I SA/Ol 119/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-03-16

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody, utrzymanie rodziny, problemy zdrowotne i posiadanie majątku rolnego służącego egzystencji, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami, koniecznością utrzymania rodziny, problemami zdrowotnymi generującymi dodatkowe koszty oraz posiadaniem majątku rolnego służącego zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący wraz z żoną i małoletnim synem utrzymuje się z renty KRUS i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 670 zł miesięcznie, a jego żona uzyskuje 600 zł z gospodarstwa rolnego. Posiada gospodarstwo rolne i dom, ale nie ma zasobów pieniężnych. Wydatki na leki wynoszą 250 zł miesięcznie. Skarżący argumentował, że dochody nie zapewniają rodzinie minimum egzystencji.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012r na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 8 marca 2012r., J. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i małoletnim synem (15 lat). Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 8 ha, domu o powierzchni 110 m2 oraz budynków gospodarczych. Innego majątku nieruchomego nie posiada, nie posiada również majątku ruchomego jak również zasobów pieniężnych. Utrzymuje się z renty z KRUS oraz zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 670 zł. Małżonka skarżącego uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 600 zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny wynosi 1270 zł na trzy osoby. Argumentując wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż uzyskiwane dochody nie zapewniają rodzinie minimum egzystencji. Wyjaśnił, iż jest rencistą z poważnymi schorzeniami kardiologicznymi. Na leki miesięcznie wydaje kwotę 250 zł. Podniósł, iż jest na utrzymaniu żony, ma orzeczony I stopień inwalidztwa i nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Mając na uwadze powyższe zważono co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane wyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą Budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, w wystarczający sposób uwiarygodnił swoją sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Na podstawie złożonych oświadczeń stwierdzić można, iż wnioskodawca oraz jego rodzina utrzymują się z bardzo skromnych środków finansowych, jakimi są dochody z gospodarstwa rolnego oraz z tytułu renty i zasiłku pielęgnacyjnego. Stwierdzić zatem należy, iż uzyskiwany dochód w łącznej wysokości 1270 zł zabezpiecza jedynie elementarne potrzeby życiowe wnioskodawcy i jego rodziny. Należy również mieć na uwadze, iż na utrzymaniu skarżącego pozostaje małoletni syn. Trudnej sytuacji materialnej nie ułatwia ponadto fakt, iż wnioskodawca ma problemy zdrowotne co łączy się z dodatkowymi kosztami (wydatki na leczenie, lekarstwa). Posiadany przez skarżącego majątek nieruchomy służy natomiast zaspokojeniu potrzeb mieszkalnych i egzystencjalnych ( uzyskiwanie dochodu z nieruchomości rolnej). Uznano zatem, że skarżący nie posiada możliwości pokrycia kosztów sądowych (wpisu od skargi w wysokości - 100 zł). W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło