I SA/Ol 105/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. reprezentowanego przez radcę prawnego P. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2012 r., złożonym na urzędowym formularz wniosku PPF skarżący A. O., reprezentowany przez radcę prawnego P. Ł. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wyjaśnił, że poza samochodem osobowym o wartości szacunkowej 12.000 zł, który jest niezbędny, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie posiada innego majątku. Nadto stwierdził, że uzyskuje dochody z prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym nie określił wysokości uzyskiwanego dochodu. Ograniczył się do stwierdzenia, że dochód z tego tytułu jest "zmienny i zależny od sezonu". Uzasadniając wniosek pełnomocnik strony oświadczył, że zobowiązanie określone zaskarżoną decyzją w wysokości łącznej 134.194,44 zł wraz z odsetkami za zwłokę, nie jest jedynym zobowiązaniem jakie ciąży na skarżącym. Wnioskodawca zalega także z zapłatą podatku dochodowego w kwocie 84.000 zł oraz jest dłużnikiem ZUS na kwotę ok. 20.000 zł. W stosunku do skarżącego prowadzona jest egzekucja komornicza przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, w związku z wierzytelnościami na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Agencji "A" sp. z o.o. Dodatkowo podniósł, że wnioskodawca posiada kredyt odnawialny w linii dla posiadaczy rachunków bieżących "B" na kwotę przekraczającą 1.000.000 zł i z tego tytułu obowiązany jest spłacać raty jak i odsetki. Powyższe okoliczności, w ocenie wnioskodawcy wskazują, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nadto oświadczył, że z uwagi na fakt, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w W. i jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą w miejscowości N., ponosi znaczne koszty utrzymania w wysokości 2.000 zł. Następnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwano skarżącego pismem z dnia 6 marca 2012 r., do złożenia dodatkowego oświadczenia, przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 12 marca 2012 r. Do dnia 2 kwietnia 2012 r. zarówno skarżący A. O. jak i reprezentujący go pełnomocnik nie nadesłali jak i nie złożyli osobiście dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego skarżącego. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. ww. artykułu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem zaś instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Z tego też względu do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w celu jego weryfikacji oraz wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) oraz słusznego interesu strony. Zasadność wniosku rozpatruje się w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy zauważyć należy, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenie w formularzu wniosku PPF nie dawało podstaw do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. W związku z powyższym na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Na powyższe wezwanie w wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył stosownych oświadczeń. W sytuacji nie przedłożenia dodatkowych oświadczeń niemożliwe stało się zatem rozpatrzenie wniosku skarżącego jedynie w oparciu o przedstawione oświadczenia w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy . Trzeba bowiem podkreślić, iż zgodnie z art. 243 p.p.s.a. sąd administracyjny (referendarz sądowy) orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. To strona ma zatem przekonać sąd (referendarza sadowego) o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W gestii sądu administracyjnego (referendarza sądowego) pozostaje zaś ocena przedstawionych okoliczności ( postanowienie NSA 28.01.2009 r sygn. akt I FZ 525/08, publ. LEX nr 551932). Podkreślić należy, że składając oświadczenie o stanie majątkowym na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie określił dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności pod firmą "C", ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że "jest zmienny i zależny od sezonu". Nadto skarżący nie wyjaśnił istotnego z punku widzenia zdolności finansowych skarżącego faktu, jaki tytuł posiada do lokalu, w którym zamieszkuje. Nie przedłożył także innych istotnych dokumentów czy oświadczeń dotyczących sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Na marginesie należy zauważyć, że złożone przez wnioskodawcę oświadczenie ograniczyło się do wskazania wysokości posiadanego zadłużenia przy czym wnioskodawca nie określił czy i w jakiej wysokości regulują ww. zobowiązania i ewentualnie jakimi dysponuje dochodami. W tak ustalonym stanie faktycznym, brak było podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.