja, zawarta w art. 6 a ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytuł cukru, nie rozróżnia pojęć cukier kwotowy i dodatkowa kwota cukru, unormowanych w art. 6 i 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006, zatem w pojęciu " oddzielna płatność z tytułu cukru" będzie się mieścić wielkość cukru kwotowego i wielkość dodatkowej kwoty cukru, przyznanej i właściwie opłaconej.
W stanie faktycznym sprawy, producent cukru uzyskał w dniu "[...]" roku decyzję o przydziale dodatkowej kwoty cukrowej, jeszcze przed wydaniem przedmiotowej decyzji odmawiającej przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na 2006 rok, dlatego zdaniem Sądu skarżący składając wniosek o płatność cukrową w dniu 28.06.2006 roku z tytułu dostawy 4.622 ton buraków nie musiał uzupełniać wniosku o inną umowę dostawy.
Przekładając powyższe rozważania na stan przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż skarżący:
-spełnił warunki do przyznania płatności obszarowej w danym roku, albowiem decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", przyznano stronie płatności bezpośrednie do gruntów na rok 2006,
-zawarł w dniu 8 maja 2006r. na rok 2006/2007 z producentem cukru, Spółką A umowę dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych,
-złożył w dniu 28 czerwca 2006r. wniosek o przyznanie płatności cukrowej na rok 2006 i dołączył do niego wyżej opisaną umowę.
W tej sytuacji obowiązkiem organu, do którego wpłynął wniosek było przede wszystkim zbadanie, czy dołączona do wniosku umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych spełnia wymogi umowy dostawy i czy została zawarta zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006.
W konsekwencji organy ARiMR wydały decyzje w przedmiocie odmowy przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru, podnosząc w uzasadnieniu wywody na temat warunkowości umowy przedstawionej przez stronę i ostatecznie stwierdziły, iż skoro Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w grudniu 2006r. wydał decyzję w sprawie przyznania producentowi cukru dodatkowej kwoty produkcyjnej cukru, to dopiero wtedy ziścił się warunek umowy i skarżący jako strona tej umowy potencjalnie może ubiegać się o dodatkową płatność cukrową dopiero w 2007r.
Przedstawionym działaniem organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa, zgodnie z którą organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Powołaną zasadę ogólną organ powinien zrealizować przez działanie zgodne z art. 77 § 1 kpa, nakazującym organowi wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zaś konsekwencją takiego działania winno być przekonywujące uzasadnienie zajętego stanowiska odpowiadające wymogom art. 107 § 3 kpa. Naruszenie to - zdaniem Sądu - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie, dotyczącej skargi na decyzję z dnia "[...]", uzasadnienie decyzji zostało poświęcone uzasadnieniu odmowy przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na 2006 rok. W ocenie Sądu, uzasadnienie decyzji odwoławczej, wprawdzie szerokie, nie odzwierciedla w pełni stanowiska, że to skarżący nie dopełnił obowiązków w przedmiocie uzyskania uprawnień do oddzielnej płatności z tytułu cukru na 2006 rok. Dokonana przez organ II instancji błędna interpretacja zacytowanych przepisów prawa wspólnotowego i polskiego, spowodowała nie ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy.
W okolicznościach sprawy będącej przedmiotem rozpoznania, Spółka A jako producent cukru w dniu "[...]", uzyskała decyzję o przydziale dodatkowej kwoty cukrowej i dokonała właściwej opłaty związanej z tym przydziałem, czyli przed wydaniem pierwszoinstancyjnej decyzji z dnia "[...]", o odmowie przyznania skarżącemu prawa do oddzielnej płatności cukrowej z tytułu cukru na rok 2006. W związku z powyższym, wniosek skarżącego o płatność cukrową z tytułu dostarczonych buraków w ilości 4.622 t. był uzasadniony i to bez potrzeby zmiany, czy uzupełnienia tegoż wniosku.
W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie, z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, zakładając, że producent cukru uzyskał w dniu 7 grudnia 2006 prawo do dodatkowej kwoty cukru za okres od 1.07. 2006 r. do 30.09.2007 roku, a w konsekwencji, że umowa dodatkowej kontraktacji na dostawę 4.622 t. buraków cukrowych z dnia 8 maja 2006 r., była tylko i wyłącznie umową warunkową.
Wprawdzie Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz z treści decyzji II instancyjnej wynika, iż przed wydaniem decyzji przez organ I instancji przedsiębiorstwo to uzyskało decyzję w przedmiocie dodatkowej kwoty cukru, a organy orzekające błędnie przyjęły, że w dniu złożenia przez skarżącego wniosku tj. 28.06.2006 roku, Spółka A nie dysponowała dodatkową kwotą produkcyjną cukru, dlatego umowa dodatkowej kontraktacji buraków, mogła stanowić podstawę do naliczenia oddzielnej płatności z tytułu cukru w kampanii 2007 .
Nie przesądzając przeto w niczym ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, organ przy ponownym jej rozpoznaniu winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczność, czy do momentu wydania decyzji ostatecznej producent cukru uzyskał decyzję w przedmiocie dodatkowej kwoty cukru oraz czy ewentualne zwiększenie kwoty produkcyjnej cukru zostało właściwie opłacone. Dopiero definitywne wyjaśnienie tych okoliczności uzasadni wydanie decyzji bądź o przyznaniu, bądź o odmowie przyznania przedmiotowej płatności cukrowej na rok 2006.
Mając powyższe na uwadze okoliczności, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, przy czym stopień tego naruszenia był tego rodzaju, że mógł mieć wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Zgodnie z art.152 ppsa orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art.200 ppsa, orzeczono o zwrocie kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło