I SA/Ol 124/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-05-07
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może dokonać zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość, jeśli istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, a spółka kwestionuje prawidłowość ustaleń organu kontrolnego dotyczących faktur VAT?Ratio decidendi
Organ podatkowy może dokonać zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość, jeśli istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W ocenie sądu, ustalenia organów dotyczące nierzetelnych faktur VAT oraz analiza sytuacji finansowej i majątkowej spółki, wskazująca na niewystarczający majątek do pokrycia potencjalnych zobowiązań, uzasadniają zastosowanie instytucji zabezpieczenia. Weryfikacja prawidłowości ustaleń organu kontrolnego dotyczących faktur VAT należy do postępowania wymiarowego, a nie postępowania zabezpieczającego.Stan faktyczny
Spółka A zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT oraz zabezpieczeniu tego zobowiązania na majątku spółki. Organ podatkowy I instancji stwierdził uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania ze względu na ujawnione w postępowaniu kontrolnym nieprawidłowości dotyczące faktur VAT od B. Sp. z o.o. oraz trudną sytuację finansową spółki. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie przesłanek do zabezpieczenia. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na możliwość zabezpieczenia przed wydaniem decyzji wymiarowej i analizując sytuację majątkową spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę spółki A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 7 maja 2015r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia "[...]", wydaną na podstawie art.207 §1, art.33 §1, §2 pkt 2, §3, §4 pkt 2, art.33c §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), dalej jako "O.p.", określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nienależnego zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2013r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz dokonał zabezpieczenia tego zobowiązania na majątku A. Spółka z o.o. w O. (dalej jako "spółka", "skarżąca").
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że w toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec spółki przez Urząd Kontroli Skarbowej w O. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług stwierdzono, że w okresie od kwietnia do grudnia 2013r. dokonała ona obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający ze 188 faktur VAT, na których jako wystawca figuruje B. Sp. z o.o. w W. Z dotychczas poczynionych ustaleń wynika, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że wskazane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W konsekwencji powyższego spółce nie przysługiwałoby prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany na tych fakturach. Ponadto spółka zaniżyła podatek naliczony do odliczenia za październik 2013r. z powodu błędu rachunkowego w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc.
Organ podatkowy zaznaczył, że spółka rozpoczęła działalność z dniem 29 lipca 2011r. w zakresie przetwarzania i konserwacji mięsa, z wyłączeniem mięsa z drobiu. Wskazał jakie spółka wykazała w założonych deklaracjach CIT-8 dochody, przychody i koszty uzyskania przychodów oraz obroty w deklaracjach VAT-7 w latach 2011-2013 i w okresie od stycznia do lipca 2014r.
Reasumując organ I instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę:
- znaczną wysokość przewidywanych zobowiązań podatkowych w łącznej kwocie 2.468.396 zł oraz odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 204.729 zł,
- nierzetelne deklarowanie podstaw opodatkowania i nieprawidłowości w zakresie obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług ujawnione podczas postępowania kontrolnego,
- stratę z działalności gospodarczej wykazaną w rachunku zysków i strat w wysokości 22.309,13 zł za 2012r. oraz w wysokości 41.886,06 zł za 2013r.,
- brak wykazania majątku trwałego w bilansie sporządzonym na 31 grudnia 2013r.,
- majątek obrotowy wynoszący 1.044.118,14 zł, niewystarczający na pokrycie zobowiązań w kwocie 1.066.375,87 zł wg stanu na dzień 31 grudnia 2013r.,
- minimalny kapitał własny, wykazany na 31 grudnia 2012r. (19.628,33 zł) oraz ujemny kapitał własny na dzień 31 grudnia 2013r. (- 22.257,73 zł),
- brak informacji na temat majątku o wartości odpowiadającej wysokości kwot przewidywanych zobowiązań podatkowych,
zachodzi uzasadniona obawa, że przewidywane zobowiązania podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę mogą nie zostać zapłacone.
W odwołaniu strona, zarzuciła decyzji organu I instancji:
- naruszenie przepisów postępowania: art.120, art.121 §1, art.122, art.180 §1, art.187 §1, art.191 w związku z art.210 §4 O.p., polegające na: naruszeniu zasady prawdy obiektywnej poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nie zebranie całego materiału dowodowego, niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, powierzchowną analizę materiału dowodowego, złamanie zasady zaufania podatnika do organu podatkowego i zasady praworządności przez formułowanie nieuprawnionych twierdzeń o nierzetelnym deklarowaniu podstaw opodatkowania, nieprawidłowościach w zakresie obliczania i wpłacania VAT ujawnionych podczas postępowania kontrolnego i nierzetelnym prowadzeniu ksiąg podatkowych przez ujmowanie w nich faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, które to twierdzenia są oparte na nieudowodnionych i nieewidentnych okolicznościach z niezakończonego postępowania kontrolnego,
- naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 §1, §2 pkt 2, §3 O.p., wynikające z błędnego uznania, że w sprawie zostały spełnione przesłanki umożliwiające dokonanie zabezpieczenia w toku kontroli podatkowej przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego,
- naruszenie art.33 §4 O.p., przez bezpodstawne określenie kwoty przybliżonych zobowiązań podatkowych i odsetek za zwłokę oraz nie określenie w sentencji decyzji przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o niepodejmowanie czynności zabezpieczających.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powołał treść art. 33 O.p.. Wskazał, że regulacje zawarte w Ordynacji podatkowej przewidują możliwość zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela, i które ma stworzyć pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wykonania przyszłego zobowiązania podatkowego. Dokonanie zabezpieczenia na majątku ruchomym i nieruchomościach należących do podatnika nie powoduje utraty przez niego prawa własności zabezpieczonego majątku, nie jest bowiem czynnością egzekucyjną, a jedynie ogranicza możliwość wykonywania prawa majątkowego w przedmiocie zbycia majątku. Jeśli zaś chodzi o możliwość korzystania z zajętego rachunku bakowego, to organ wskazał na treść art.81 §4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r., poz.1015 ze zm.).
Organ zaznaczył, że w toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2013r. Organ podatkowy dokonując zabezpieczenia zobowiązany był wskazać przybliżoną kwotę przyszłego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę i z obowiązku tego wywiązał się wskazując w sentencji zaskarżonej decyzji przybliżoną wysokość zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące oraz wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, zatem uprawdopodobnił wysokość przyszłego zobowiązania podatkowego.
Podstawową przesłanką instytucji zabezpieczenia jest istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie może nie zostać wykonane. Pozostałe przesłanki, mające charakter szczególny, zostały w art. 33 § 1 O.p. wskazane przykładowo, o czym świadczy zawarte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności", jako wskazanie okoliczności uszczegóławiających fakt, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania. Dokonując interpretacji powyższego przepisu organ odwoławczy powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2009r. sygn. akt I FSK 1383/08.
Organ wskazał na dane zawarte w bilansie spółki na dzień 31 grudnia 2013r. i stwierdził, że spółka boryka się z problemami finansowymi, które prowadzą do generowania strat z prowadzonej działalności gospodarczej. Z informacji przedłożonych przez spółkę na dzień 30 września 2014r. wynika, że posiada ona zobowiązania na kwotę 430.638,57 zł oraz należności na kwotę 510.167,99 zł. W ewidencji środków trwałych spółki widnieje samochód ("[...]") nabyty w dniu 28 maja 2014r. o wartości 12.183,38 zł, a wartość magazynowa zapasów wynosi 20.331,04 zł. Spółka ma przyznany kredyt w wysokości 400.000 zł, z czego kwota wykorzystana to 1.208,36 zł, a ostateczny termin spłaty kredytu upływa 31 marca 2015r. Z rachunku zysku i strat za okres od 1 stycznia 2014r. do 30 września 2014r. wynika, że zysk z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 72.482,91 zł. Za ten okres w deklaracji CIT-2 spółka wykazała dochód w wysokości 102.285,09 zł, a w deklaracjach VAT-7 obroty ze sprzedaży towarów i usług w wysokości 14.717.022 zł. Z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2013r. wynika, że w tym okresie zatrudniała 3 pracowników. W deklaracjach CIT-8 spółka wykazała następujące dochody: 2011r. – 32.059,16 zł, 2012r. – 20.110,59 zł, 2013r. – 256.734,76 zł.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję opierał się na posiadanych informacjach na temat sytuacji majątkowej spółki, która pozwalała na dokonanie ustaleń w przedmiocie możliwości ewentualnej egzekucji przyszłego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę. Do podobnych ustaleń w przedmiocie zasadności dokonanego zabezpieczenia z uwagi na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego doszedł organ odwoławczy analizując przedłożone przez spółkę dokumenty obrazujące jej sytuację majątkową w 2014r.
Uwzględniając powyższe ustalenia organ podatkowy stwierdził, że w sprawie uzasadnione podejrzenie niewykonania zobowiązania podatkowego budzi nieprawidłowy sposób prowadzenia przez spółkę ksiąg podatkowych, co stwierdzono w postępowaniu kontrolnym (zakwestionowano prawidłowość zaewidencjonowania faktur wystawionych przez B. Sp. z o.o.). Nadto wskazał na wysokość przewidywanego zobowiązania w zestawieniu z majątkiem spółki – wartość majątku spółki jest niższa niż kwota przewidywanego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę. Wskazano, że spółka w latach 2012-2013 ponosiła stratę z prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji powyższego organ stwierdził, że zarzut naruszenia art. 33 O.p. przez wydanie decyzji mimo niewystąpienia okoliczności uzasadniających orzeczenie zabezpieczenia, nie jest zasadny. Spółka nie posiada majątku pozwalającego na uregulowanie przewidywanego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę.
Odnosząc się do kwestii dobrej wiary i umów z kontrahentami organ zaznaczył, że w toku postępowania zabezpieczającego nie dokonuje się weryfikacji ustaleń poczynionych przez organ kontrolujących w trakcie prowadzonej kontroli.
Za nieuzasadnione uznał organ zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie również i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. niewłaściwe zastosowanie art. 33 §1, §2 pkt 2 i §3 O.p. wynikające z błędnego uznania, że w sprawie zostały spełnione przesłanki umożliwiające dokonanie zabezpieczenie w toku kontroli podatkowej przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego,
2. naruszenie art. 33 §4 O.p., przez bezpodstawne uznanie, że w kontekście poczynionych dotychczas przez Dyrektora UKS ustaleń, prawidłowo określono kwoty przybliżonych zobowiązań podatkowych i odsetek za zwłokę,
3. naruszenie art.120, art.121 §1, art. 122, art.124, art. 180 §1, art. 187 §1, art.191 w zw. z art.210 §4 O.p., poprzez nie zakwestionowanie opartych na nieudowodnionych okolicznościach z niezakończonego postępowania kontrolnego twierdzeń organu I instancji o nierzetelnym deklarowaniu przez skarżącą podstaw opodatkowania i nieprawidłowościach w zakresie obliczania i wpłacania VAT oraz nierzetelnym prowadzeniu ksiąg podatkowych przez ujmowanie w nich faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, przez nie rozpatrzenie zawartych w odwołaniu zarzutów odnoście braku możliwości powoływania się w decyzji o zabezpieczeniu na nieewidentne i nieudowodnione okoliczności z prowadzonego postępowania kontrolnego oraz nie podjęcie wszystkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art.133 §1 i 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz.270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem rozstrzyga na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność zastosowania wobec skarżącej zabezpieczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz nienależnego zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2013r. oraz odsetek za zwłokę od tego zobowiązania, dokonanego w trybie i na zasadach określonych w art.33 O.p., w związku z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania kontrolnego. Skarżąca, przytaczając tezy i fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych argumentuje, że nie zostały spełnione przesłanki zabezpieczenia wymienione w art.33 §1 O.p. Organ odwoławczy w decyzji również powołał się na orzeczenia sądów dotyczące interpretacji tego przepisu, które, jego zdaniem, potwierdzają zasadność wydania decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że zasadniczym celem postępowania zabezpieczającego, o którym mowa w art. 33 §2 pkt 2 O.p. nie jest przymusowy pobór podatku, a zapewnienie, że po określeniu wysokości zaległości podatkowych, nie wystąpią szczególne trudności w pozyskaniu należności przez wierzyciela podatkowego. Określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Zgodnie z art.33 §5 O.p. ta kwota podlega zabezpieczeniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo w formie określonej w art.33d.
W decyzji o zabezpieczeniu organ określa przybliżoną wysokość zobowiązania, którym to wymogom w niniejszej sprawie organ I instancji sprostał, opierając się na okolicznościach ustalonych w toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności świadczące o tym, że skarżąca w miesiącach kwiecień-grudzień 2013r. obniżyła kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające ze 188 faktur wystawionych w tym okresie, na których jako wystawca figuruje B. Sp. z o.o. w W. W toku postępowania kontrolnego nie udało się nawiązać kontaktu z ww. spółką. Stwierdzono, że w 2013r. miała ona siedzibę w "wirtualnym biurze" w W., a kilkanaście dni po wszczęciu postępowania kontrolnego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, przeniosła siedzibę do "wirtualnego biura" w G. Z poczynionych dotychczas ustaleń wynika, że opisane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Wskazać przy tym należy, że określając w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego organ opiera się, w zakresie przyszłego zobowiązania, na danych nieostatecznych, częściowych i niepełnych. Ostateczne zobowiązanie zostanie określone w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Istotnym jest, by przybliżona wartość przyszłego zobowiązania oparta była na danych dostępnych i posiadanych przez organ podatkowy na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. W rozpoznanej sprawie organ oparł się na danych wskazanych przez organ prowadzący postępowanie kontrole we wniosku o wydanie decyzji o zabezpieczeniu, w którym znajduje się szczegółowe wyliczenie przewidywanego zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia 2013r. do grudnia 2013r.
W myśl art.33 §1 O.p., zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Przesłanką zastosowania instytucji zabezpieczenia jest więc uzasadniona obawa co do wykonania przyszłego zobowiązania podatkowego (prawdopodobieństwo jego niewykonania). Przyjmuje się, że uzasadniona obawa to taka, która ma swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy, jednakże ocena, czy zaistniała ona w konkretnym przypadku pozostawiona została do uznania organu podatkowego. Pojęcia "uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" z uwagi na jego rozległy zakres ustawodawca nie zdefiniował. Zdarzenia wymienione w przytoczonym art.33 §1 zd. 1 O.p. są jedynie mieszczącymi się w ogólnej formule przykładami zachowania sugerującego zaistnienie przesłanki ustawowej. Są to "trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" lub "dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję".
Wymienienie w art.33 §1 O.p. okoliczności uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania podatkowego ma takie znaczenie, że sam ustawodawca uznał, że w każdym wypadku ich wystąpienia spełniona jest przesłanka dokonania zabezpieczenia. Sam już zatem fakt wystąpienia którejś z okoliczności wskazanych w tym przepisie świadczy o tym, że zachodzi obawa niewykonania zobowiązania. Organ podatkowy nie musi nawet wykazywać związku między zaistnieniem powyższych zdarzeń, a wystąpieniem obawy niewykonania zobowiązania. Wystarczy, że wykaże, iż mają miejsce zdarzenia wskazane w tym przepisie. Jednakże przesłanki te mają charakter wyłącznie przykładowy. Skoro wyliczenie zawarte w art.33 §1 O.p. stanowi jedynie egzemplifikację wybranych okoliczności, które mogą uzasadniać stan obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, nie oznacza to automatycznie, że okoliczności te muszą wystąpić, aby o obawie takiej można było mówić.
Organ podatkowy może przytaczać także inną argumentację i wykazywać inne okoliczności, niż wymienione w powołanym przepisie, które w jego ocenie, będą wskazywać na wystąpienie obawy niezapłacenia podatku przez podatnika, uzasadniającej sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia. Należy podkreślić, że ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego, na co wskazuje użyty w art. 33 § 2 O.p. zwrot: "zabezpieczenia (...) można dokonać".
Organ odwoławczy na potwierdzenie istnienia przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania" przytoczył szereg okoliczności faktycznych, wspierając je obszerną argumentacją. Dokonując kompleksowej oceny wszystkich okoliczności w łączności ze sobą, a nie każdej z osobna, wykazał istnienie przesłanki zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Jako zasadniczy argument przemawiający za istnieniem obawy niewykonania zobowiązania organy wskazały fakt posługiwania się nierzetelnymi fakturami, wysokość przewidywanych zobowiązań (zaległości) w podatku od towarów i usług w kontekście sytuacji finansowej i majątkowej spółki.
Organ odwoławczy wskazał, że z bilansu na dzień 31 grudnia 2013r. wynika, że spółka nie posiada aktywów trwałych, a jej aktywa obrotowe (1.044.118,14 zł) są równe sumie wszystkich aktywów. W ewidencji środków trwałych wykazano jedynie samochód nabyty w dniu 28 maja 2014r. o wartości 12.183,38 zł. Remanent na dzień 30 września 2014r. wykazał wartość magazynową w kwocie 20.331,04 zł. Z bilansu wynika, że w 2013r. spółka poniosła stratę z działalności gospodarczej w wysokości 41.886,06 zł, a w 2012r. stratę w wysokości 22.309,19 zł. Z kolei z rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 września 2014r. wynika, że zysk spółki wyniósł 72.482,91 zł, według deklaracji CIT-2 osiągnęła ona w tym okresie dochód w wysokości 102.285,09 zł, a jej obroty wyniosły 14.717.022 zł. Dochody spółki w latach 2011-2013 wykazane w CIT-8 przedstawiały się odpowiednio: 32.059,16 zł, 20.110,59 zł i 256.734,76 zł.
Zaznaczyć przy tym należy, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentach dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej spółki na dzień 31 grudnia 2013r., a organ odwoławczy – uwzględniając stanowisko spółki zawarte w odwołaniu o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego dotyczącego sytuacji spółki w 2014r. – na podstawie dokumentów obrazujących tę sytuację na dzień 30 września 2014r. Analiza sytuacji spółki dokonana przez organ odwoławczy na podstawie tych dokumentów nie wpłynęła na zmianę stanowiska organu o istnieniu uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej, że organ odwoławczy winien w rozpoznanej sprawie uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazać należy na specyfikę postępowania w sprawie zabezpieczenia. W tych bowiem sprawach podatnik nie jest informowany ani o wszczęciu postępowania, ani też o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału. Często podatnik dowiaduje się o postępowaniu prowadzonym w tym zakresie dopiero z chwilą doręczenia decyzji o zabezpieczeniu. W postępowaniach tych organy muszą działać szybko z uwagi na cel zabezpieczenia – zapewnienie skutecznej ochrony prawnej należności publicznoprawnej przed terminem płatności. Tym samym uzupełnienie materiału dowodowego na etapie postępowania odwoławczego, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Dokonana ocena, że wskazane dochody i straty w poszczególnych latach, przy braku majątku trwałego (poza samochodem o wartości 12.183,38 zł) nie pozwalają na jednorazowe uregulowanie zaległości wraz z odsetkami określonej w przybliżonej wysokości na kwotę 2.871.340 zł, nie jest dowolna.
Zauważyć również należy, że należności od kontrahentów, które na dzień 30 września 2014r. wynosiły 510.167,99 zł (przy zobowiązaniach w wysokości 430.638,57 zł) cechuje płynność i łatwość usunięcia ich spod egzekucji, stąd też można zapewnić realizację zobowiązania podatkowego za ich pomocą w rzeczywistości tylko dzięki dokonaniu zajęcia zabezpieczającego.
Nie jest uzasadniony zarzut, że organy nie ustaliły i nie odniosły się do stanu majątkowego skarżącej. Przeczą temu powyższe ustalenia, dotyczące posiadania majątku ruchomego, braku majątku nieruchomego, a także osiąganych przychodów. Jednocześnie zauważyć należy, że organ nie weryfikował wartości posiadanego majątku, a oparł się w tym względzie na oświadczeniu spółki i przedstawionych danych.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wydania decyzji o zabezpieczeniu na podstawie okoliczności nieewidentnych i nieudowodnionych z postępowania kontrolnego oraz twierdzeń o wykazaniu przez spółkę dobrej wiary i dochowaniu należytej staranności, co chroni ją przed utratą prawa do odliczenia podatku naliczonego, zgodzić należy się z organem, że nie są one zasadne. W postępowaniu w zakresie zastosowania zabezpieczenia nie dokonuje się bowiem weryfikacji ustaleń dokonanych przez organ w postępowaniu kontrolnym. Zarzuty dotyczące tych ustaleń, zastrzeżenia, wyjaśnienia odnośnie współpracy ze spółką B., czy też wnioski dowodowe spółka winna podnosić w postępowaniu wymiarowym. W niniejszym postępowaniu organ zobligowany był natomiast wykazać, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przewidywanego zobowiązania podatkowego. Powyższe, jak już zaznaczono, uczynił.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Wbrew zarzutom, organy podatkowe działały kierując się zasadami określonymi w art.120, art.121 §1, art.122, art.124 oraz art.180, art.187 §1 i art. 191 O.p., a ustalenia w sprawie zostały dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zebranego w sposób wyczerpujący, po przeprowadzonym postępowaniu. Organ odwoławczy podjął niezbędne działania w celu dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dokonana ocena materiału dowodowego nie narusza granic jego swobodnej oceny.
W kwestii powołanych w skardze wyroków stwierdzić należy, że dotyczą one innych stanów faktycznych. W sprawach tych organy pominęły analizę całokształtu sytuacji materialnej skarżącego. W takiej sytuacji samo stwierdzenie podczas kontroli, że skarżący wykorzystywał w swojej działalności tzw. "puste faktury" uznał Sąd za nierównoznaczne z uzasadnioną obawą. Wskazano także, że organ odwoławczy ustalając sytuację majątkową skarżącej oparł się na danych według stanu na dzień 31 grudnia 2009r., a decyzja została wydana "[...]"., a organ I instancji sytuacji tej w ogóle nie ustalił. W rozpoznanej sprawie organy nie poprzestały natomiast na argumencie dotyczącym nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych przez spółkę, ale przeanalizowały jej sytuację finansową i majątkową odnosząc ją do wielkości przybliżonej kwoty zaległości wraz z odsetkami.
Mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło