I SA/Ol 118/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-05-11

Skład orzekający: Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, możliwe jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Skarżący zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W sytuacji, gdy dochód skarżącego jest niski i nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb, a także nie posiada on majątku, przesłanka ta jest spełniona.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję ZUS o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek. Skarżąca jest osobą samotną, utrzymującą się z niskiej emerytury, schorowaną, ponoszącą wysokie koszty leczenia i spłacającą spadkowe kredyty. Wnioskiem z dnia 5 maja 2010 r. sprecyzowała wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego Wnioskiem z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF), skarżąca J. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika - mecenasa. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż J. K. jest osobą samotną (wdową) utrzymującą się z emerytury z I grupą inwalidzką z całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji (stopień znaczny orzeczony na stałe) w wysokości netto 1.269,17 zł. Jest osobą schorowaną, wymagającą kosztownego leczenia. Na leki średnio wydaje 400 – 700 zł miesięcznie, które to pieniądze często pożycza. Do funkcjonowania potrzebuje pomocy osób trzecich. Nadto skarżąca wskazała, iż z emerytury spłaca spadkowe kredyty bankowe – 420 zł miesięcznie. Dokonuje opłat podatków i rachunków w wysokości ok. 500 zł miesięcznie. W okresie jesienno – zimowym wydaje 3500 – 4000 zł na opał. Na wyżywienie oraz inne potrzeby skarżącej pozostaje ok. 200 – 300 zł miesięcznie. Nie posiada ona żadnych nieruchomości, ani oszczędności. Z wniosku nadto wynika, że skarżąca mieszka w domu należącym do syna A. K., z którym nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Na domu należącym do A. K. została ustanowiona hipoteka przymusowa, za długi spadkowe, po zmarłym ojcu. W piśmie z dnia 5 maja 2010 r. skarżąca sprecyzowała , iż wnosi o ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 powołanej ustawy, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy, obejmującego ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Zauważyć należy, iż sytuacja finansowa skarżącej jest tak zła, że zmusza ją do pożyczania pieniędzy. Dochód, którym dysponuje, jest bowiem tak niski, że nie wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bieżących, w tym w zakresie wyżywienia i leczenia. W tej natomiast sytuacji za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie przez nią środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca nie posiada również żadnych środków majątkowych, które umożliwiłyby jej poniesienie tych kosztów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., za uzasadnione uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie radcy prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło