I SA/Ol 137/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-03-10
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w kontekście zmiany rozporządzeń w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Sąd przyznał wynagrodzenie adwokatowi z urzędu, stosując przepisy rozporządzenia z 2015 r. do postępowania przed sądem pierwszej instancji, ponieważ skarga została wniesiona przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r. Do postępowania w drugiej instancji (sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej) zastosowano rozporządzenie z 2016 r. Wynagrodzenie ustalono na podstawie stawek określonych w rozporządzeniach, uwzględniając wartość przedmiotu sprawy i nakład pracy, a także dodając podatek VAT.Stan faktyczny
Wniosek adwokata K. B. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zobowiązania podatkowego. Adwokat została ustanowiona z urzędu po przyznaniu stronie prawa pomocy. Reprezentowała stronę w postępowaniu przed WSA, a następnie sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, nie orzekając o kosztach pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa na rzecz adwokat K. B. wynagrodzenie w kwocie 600 zł plus VAT za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz 300 zł plus VAT za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat K. B. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013r. postanawia 1.przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz adwokat K. B. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji kwotę 600 (słownie: sześćset) złotych oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług, 2. przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz adwokat K. B. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016r. Starszy referendarz sądowy
w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie przyznał skarżącemu M. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (k.35). Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu – adwokat K. B.(k.55).
W dniu 2 września 2016r. aplikant adwokacki K. K.-C., występująca z upoważnienia udzielonego przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu adwokat K. B., wykonała fotokopie akt sprawy.
W dniu 17 listopada 2016r. adwokat K. B. reprezentowała skarżącego na rozprawie, która została odroczona. Następnie w dniu 20 grudnia 2016r. adwokat
K. B. reprezentowała skarżącego na rozprawie i wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone
w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 20 grudnia 2017r., w którym oddalił skargę M. W., nie orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata.
W dniu 13 lutego 2017r. pełnomocnik strony złożyła pismo zawiadamiające tut. Sąd o sporządzeniu w dniu 10 lutego 2017r. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Pełnomocnik poinformowała, iż opinia została przesłana skarżącemu. O fakcie sporządzenia opinii poinformowała również Okręgową Radę Adwokacką w Olsztynie.
W piśmie zawiadamiającym tut. Sąd o sporządzeniu opinii został zawarty wniosek
o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz
z oświadczeniem, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu
z urzędu nie zostało opłacone w całości ani w części (k. 103 akt sąd.).
Na podstawie zarządzenia z dnia 17 lutego 2017r. pełnomocnik strony została wezwana do przedłożenia w sądzie sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i poinformowana o treści art. 177 4 p.p.s.a.
W dniu 22 lutego 2017r. pełnomocnik skarżącego przedłożyła dwa egzemplarze opinii z dnia 10 lutego 2017r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 106-108), którą to opinię Sąd doręczył zgodnie z art. 177 § 4 p.p.s.a. skarżącemu.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Wniosek podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2016 r., poz. 718, ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Od dnia 2 listopada 2016 roku szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz.1714, dalej jako rozporządzenie z 2016r.). Zgodnie jednak z brzmieniem § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, do postępowania w pierwszej instancji, należy zatem zastosować przepisy uprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata
z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801, dalej: rozporządzenie z 2015r.), bowiem skarga inicjująca postępowanie przed Sądem I instancji została wniesiona przed dniem 2 listopada 2016 roku.
Od dnia 1 stycznia 2016 roku szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu regulowało ww. rozporządzenie.
Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015r. opłatę ustala się
w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty
w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy,
a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015r.).
W myśl § 21 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia z 2015r.– opłaty maksymalne przed sądami administracyjnymi wynoszą w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8.
W przedmiotowej sprawie opłata maksymalna stosownie do § 8 pkt 3 (wartość przedmiotu sprawy powyżej 1500 zł do 5000 zł) wynosi 1200 zł. Biorąc pod uwagę stopień zawiłości przedmiotowej sprawy i jej charakter orzekający uznał, że wynagrodzenie w wysokości 600 zł (1/2 z 1200 zł stosownie do § 4 pkt. 1 ) jest adekwatne do nakładu pracy pełnomocnika.
W myśl natomiast § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015r. – w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Odnosząc się zaś do kwestii wynagrodzenia za prowadzenie sprawy przed sądem drugiej instancji należy stwierdzić, że w warunkach niniejszej sprawy, wyznaczona adwokat złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Następnie w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, którą w dniu 22 lutego 2017r. przedłożyła w tut. Sądzie. Do postępowania w drugiej instancji należy zastosować przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r., ponieważ postępowanie sądowe w kolejnej instancji (drugiej) rozpoczęło się po dniu wejścia w życie tego rozporządzenia. Wskazać również należy, iż pomimo niewłaściwego przekazania przez pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej tj. bezpośrednio skarżącemu (niezgodnie z treścią art. 177 § 4 p.p.s.a.), opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została sporządzona w terminie, a jej późniejsze doręczenie skarżącemu przez sąd, nie miało negatywnych skutków procesowych dla strony. Dlatego też przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie za postępowanie przed sądem administracyjnym w drugiej instancji.
Stosownie do § 2 rozporządzenia z 2016 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. W świetle § 4 ust. 1 i 2, opłatę ustala się w wysokości określonej
w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem kryteriów, określonych ust. 2 pkt 1-4. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3).
W świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2016 r., opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie - z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma opłata, określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a, w wysokości 600 zł (stosownie do § 8 rozporządzenia z 2016r. opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 1500 zł do 5000 zł – 600 zł).
Przyjmując, że pełnomocnik został ustanowiony na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji, nadto nie stwierdzając zaistnienia podstawy podwyższenia wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, postanowiono przyznać wyznaczonemu pełnomocnikowi wynagrodzenie
w kwocie 300 zł (600 zł x 50%), powiększonej o należny podatek VAT.
Z tych względów, na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.,
§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia z 2015r. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 r., orzec należało jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło