I SA/Ol 115/19

WyrokWSA w Olsztynie2019-02-20

Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Wiesława Pierechod, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty złożone w toku postępowania egzekucyjnego dotyczące nieistnienia obowiązku, braku jego wymagalności, niezgodności określenia obowiązku z treścią, błędu co do osoby zobowiązanego, niewykonalności obowiązku niepieniężnego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zostały prawidłowo rozpatrzone przez organy administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo rozpatrzyły zarzuty złożone w postępowaniu egzekucyjnym. Obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne istniał, był wymagalny, prawidłowo określony, a egzekucja prowadzona była wobec właściwej osoby. Zastosowany środek egzekucyjny (zajęcie rachunku bankowego) został uznany za najmniej uciążliwy. W konsekwencji, skarga zobowiązanego została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Organy egzekucyjne (Dyrektor ZUS i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując na istnienie i wymagalność obowiązku oraz prawidłowość zastosowanych środków egzekucyjnych. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zarzutów złożonych w toku postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako organ egzekucyjny, Dyrektor ZUS) z dnia "[...]" w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów złożonych przez M. B. ( dalej jako strona, zobowiązany, skarżący) w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr "[...]" i "[...]" z dnia "[...]". Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Dyrektor ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia "[...]" o nr "[...]" i "[...]" obejmujących należności pieniężne z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za miesiące 07/2017r., 08/2017r., 09/2017r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące 07/2017r., 08/2017r. i 09/2017r., w kwocie należności głównej 3.141,60 zł. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu w dniu "[...]". Pismem z dnia "[...]" zobowiązany złożył "zarzuty, które mieszczą się w zakresie art. 33 § 1 pkt. 1, 2, 3, 4, 5, 8 oraz wniósł o uchylenie klauzul wykonalności". Podniósł, że "kierownikowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jak też Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wiadomo o stosowaniu decyzji w postaci odroczeń, karencji, kierowania zobowiązań do innych osób", nie precyzując, co przez to rozumie i nie podając uzasadnienia zarzutów w kontekście podanej podstawy prawnej. Pismem z dnia "[...]", ZUS zwrócił się do strony o sprecyzowanie żądania. Pismem z dnia "[...]" zobowiązany wskazał, że w toczącym się postępowaniu należy wykorzystać informacje posiadane przez ZUS. Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor ZUS uznał za bezzasadne zarzuty złożone w toku postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko organ egzekucyjny stwierdził, iż zobowiązany w żaden sposób nie sprecyzował i nie uzasadnił wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1,2, 3, 4, 5 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 1314 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) zarzutów. Organ egzekucyjny wskazał ponadto, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że strona wyraża niezadowolenie z prowadzonego postępowania egzekucyjnego i oczekuje niepodejmowania działań egzekucyjnych, do czasu rozstrzygnięcia sporu z innymi osobami i instytucjami. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany zarzucił organowi egzekucyjnemu rozpatrzenie zarzutów bez odniesienia się do całokształtu sprawy. Wskazał jednocześnie, że zajmowanie do lat jego konta bankowego jest, w jego odczuciu działaniem uciążliwym i nękaniem. Podniósł, że złożone zażalenie uzasadniają także ustalenia dokonane w sprawach prowadzonych, m.in. przez Prokuraturę Rejonową. Odnosząc się do powyższych zarzutów organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wskazał, że pierwszy z podnoszonych przez zobowiązanego zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, tj. zarzut nieistnienia obowiązku, został określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Pojęcie nieistnienia obowiązku obejmuje okoliczności, w których obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż żadna z ww. okoliczności nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1778) płatnik składek jest obowiązany, według zasad wynikających z przepisów ustawy, obliczać, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Strona złożyła dokumenty rozliczeniowe - deklaracje DRA za 07/2017r. w dniu 03.08.2017r., za 08/2017 w dniu 04.09.2017r., za 09/2017r. w dniu 10.11.2017r. w związku z czym w ocenie organu nie ma wątpliwości, co do faktu zadeklarowania przez płatnika powstałych należności. Strona nie dopełniła natomiast obowiązku terminowego opłacenia składek wykazanych w złożonych deklaracjach. Zauważono również, iż dochodzone należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od 07/2017 do 09/2017 nie uległy przedawnieniu. Dlatego też Dyrektor podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że dochodzone należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, za wskazany wyżej okres, w dalszym ciągu istnieją i mogą być dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności dochodzonego obowiązku określonego w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., Dyrektor podzielił stanowisko organu egzekucyjnego - Dyrektora ZUS, iż zarzut ten jest także bezzasadny. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny pojęcie "braku wymagalności obowiązku" obejmuje okoliczności takie jak, m.in. odroczenie terminu wykonania obowiązku lub wstrzymanie wykonania podlegającej wykonaniu decyzji przez organ, który ją wydał, organ nadzoru lub przez sąd, bądź też rozłożenie spłaty należności na raty. Organ odwoławczy stwierdził jednoznacznie, iż dochodzone należności wynikają ze składanych przez zobowiązanego deklaracji rozliczeniowych, co znalazło odzwierciedlenie w treści tytułów wykonawczych. Jednocześnie nie stwierdzono, by termin wykonania egzekwowanego obowiązku został odroczony. Należność z tytułu nieopłaconych składek nie została również rozłożona na raty. Strona wielokrotnie była informowana o zasadach udzielania ulg w opłacaniu składek udzielanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w tym również w zakresie zasad spłacania zadłużenia w systemie ratalnym. W sprawie nie nastąpiło odroczenie spłaty należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, nie została udzielona zgoda na spłatę należności w systemie ratalnym. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie ulega zatem wątpliwości, iż egzekwowany obowiązek istnieje i jest wymagalny. Odnosząc się natomiast do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku określonego w art. 3 i 4 u.p.e.a., Dyrektor stwierdził, iż zarzut ten również jest bezzasadny. Zobowiązanie wynika ze złożonych przez płatnika składek deklaracji rozliczeniowych DRA. Złożone deklaracje zawierają pouczenie, że w przypadku nieopłacenia w obowiązującym terminie wykazanych w deklaracji kwot, lub opłacenia ich w niepełnej wysokości, deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na brak wpłat wynikających z deklaracji za okres od 07/2017 do 09/2017, Zakład Ubezpieczeń Społecznych skierował do strony upomnienia wzywające do zapłaty nieopłaconych należności wskazanych w ww. deklaracjach. Upomnienia zawierały pouczenie, że w przypadku nieuregulowania należnych składek w terminie 7 dni od daty odbioru upomnienia, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego poprzez wystawienie tytułów wykonawczych. Upomnienia zostały doręczone zobowiązanemu w dniu "[...]". Ponieważ zobowiązany nie zareagował i nie uregulował dobrowolnie zobowiązania, w dniu "[...]", na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a, wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze, a następnie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego. W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., tj. błędu co do osoby zobowiązanego. W tytule wykonawczym w części dotyczącej danych zobowiązanego wskazano imię i nazwisko strony. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skierowano do rachunku bankowego strony. Tak więc nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Egzekucja prowadzona jest z majątku strony, tj. osoby zobowiązanej do uregulowania należności objętych wskazanymi wyżej tytułami wykonawczymi, których podstawą wystawienia były złożone przez zobowiązanego deklaracje DRA. Dyrektor uznał również za niezasadny zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., tj. zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w niniejszej sprawie, jest postępowaniem mającym na celu przymusowe wyegzekwowanie obowiązku o charakterze pieniężnym. Obowiązek opłacania składek ma charakter obowiązku pieniężnego. W ocenie Dyrektora nie jest również zasadny zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 8, tj. zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zajęciami z dnia "[...]", nr "[...]" i "[...]" zajął wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego w Banku A. Pismem z dnia "[...]", dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przy czym zdefiniowana w orzecznictwie sądów administracyjnych "uciążliwość" w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. oznacza dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność, czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2008r., sygn. akt I SA/Gd 26/08, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 marca 2018r., III SA/Wr 52/18). W orzecznictwie przyjmuje się również, że w świetle przepisów u.p.e.a., zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności, z jedynego znanego organowi rachunku bankowego prowadzonego dla zobowiązanego, a zatem w ocenie organu odwoławczego, zastosowano jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Dodatkowo zauważono, iż z uwagi na brak środków na zajętym rachunku, nie nastąpiła, nawet częściowa, realizacja zajęć. Ta okoliczność dodatkowo przesądza o właściwej ocenie organów, że w stosunku do zobowiązanego nie został zastosowany zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Ponadto podkreślono, iż zobowiązany kwestionujący zasadność dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie zaproponował innego środka egzekucyjnego. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Postanowienie organu egzekucyjnego zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ egzekucyjny dokonał prawidłowej oceny złożonych zarzutów, kompleksowo odpowiedział na podniesione przez stronę okoliczności. Powyższe postanowienie zobowiązany zaskarżył do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego. Wniósł o jego uchylenie, rozpoznanie sprawy w całokształcie. Wskazał, że uzasadnieniem skargi jest naruszenie interesu prawnego, pozostawianiem istoty spraw bez rozpoznania pod różnymi pretekstami. "Efektem jest wieloletnie fingowanie czynności egzekucyjnych. Czym w zamierzeniu ukrywa się szereg przestępstw m. in. np. komornika sądowego". Dodatkowo w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podano treści które są zaprzeczeniem dla stanu skarżonego. Istotą działań egzekucyjnych ma być ich skuteczność. Tymczasem od lat ZUS zajmuje ,,konta bankowe-puste" a wskazane wierzytelności z klauzulą, należne od komornika są uporczywie przestępczo pomijane. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo odniósł się podniesionej dopiero na etapie skargi do sądu kwestii dotyczącej istnienia wierzytelności należnych stronie (w jej ocenie) od komornika. Wskazał, że okoliczności te nie były podnoszone w toku postępowania i jako spóźnione nie były przedmiotem analizy zarówno organu egzekucyjnego, jaki i organu odwoławczego. Dyrektor zauważył jednak, że z analizy akt sprawy nie wynika, by w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonywał zajęć wierzytelności pieniężnych przypadających stronie od komornika. Nie wynika także, by zobowiązany wskazywał organowi egzekucyjnemu wierzytelności pieniężne mogące podlegać zajęciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, przy czym podkreślić należy, że skarżący nie sformułował żadnych konkretnych zarzutów pod adresem wydanego postanowienia rozstrzygającego o bezzasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, odwołał się jedynie do naruszenia bliżej nie skonkretyzowanego interesu prawnego i wieloletniego fingowania czynności egzekucyjnych. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zarzuty są jednym z podstawowych środków ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Katalog zarzutów ma charakter zamknięty i zawarty został w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich wniesienie. Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w dyspozycji przepisu art. 33 u.p.e.a. Wskazanie podstawy zarzutu wiąże organ egzekucyjny (wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., II FSK 3862/13, i powołane tam orzecznictwo). W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionował legalność prowadzonej egzekucji wskazując na zarzuty, znajdujące w jego ocenie oparcie w treści art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5 i 8 u.p.e.a. W ocenie Sądu zasadnie organy egzekucyjne - czyli Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działający jako organ I instancji, będący jednocześnie wierzycielem, a także Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - jako organ II instancji - nie uwzględniły zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Jak wynika bowiem z akt administracyjnych skarżący zobowiązany był, zgodnie z art. 46 § 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych min. do opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy. Strona złożyła dokumenty rozliczeniowe - deklaracje DRA za lipiec, sierpień i wrzesień 2017r., nie dopełniła natomiast obowiązku terminowego opłacenia składek wykazanych w złożonych deklaracjach. Dochodzone należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za ww. okresy nie uległy również przedawnieniu. Tym samym dochodzone w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, za wskazany wyżej okres, w dalszym ciągu istnieją i mogą być dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zgłoszonego zarzutu braku wymagalności dochodzonego obowiązku wynikającego z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zgodzić należy się z organami, że dochodzone należności wynikają ze składanych przez zobowiązanego deklaracji rozliczeniowych, co znalazło odzwierciedlenie w treści tytułów wykonawczych. Równocześnie nie doszło do sytuacji, w której termin wykonania egzekwowanego obowiązku został odroczony albo należność z tytułu nieopłaconych składek została rozłożona na raty. Nie ulega zatem wątpliwości, iż egzekwowany obowiązek istnieje i jest wymagalny. Przechodząc do oceny podnoszonego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. ,tj. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku określonego w art. 3 i 4 u.p.e.a. podzielić należy stanowisko organów o jego niezasadności. Jak już wskazywano wyżej, zobowiązanie wynika ze złożonych przez stronę deklaracji rozliczeniowych DRA. Złożone deklaracje zawierały pouczenie, że w przypadku nieopłacenia w obowiązującym terminie wykazanych w deklaracji kwot, lub opłacenia ich w niepełnej wysokości, deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na skutek braku wpłat wynikających z deklaracji za okres od lipca do września 20117r. ZUS skierował do strony upomnienia. Upomnienia także zawierały pouczenie, że w przypadku nieuregulowania należnych składek w terminie 7 dni od daty odbioru upomnienia, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego poprzez wystawienie tytułów wykonawczych. Upomnienia zostały doręczone zobowiązanemu w dniu "[...]". Wobec braku wpłaty, w dniu "[...]", na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a, wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze, a następnie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego strony. Niezasadny okazał się również kolejny zarzut z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., tj. błędu co do osoby zobowiązanego. Nie ma żadnych wątpliwości, że w wystawionym tytule wykonawczym w części dotyczącej danych zobowiązanego wskazano dane skarżącego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skierowano do rachunku bankowego skarżącego. W niniejszym przypadku nie doszło więc do błędu co do osoby zobowiązanego. Oczywiście nieuzasadnione było powoływanie przez skarżącego zarzutu wyartykułowanego w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., tj. zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, gdyż obowiązek opłacania składek ma charakter obowiązku pieniężnego. Przechodząc do oceny ostatniego ze zgłoszonych zarzutów, Sąd również i w tym przypadku, podziela stanowisko organu odwoławczego w kwestii oceny niezasadności zarzutu skarżącego dotyczącego zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. "Uciążliwość" w świetle art. 33 u.p.e.a. oznacza dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika. W administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym organ stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 1a pkt 12a u.p.e.a. środkami egzekucyjnymi w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym należności o charakterze pieniężnym są: egzekucja z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości. Zauważyć w tym miejscu należy, że organ odwoławczy odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnił skarżącemu, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, stanowi w świetle przepisów u.p.e.a. jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, bowiem w przypadku prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń i rozliczeń pieniężnych, jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji, zaś może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotą. Poza tym skarżący podnosząc omawiany zarzut, nie wskazał na czym konkretnie polega wskazywana przez niego uciążliwość zastosowania tego środka egzekucyjnego. Sąd zwraca uwagę, że zarzut oparty na przesłance zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego winien wskazywać, iż egzekucja prowadzona przy użyciu danego środka jest dokuczliwa dla codziennego życia zobowiązanego, czy też prowadzonej przez niego działalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego możliwe jest, jeżeli zobowiązany taki alternatywny środek wskaże (por. wyroki: NSA z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1760/07; czy WSA w Gdańsku z dnia 3 października 2012r., sygn. akt I SA/Gd 780/12). Tymczasem skarżący nie podał, jaki jego zdaniem środek egzekucyjny byłby mniej uciążliwy; nie wykazał również, aby zastosowany środek egzekucyjny był niedopuszczalny. Samo podniesienie zarzutu, bez właściwego jego uzasadnienia prowadzić może do nieuzasadnionego kwestionowania każdego z zastosowanych środków egzekucyjnych. Tymczasem każdy ze środków wymienionych w ustawie zawsze będzie uciążliwy dla zobowiązanego, albowiem wynika to z istoty przymusowego ściągania należności w ramach egzekucji. Na marginesie należy wskazać, że w niektórych przypadkach zajęcie rachunku bankowego, szczególnie przez dłuższy czas, może być środkiem zagrażającym egzystencji zobowiązanego; w przypadku stosowania tego środka egzekucyjnego strona zostaje bowiem ograniczona w prawie pobierania środków z tego rachunku. Niemniej jednak w rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które wskazywałyby na możliwość zaistnienia takiej sytuacji. Co również istotne, trudno mówić o uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego w sytuacji, w której – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – z zajętego rachunku nie są przekazywane żadne środki pieniężne, z uwagi na bark środków. Sąd nie podziela również zarzutu braku rozpoznania sprawy w jej "całokształcie", albowiem wydane w sprawie postanowienia zostały prawidłowo uzasadnione i zawierają pełne uzasadnienia, zarówno faktyczne jak i prawne. Nie sposób też zarzucić organom, że nie dokonały szerokiej i wybiegającej ponad zarzuty oceny i to w sytuacji, gdy skarżący pomimo wezwania nie sprecyzował wniesionych zarzutów. W swoim postanowieniu Dyrektor opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu, a prawne uzasadnienie postanowienia spełnia wymogi stawiane przez art. 124 k.p.a. W ocenie Sądu, odmienna ocena strony skarżącej co do skuteczności podniesionych zarzutów nie świadczy jednak o naruszeniu przez organy interesu prawnego na skutek pozostawiania istoty spraw bez rozpoznania pod różnymi pretekstami. O wadliwości zaskarżonego postanowienia nie może bowiem stanowić przekonanie skarżącego o konieczności uwzględnienia bliżej niesprecyzowanych zarzutów i uchylenia na tej podstawie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola zaskarżonych postanowień sprawowana jest ponadto jedynie pod względem zgodności z prawem, co wynika wprost z treści art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd nie orzeka o słuszności i celowości zaskarżonego aktu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie może rozpoznawać sprawy również co do podniesionych w toku postępowania kwestii, wykraczających poza sprawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wykraczałby wtedy poza ramy postępowania wszczętego skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponadto nie wiadomo w jaki sposób dołączone do skargi kopie pism łączą się z podnoszonymi w niniejszej sprawie zarzutami. Z ich treści wynika, że dotyczą one bliżej nieznanych spraw z zakresu działania pracowników ZUS i samego Dyrektora ZUS oraz wyłączenia sędziów sądu powszechnego. Powyższe nie ma jednak związku z rozstrzyganą przed Sądem sprawą ze skargi na postanowienie w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Trudno taki związek dostrzec również w stosunku do podniesionej dopiero w skardze kwestii prawidłowości działań oraz istnienia wierzytelności należnych stronie od komornika. Tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, by w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonywał zajęć wierzytelności pieniężnych przypadających stronie od komornika. Zobowiązany nie wskazywał także organowi egzekucyjnemu wierzytelności pieniężnych mogących podlegać zajęciu. Stwierdzając, ze zaskarżone postanowienie w pełni jest zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło