I SA/Ol 115/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Towarzystwa "[...]" o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Towarzystwa "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: zwrotu dotacji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Towarzystwo "[...]" zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Ze złożonego przez stowarzyszenie formularza wniosku o stanie majątkowym i dochodach wynika, iż wysokość kapitału zakładowego Towarzystwa za 2008r. wynosiła 165.312,52 zł, wartość środków trwałych za 2008r. wynosiła 55.264,54 zł, natomiast osiągnięty zysk za rok 2008 wyniósł 97.593 zł. Skarżące Towarzystwo podało również stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, na którym znajdowała się kwota 3.954,92 zł. Argumentując wniosek Towarzystwo podniosło, iż prowadzi działalność stricte z zakresu pomocy i opieki społecznej, z tego też względu, w świetle regulacji art. 239 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) winno zostać zwolnione z uiszczenia kosztów sądowych w sprawie. Ponadto, w związku z trudną sytuacją finansową towarzystwa - wniosło o ustanowienie radcy prawnego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym (a więc zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu) może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Rozpoznając niniejszy wniosek stwierdzić należy, że tego typu sytuacja, tj, brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że na rachunku bankowym strony znajduje się kwota 3.954,92 zł (wg. stanu na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku). Kwota ta pozwala więc z powodzeniem pokryć koszty postępowania sądowego, które na jego obecnym etapie sprowadzają się w zasadzie wyłącznie do wpisu od skargi w kwocie 894 zł (zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221,poz. 2193/). Również nieobowiązkowe na obecnym etapie postępowania sądowego, koszty profesjonalnego pełnomocnika (które na podstawie § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./ wyniosłyby w danej sprawie 2.400 zł) mieszczą się w możliwościach finansowych skarżącego towarzystwa. Wskazać również należy, iż strona skarżąca, do której to obowiązków należy wykazanie swej ciężkiej sytuacji finansowej, nie wyjaśniła, na czym właściwie polega w jej przypadku trudna sytuacja finansowa. Poprzestała na lakonicznym wyjaśnieniu, iż w takiej sytuacji się znalazła. Stwierdzenie powyższe nie koreluje, w ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, z wysokością kapitału zakładowego, wartością środków trwałych stowarzyszenia oraz wysokością osiągniętego przez Stowarzyszenie zysku za rok 2008r. Stowarzyszenie nie wykazało w żaden sposób swej trudnej sytuacji finansowej, co więcej posiadany przez Towarzystwo stan majątkowy również nie potwierdza znalezienia się w złej kondycji finansowej. Nie można więc z całą pewnością stwierdzić, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest na tyle ciężka aby uzasadnione było uwzględnienie złożonego wniosku. Mając na względzie niewątpliwie szczytny cel działalności Stowarzyszenia, nie można z pola widzenia tracić faktu, iż przywołany wyżej przepis nakazuje odnosić się wyłącznie do stanu majątkowego strony. Ten zaś, jak wynika z oświadczeń złożonych we wniosku nie jest na tyle ciężki, aby można było stwierdzić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W odniesieniu do argumentacji zawartej we wniosku, iż stowarzyszeniu, jako prowadzącemu działalność "stricte z zakresu pomocy i opieki społecznej", winno być przyznane prawo pomocy - w zakresie kosztów sądowych, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit 1 p.p.s.a stwierdzić należy, iż "sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej" w rozumieniu tego przepisu obejmują skargi na działanie (lub bezczynność) organów administracji publicznej podejmowane (zaniechane) na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Intencją ustawodawcy było zatem objęcie zwolnieniem od kosztów sądowych spraw (art. 239 pkt 1 lit.a p.p.s.a.), w których strona skarży działanie lub bezczynność organu administracji publicznej dotyczące świadczeń, które ze względu na charakter oraz cel stanowią formę pomocy państwa dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Większość tych spraw związana jest z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, najczęściej dotyczących trudnych sytuacji życiowych niezawinionych przez stronę. Świadczenia z pomocy społecznej przysługują wtedy, gdy ich przyznanie uzasadniają z jednej strony warunki materialne jednostki (rodziny), a z drugiej nieporadność wnioskującego lub nieskuteczność podjętych przez niego działań. Sprawa ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu dotacji nie znajduje się zatem w katalogu ustawowych zwolnień przedmiotowych określonych w art. 239 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym skoro nie są spełnione przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.