I SA/Ol 111/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-05-26

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący, pomimo wezwania, nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jego sytuacji materialnej. Brak tych dowodów uniemożliwił zweryfikowanie jego oświadczenia i ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych, co jest niezbędne do przyznania prawa pomocy jako instytucji wyjątkowej.
Stan faktyczny
Skarżący J. O. złożył wraz ze skargą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że jego żona uzyskuje dochód, a on sam nie wskazał na własne dochody. Posiada współwłasność domu i jego żona jest właścicielką mieszkania. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o jego sytuacji materialnej i finansowej, wskazując na skutki nieprzedłożenia dokumentów. Skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów ani nie wyjaśnił przyczyn ich braku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: określenia daty powstania długu celnego, kwoty długu celnego, kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2014 r., złożonym wraz ze skargą, J. O., wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną T. O., która uzyskuje dochód w wysokości 1.680 zł brutto. Wnioskodawca nie wskazał na uzyskiwanie jakiegokolwiek dochodu przez siebie. Rubryka dotycząca dochodów nie została wypełniona. Skarżący wyjaśnił, iż jest współwłaścicielem domu o powierzchni 120 m2, a żona jest właścicielką mieszkania o powierzchni 72m2. Innego majątku nie posiada. Argumentując wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie stać go na uiszczenie wpisów sądowych we wszystkich sprawach. Zaskarżone decyzje są natychmiast wykonalne w związku z czym musi płacić na bieżąco. Podniósł, iż wpis od skargi w każdej sprawie wynosi około 1.200 zł. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego, wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia i rozbieżności w danych podawanych w innych wnioskach, pismem z dnia 10 kwietnia 2014r., skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej (w zakresie wartości i rodzaju posiadanych składników majątkowych w prowadzonej działalności gospodarczej, posiadanych nieruchomości oraz ruchomości przez skarżącego i jego żonę w okresie od 01.01.2011r. do dnia złożenia wniosku, posiadania polis ubezpieczeniowych) i finansowej (w zakresie dotyczącym ponoszonych wydatków, uzyskiwania ewentualnych dochodów z jednej z posiadanych nieruchomości, przychodu, dochodu, kosztów uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a także wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych jak również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej, finansowej, ponoszonych wydatków oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla niego i jego rodziny. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło