I SA/Ol 109/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-03-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wycofał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych po wezwaniu do uzupełnienia braków, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżący wycofał wniosek po wezwaniu do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów. Brak było podstaw do rozpatrzenia wniosku jedynie na podstawie przedstawionych oświadczeń, a ciężar przekonania sądu o niemożności poniesienia kosztów spoczywa na stronie.Stan faktyczny
Skarżący T.H. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego. Wskazał na trudną sytuację finansową, posiadanie znaczącego majątku i zobowiązań. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Skarżący wycofał wniosek o prawo pomocy, ale jednocześnie załączył potwierdzenie opłacenia wpisu od skargi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek za miesiące maj i lipiec 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 8 marca 2012 r., złożonym na urzędowym formularz wniosku PPF skarżący T.H. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci. Wyjaśnił, że posiada majątek w skład którego wchodzi: nieruchomość (dom) – "Budynek 2300m2 ", mieszkanie o powierzchni 40 m2 położone w W., nieruchomość rolną o powierzchni 1,47 ha położona W., oraz lokal użytkowy 149 m2 w S.. Wyjaśnił, że uzyskuje dochody ze sprzedaży obiadów. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w wyniku załamania się rynku dotknęły go poważne problemy finansowe, w obecnej chwili nie posiada środków na opłaty bieżące. Wskazał, że zalega z opłatami za nieruchomości, za media, wypłaty dla pracowników. Nadto ma opóźnienia z płatnościami rat, zaś komornik prowadzi egzekucję z wszystkich posiadanych kont bankowych łącznie z osobistym. Ponadto wyjaśnił, że Bank umieścił skarżącego w BIK, za nieterminowe wpłaty, natomiast Bank "A" wypowiedział wnioskodawcy umowę kredytową. Wyjaśnił ponadto, że wzrost kursu ChF, w związku z kredytem zaciągniętym w Bank "B" spowodował znaczne zwiększenie obciążeń z tytułu spłaty rat kredytów o ponad 40 %. W związku z powyższym skarżący oświadczył, że uzyskiwane dochody są niewystarczające na bieżącą obsługę zobowiązań. Natomiast w sytuacji nie uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie będzie posiadał środków na bieżące konieczne utrzymanie. Oświadczył, że w lipcu budynek, w którym prowadzi działalność gospodarczą uległ uszkodzeniu, w związku z powyższym nie mógł prowadzić działalności gospodarczej. Wskazał, że wartość posiadanych zobowiązań przewyższa wartość posiadanego majątku
Następnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwano skarżącego pismem z dnia 15 marca 2012 r., do złożenia dodatkowego oświadczenia, przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 28.03.2012 r. oświadczył, iż w związku z wezwaniem do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, wycofuje przedmiotowy wniosek. Dodatkowo załączył potwierdzenie bankowe opłacenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Natomiast zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. ww. artykułu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
Celem zaś instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Z tego też względu do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w celu jego weryfikacji oraz wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) oraz słusznego interesu strony. Zasadność wniosku rozpatruje się w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).
Biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy zauważyć należy, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenie w formularzu wniosku PPF nie dawało podstaw do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. W związku z powyższym na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Na powyższe wezwanie skarżący nie przedłożył stosownych oświadczeń, złożył pismo w którym oświadczył, że wycofuje wniosek.
W sytuacji nie przedłożenia dodatkowych oświadczeń niemożliwe stało się zatem rozpatrzenie wniosku skarżącego jedynie w oparciu o przedstawione oświadczenia w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy .
Trzeba bowiem podkreślić, iż zgodnie z art. 243 p.p.s.a. sąd administracyjny (referendarz sądowy) orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. To strona ma zatem przekonać sąd (referendarza sadowego) o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W gestii sądu administracyjnego (referendarza sądowego) pozostaje zaś ocena przedstawionych okoliczności ( postanowienie NSA 28.01.2009 r sygn. akt I FZ 525/08, publ. LEX nr 551932).
W tak ustalonym stanie faktycznym, brak było podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Na marginesie należy zauważyć, że skarżący opłacił należny wpis od skargi, co potwierdził przesyłając odpis potwierdzenia przelewu.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło