I SA/Ol 136/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na działania Związku Gmin polegające na wymuszeniu opłaty za usługi wywożenia nieczystości postanawia odrzucić skargę. M. S.(dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę z dnia "[...]" na niezgodne z uchwałą zgromadzenia Związku Gmin (dalej jako Związek), Nr IX/56/2012 z dnia 11 grudnia 2012r., działania polegające na wymuszaniu opłat za usługi wywożenia nieczystości, które nie zostały wykonane i w związku z czym wniosła o ustalenie stanu prawnego i o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że w wyznaczonym terminie złożyła deklarację na wywóz odpadów. Od lipca do października 2013r., mimo zgłaszanych faktów zalegania odpadów, nie odbierano z jej posesji nieczystości. Związek zażądał jednak od niej zapłaty za te usługi. Odmówiła opłaty i zażądała anulowania naliczonych opłat za wskazany okres. Otrzymała odpowiedź , w której Związek powołuje się na inne akty niż uchwała Nr IX/56/2012., w której wyraźnie występują przesłanki prawa handlowego w zamian za opłatę świadczy się usługi odbierania odpadów komunalnych. Związek działa na podstawie statutu i uchwał, a zatem rodzi się pytanie czy ma prawo w takim przypadku pomijać własne akty prawne. W odpowiedzi na skargę Związek (reprezentowany przez pełnomocnika) wniósł o oddalenie skargi w całości. Wskazał, że obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (tj. Dz. U z 2012r. poz. 391 ze zm., dalej jako ustawa), a nie jak wskazuje skarżąca z uchwały Związku. Zgodnie z treścią art. 6s w zw. z art. 3 ust. 2a ustawy w przypadku nie realizowania obowiązku odbierania odpadów właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów na koszt Związku, podmiotowi odbierającemu odpady komunale od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej. Skarżąca nie skorzystała jednak z tej możliwości, a wszystkie odpady zostały odebrane przez przedsiębiorstwo wyłonione przez Związek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż badanie merytorycznej zasadności wniesionej skargi poprzedza sprawdzenie czy będąca jej przedmiotem sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skargowej skarżącego, zachowania terminu do wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego i czy ewentualnie wyczerpano przepisany prawem tryb zaskarżenia. Wskazać należy również na regulacje zawarte w Konstytucji. Zgodnie z art. 177 Konstytucji RP sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. W myśl zaś art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Z treści tych przepisów wynika domniemanie sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy powszechne oraz zasada numerus clausus (zamkniętej listy) rodzajów spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, cyt. dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że nie w każdej sytuacji, w której jednostka jest niezadowolona z działalności administracji publicznej, dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Podkreślić trzeba, że skargę można wnieść tylko w sytuacjach opisanych w powołanym wyżej przepisie. Jeżeli zaś skarga dotyczy przypadku niewymienionego w art. 3 § 2 lub nie wynika zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. z przepisów ustaw szczególnych, sąd administracyjny zobowiązany jest do jej odrzucenia, gdyż rozpatrując taką skargę wykroczyłby poza swoje kompetencje powierzone mu przez ustawodawcę. W rozpoznawanej skardze skarżąca zaskarżyła działania związku gmin polegające na wymuszaniu opłat za usługi wywożenia nieczystości. Jednak takie żądanie skarżącej, w ocenie Sądu, nie mieści się w żadnej z kategorii wymienionej w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Skarżąca nie wskazała jako zaskarżonego żadnego konkretnego aktu, ani czynności wymienionych w treści art. 3 § 2 p.p.s.a., tj. aktów, w przedmiocie, których kognicja należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, również żaden przepis ustaw szczególnych nie przewiduje sądowej kontroli w sprawie "wymuszania opłat za usługi wywożenia nieczystości, które nie zostały wykonane". Analiza przedłożonych dokumentów prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie został, wydany żaden akt podlegający aktualnie kontroli sądowoadministracyjnej, nie miała też miejsca bezczynność organu administracji. Mając powyższe na względzie Sąd, uznając wniesioną skargę za niedopuszczalną odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.