I SA/Ol 124/11
PostanowienieWSA w Olsztynie2011-05-02
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący W. I. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną, wskazując na niskie dochody, wysokie zadłużenie, koszty leczenia i brak majątku. Sąd, analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, ocenił jego sytuację materialną jako uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Rozstrzygnięcie
1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącego adwokataPełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. I. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącego adwokata
W. I. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz
o ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego. Nie posiada żadnego majątku: nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych. Zamieszkuje z żoną, z którą posiada rozdzielność majątkową od 1996r. Argumentując wniosek skarżący wyjaśnił, iż jest po przebytym
w 2008r. zawale serca. W 2009r. uległ wypadkowi w pracy, po którym przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. W dalszym ciągu ponosi wydatki na usługi medyczne, leki i rehabilitację. Wskazał, iż jest pod stałą opieką kardiologa i ortopedy. Nie jest zdolny do wykonywania swojego zawodu (kierowcy zawodowego). Podał, iż
w 2010r. jego dochód wyniósł 5.500 zł na rok tj. 458,33 zł miesięcznie. Podniósł, iż Komornik Sądu Rejonowego zajął z jego dochodów (renta) - w wysokości 422,674 zł, kwotę 328 zł i pozostawił 64,13 zł na leki i środki czystości. Do złożonego wniosku skarżący załączył kopię przekazu pocztowego potwierdzającego otrzymywanie środków pieniężnych z ZUS w wysokości 64,13 zł ( k. 11) oraz kopię zajęcia wierzytelności zasiłku chorobowego i wezwanie do dokonywania potrąceń z dnia 25.01.2011r. ( k. 12) Skarżący wskazał również, iż nie posiada stałego miejsca zamieszkania. Wyjaśnił ponadto, iż posiada zadłużenie w Banku "[...]" – około 50.000 zł (kapitał i odsetki),
w Banku Ochrony Środowiska około 40.000 zł (kapitał i odsetki) oraz zaległości w ZUS około 53.000 zł (kapitał i odsetki).
Mając na uwadze, iż postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie dotyczyło odmowy umorzenia zaległości podatkowych, miało zatem na celu ustalenie sytuacji finansowej i materialnej strony, posłużono się przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku zebranym w tym postępowaniu materiałem dowodowym. Na podstawie akt administracyjnych ustalono, iż skarżący nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej, gdyż ze względu na stan zdrowia zawiesił jej prowadzenie. Nie uzyskuje również dochodów z wynagrodzenia. W 2010r. otrzymał odszkodowanie z ZUS
w wysokości 2.945,00 zł, na mocy decyzji z dnia 01.02.2010r., i z PZU- 500,00 zł
z tytułu ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków samochodowych. Nie korzysta
z pomocy osób trzecich, z pomocy społecznej i nie otrzymuje dodatku mieszkaniowego. Zamieszkuje wraz z żoną – J. I., w mieszkaniu o pow. 36 m2, stanowiącym własność żony. Małżonkowie wyłączyli wspólność ustawową z dniem 26.01.1995r. Żona skarżącego uzyskuje dochody z emerytury w wysokości około 1.000 zł miesięcznie, zaś syn D. uzyskuje dochody z renty w wysokości około 600 zł. Łączny dochód
z gospodarstwa domowego wynosi ok. 2.115 zł. Skarżący nie posiada nieruchomości ani praw majątkowych.
Miesięczne koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą około 521 zł, w tym: czynsz - 188,30 zł i opłata za wodę - ok. 50 zł, gaz - 35,60 zł, energia - 155,89 zł, TV kablowa - 49,99 zł, ogrzewanie - 41,67 zł. Miesięczny koszt zakupu leków stanowi kwotę ok. 50 zł. Na wyżywienie, odzież i środki czystości rodzina wydaje pozostałą kwotę dochodu.
W 1995r. skarżący na działalność gospodarczą zaciągnął kredyt w Banku Spółdzielczym "[...]". Z tego tytułu posiada zaległość w wysokości 100,00 zł - kapitał i odsetki od kredytu około 50.000 zł. Zalega również ze spłatą odsetek za zwłokę od kredytu w BOŚ, w wysokości około 38.000,00 zł. Nie spłaca zaciągniętych kredytów. Ponadto posiada zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 38.388,84 zł, ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 9.008,77 zł i fundusz pracy w łącznej kwocie 2.839,37 zł.
Odnośnie swego stanu zdrowia przedłożył orzeczenie lekarskie orzecznika ZUS Nr "[...]", w sprawie procentowego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami wypadku, kartę informacyjną leczenia szpitalnego w okresie od 23.07.2008r. do 19.08.2008, wystawioną przez Wojewódzki Ośrodek Rehabilitacji Kardiologicznej w "[...]", kartę informacyjną z dnia 17.07.2008r w sprawie leczenia szpitalnego okresie od 10.07.2008r. do 17.07.2008r. wystawioną przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w "[...]" oraz wyniki badań echokardiograficznego i koronarograficznego, a także skierowanie na zabiegi i faktury dokumentujące zakup leków.
Mając na uwadze powyższe zważono co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym,
w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245§2 i 3 p.p.s.a.).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Skarżący
w wystarczający sposób uwiarygodnił swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową
i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawca utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych obecnie po zajęciu komorniczym (od stycznia br.) otrzymuje on do wypłaty kwotę 64,13 zł miesięcznie. Tym samym znacząco zmniejszył się łączny dochód gospodarstwa domowego. Żona i syn wnioskodawcy uzyskują także niewysokie świadczenia tytułu emerytury i renty, które pozwalają na bardzo skromne utrzymanie rodziny. Skarżący nie posiada również majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo jest osobą schorowaną, po przebytym zawale oraz wypadku samochodowym co realnie utrudnia,
a nawet uniemożliwia podjęcie pracy. O trudnej sytuacji materialnej świadczy także nie spłacanie zaciągniętych kredytów.
W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on
w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu
o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło