I SA/Ol 147/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-04-12
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpis do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków europejskich, dokonany na podstawie niepełnej spłaty należności głównej wraz z odsetkami, stanowi podstawę do negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wpis do rejestru podmiotów wykluczonych, nawet jeśli dotyczył niepełnej spłaty należności głównej wraz z odsetkami, stanowił podstawę do negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie. W ocenie sądu, proporcjonalne zaliczenie dokonanej wpłaty na poczet należności głównej i odsetek oznaczało, że spółka nie wywiązała się w terminie z obowiązku zwrotu całości środków, co uzasadniało zastosowanie sankcji wykluczenia.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o dofinansowanie projektu ze środków UE, który został negatywnie oceniony z powodu wpisu spółki do rejestru podmiotów wykluczonych. Spółka podniosła protest, argumentując, że wpis był błędny, ponieważ terminowo zwróciła należność główną, a odsetki były spłacane w transzach. Instytucja Zarządzająca nie uwzględniła protestu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących równego dostępu do pomocy i błędną wykładnię przepisów o wykluczeniu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018r. sprawy ze skargi Spółki A na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę
Spółka A z siedzibą w P. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr "[...]" pt.: "Zakup i uruchomienie wysokosprawnego zespołu kogeneracyjnego w przedsiębiorstwie A" do konkursu nr "[...]" ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]"na lata 2014 – 2020 w ramach Osi priorytetowej – Efektywność energetyczna "[...]".
Złożony przez Spółkę wniosek przeszedł pozytywnie weryfikację wymogów formalnych i został przedłożony do oceny formalno – merytorycznej Komisji Oceny Projektów, która stwierdziła, iż nie spełnia on kryterium formalnego nr 2 - Niepodleganie wykluczeniu z możliwości ubiegania się o dofinansowanie ze środków UE na podstawie odrębnych przepisów. W uzasadnieniu informacji o negatywnej ocenie projektu z dnia "[...]" Zarząd Województwa B, działając jako Instytucja Zarządzająca (dalej również jako: "IZ"), wskazał, że wnioskodawczyni została wpisana do prowadzonego przez Ministra Rozwoju i Finansów na podstawie art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.) rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. W związku z powyższym, na podstawie § 11 ust. 10 Regulaminu konkursu projekt otrzymał negatywną ocenę na etapie oceny formalno-merytorycznej.
W proteście z dnia 11 stycznia 2018 r. Spółka podniosła, że została błędnie wpisana na listę podmiotów wykluczonych z ubiegania się o dofinansowanie przez Zarząd Województwa C. Podjęła działania zmierzające do wykreślenia z listy podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich i aktualnie oczekuje na złożenie stosownego wniosku przez Zarząd Województwa C, gdyż tylko instytucja, która dokonała wpisu na listę podmiotów wykluczonych, może złożyć wniosek o wykreślenie z tej listy.
IZ pismem z dnia 26 stycznia 2018 r. nie uwzględniła protestu Spółki od przedstawionej powyżej negatywnej oceny projektu. W motywach rozstrzygnięcia stwierdziła, że zasadnie wpis Spółki do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich skutkował negatywną oceną projektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Fundacja zarzuciła informacji o nieuwzględnieniu protestu naruszenie:
- art. 37 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm., dalej jako; "ustawa wdrożeniowa") poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu zasady równego dostępu do pomocy, rzetelności i przejrzystości oceny wniosku w taki sposób, że na etapie formalnym organ nie dokonał analizy okoliczności wykluczenia skarżącej z otrzymania dofinansowania, które zostało dokonane bez podstawy prawnej, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnej odmowy zakwalifikowania projektu na etapie oceny formalno-merytorycznej,
- art. 37 ust. 3 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że wykluczenie z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich sprowadza się tylko do badania okoliczności wpisu w rejestrze podmiotów wykluczonych prowadzonym przez Ministra Finansów, podczas gdy wpis do rejestru ma charakter czynności materialno - technicznej pozbawionej cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach podmiotu.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że ani ustawa wdrożeniowa ani Regulamin konkursu nie wskazują wprost. iż przesłanką umożliwiającą zaakceptowanie wniosku jest wpis do rejestru podmiotów wykluczonych. Wskazała, że regulaminy konkursów, jako niewiążące dla sądów administracyjnych, nie powinny mieć rozstrzygającego znaczenia w trakcie oceny legalności odmowy wsparcia projektu ze środków unijnych. Odwołując się zaś do art. 37 ust. 3 pkt 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077), podniosła, że w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w sprawie, nie wystąpiły przesłanki wykluczenia z możliwości otrzymania środków. Spółka zwróciła bowiem w terminie środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich, tj. należność główną w wysokości 2.120.849,99 zł w terminie 14 dni od dnia otrzymania ostatecznej decyzji o zwrocie dofinansowania. Natomiast odsetki w łącznej kwocie 1.497.832,34 zł były wpłacane w kolejnych transzach w dniach: 26 maja oraz 1, 5, 13 i 14 czerwca 2017 r.. Przepis art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy o finansach publicznych w brzmieniu mającym zastosowanie do niniejszego stanu faktycznego wyraźnie stanowił tylko o "środkach". Dopiero ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1475), która weszła w życie 2 września 2017 r., wprowadziła pojęcie "zwrotu środków wraz z odsetkami". Zgodnie z dotychczasowym poglądem doktryny, dyspozycja art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy o finansach publicznych obejmuje jedynie środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Z wykładni językowej tego przepisu wynika, że sankcja wykluczenia nie będzie stosowana w przypadku naruszenia terminu zwrotu odsetek, przy terminowym uregulowaniu należności głównej (L. Lipiec-Warzecha, Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, 2011).
W ocenie strony, powyższe wskazuje, że nie uchybiła ona terminowi skutkującemu sankcją wykluczenia, a Urząd Marszałkowski Województwa C wpisał ją niesłusznie do rejestru podmiotów wykluczonych. Dodała, że w dniu 10 lutego 2017 r. złożyła wniosek o umorzenie odsetek, który następnie uzupełniła na wezwanie organu pismami z dnia 28 lutego, 13 marca oraz 27 marca 2017 r. Ostatecznie decyzją nr "[...]" z dnia "[...]", doręczoną stronie w dniu 22 maja 2017 r., organ odmówił umorzenia odsetek. Niezwłocznie po otrzymaniu tej decyzji Spółka spłaciła w dniach 13 i 14 czerwca 2017 r. ostatnią transzę odsetek w wysokości 701.797,62 zł.
Skarżąca Spółka podniosła ponadto, że zgłoszenie do rejestru podmiotów wykluczonych jest czynnością materialno – techniczną pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach podmiotu (postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2015 r., IV SA/Gl 970/15). Samo zgłoszenie nie jest adresowane do beneficjentów i nie przysługuje od niego żaden środek odwoławczy, jak również podmiot ten nie ma wpływu na stan wykluczenia. Zatem wpis do rejestru w żaden sposób nie ustala, nie wyklucza ani nie potwierdza utraty przez beneficjenta uprawnień do otrzymania środków, podczas gdy instytucje zarządzające w ramach postępowań konkursowych traktują ten fakt jako podstawę do spełnienia lub niespełnienia kryterium formalnego dotyczącego wykluczenia. Jest to o tyle krzywdzące, iż wpisu w żaden sposób nie da się zakwestionować, a jak wynika z analizowanego stanu faktycznego, podstawa do wykluczenia nie zawsze jest taka oczywista.
W ocenie skarżącej, kryterium formalne odnoszące się do wpisu do rejestru podmiotów wykluczonych narusza zasadę równego dostępu do pomocy wywodzącą się z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Ani ustawa wdrożeniowa, ani nawet Regulamin konkursu nie uzależniają rozstrzygnięcia od wpisu do rejestru podmiotów wykluczonych, wobec czego z uwagi na specyfikę tego wpisu, organy powinny badać sytuację danego beneficjenta, ustalając okoliczność wykluczenia. Tylko taki zabieg zapewni wybór projektów do dofinansowania zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, tj. w sposób przejrzysty i rzetelny.
W odpowiedzi na skargę IZ wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1. b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
W kontekście podniesionych w skardze zarzutów na wstępie wskazać należy, co stanowi wzorzec kontroli sądowej. Prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, obejmuje nie tylko przepisy ustawy wdrożeniowej, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem kontrolując zgodność z prawem oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie nie tylko zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, ale także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią zatem postanowienia ustawy wdrożeniowej, postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zaskarżyła rozstrzygnięcie Zarządu Województwa B w przedmiocie negatywnej oceny projektu ze względu wniesienie wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego przez podmiot wpisany do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.
Podstawą prawną oceny projektu skarżącej Spółki były zapisy Regulaminu konkursu nr "[...]" ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" na lata 2014 – 2020 w ramach Osi priorytetowej – Efektywność energetyczna "[...]". Postanowienia Regulaminu wyraźnie wskazują, że przystąpienie do konkursu jest jednoznaczne z akceptacją przez wnioskodawcę postanowień Regulaminu (§ 1 ust. 3 Regulaminu), a co za tym idzie również kryteriów wyboru projektu. Wbrew stanowisku strony skarżącej, regulaminy stanowią regulacje prawne, w oparciu o które dokonywana jest ocena spełnienia kryteriów formalnych i merytorycznych przez sądy administracyjne. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka, składając wniosek, miała świadomość tego, że z Regulaminu wprost wynika, iż podmioty wykluczone nie mogą ubiegać się o dofinansowanie (§ 5 ust. 3 Regulaminu). Ogłaszając w niniejszej sprawie konkurs, Instytucja Zarządzająca podała m.in. kryteria wyboru projektu. Kryteria te są obowiązkowe dla wszystkich projektodawców i podlegają weryfikacji w toku procedury konkursowej. Obowiązkiem Instytucji Zarządzającej na etapie oceny, ale także po zakończeniu oceny – przed podpisaniem umowy, jest weryfikacja, czy wnioskodawca nie figuruje w rejestrze podmiotów wykluczonych. W niniejszej sprawie bezsporne było, że na dzień doręczenia informacji o negatywnej oceny projektu, jak również na dzień rozpoznania protestu, wnioskodawca figurował w rejestrze podmiotów wykluczonych.
Beneficjenci korzystający ze środków unijnych w ramach dofinansowania udzielonego przez właściwe instytucje zarządzające muszą mieć świadomość tego, że niezwrócenie środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, nienależnie pobranych lub pobranych w nadmiernej wysokości w terminie określonym w decyzji wydanej w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p., pociąga za sobą sankcję wykluczenia. IZ RPO, przed dokonaniem zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, w każdym przypadku dokonuje analizy przesłanek wykluczenia. IZ RPO ponosi odpowiedzialność za prawidłowość dokonanego zgłoszenia, zapewniając jednocześnie zgodność zawartych w rejestrze informacji o podmiotach wykluczonych z aktualnym stanem faktycznym i prawnym. Informacje znajdujące się w rejestrze podmiotów wykluczonych mogą bowiem stanowić podstawę decyzji podejmowanych przez inne instytucje.
Ustawa wdrożeniowa nie nakłada obowiązku na Instytucję Zarządzającą, która prowadzi określone postępowanie konkursowe, aby dokonywać weryfikacji poprawności dokonanego wpisu. Procedura zmiany wpisów w rejestrze podmiotów wykluczonych określona jest w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Doprowadzenie do zgodności informacji zawartych w rejestrze ze stanem faktycznym i prawnym następuje na podstawie regulacji § 9 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, w celu zapewnienia zgodności zawartych w rejestrze informacji o podmiotach wykluczonych z aktualnym stanem faktycznym i prawnym, niezwłocznie po otrzymaniu wniosku właściwej instytucji o dokonanie zmiany w rejestrze, zmiana jest dokonywana.
Skarżąca w niniejszej sprawie, kwestionując czynność zgłoszenia do rejestru, podważa przede wszystkim zasadność dokonania zgłoszenia jej do rejestru podmiotów wykluczonych, argumentując, że nie zaistniała taka sytuacja faktyczna i prawna, która uzasadniałaby przyjęcie, że zwrot środków nastąpił po terminie. Czyni tym samym założenie co do dopuszczalności poddania sądowej kontroli tej czynności w toku postępowania sądowego w przedmiocie negatywnej oceny projektu.
W związku z powyższym wskazania wymaga, że na podstawie art. 210 ust. 1 u.f.p. Minister Finansów prowadzi rejestr podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz udostępnia te informacje instytucjom zarządzającym, instytucjom pośredniczącym, instytucjom wdrażającym i instytucji certyfikującej. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2010 r. w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. Nr 125, poz. 846), informacje zawarte w rejestrze są udostępniane na podstawie pisemnego wniosku, natomiast odpowiedź jest przekazywana podmiotowi, który zgłosił wniosek, w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku. Właściwy w sprawie jest Departament Instytucji Płatniczej Ministerstwa Finansów.
Wykluczenie z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich i wpis do rejestru podmiotów wykluczonych jest skutkiem wydania ostatecznej decyzji o zwrocie. Wpis do rejestru podmiotów wykluczonych nie stanowi przy tym wykonania decyzji o zwrocie, a jedynie odrębny skutek jej wydania i nie ma związku ani z wykonaniem, ani ze wstrzymaniem wykonania decyzji. Prowadzony przez Ministra Finansów rejestr ma zwiększyć skuteczność stosowania przepisów dotyczących wykluczenia beneficjentów z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Dane pozyskane z rejestru umożliwiają instytucjom zaangażowanym w realizację projektów ustalenie istnienia lub nieistnienia przeszkód prawnych dla dokonywania przysporzeń na rzecz konkretnych beneficjentów. Na takie aspekty związane z wpisem do rejestru zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II GZ 297/14 (Lex nr 1481877).
Kwestia zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, była już niejednokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych w świetle dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej (por. postanowienia NSA: z dnia 3 lipca 2014 r. o sygn. akt II GSK 715/14, z dnia 14 października 2014 r. o sygn. akt II GSK 2268/14; postanowienia WSA w Warszawie: z dnia 17 lipca 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1385/14, z dnia 17 lipca 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1454/14, z dnia 9 grudnia 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 2960/14).
Bezsporne aktualnie jest, że zgłoszenie do rejestru podmiotów wykluczonych jest czynnością materialno – techniczną pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach podmiotu wykluczonego. Czynność ta jest skutkiem stwierdzenia zaistnienia jednej z czterech ustawowych przesłanek wskazanych w art. 207 ust. 4 u.f.p. Samo zgłoszenie do rejestru nie rodzi żadnych skutków prawnych (np. w postaci pozbawienia określonych praw). Wykluczenie z możliwości otrzymania środków europejskich następuje z mocy prawa i istnieje niezależnie od zgłoszenia podmiotu do rejestru. Samo zgłoszenie nie wpływa na stan wykluczenia, w którym znajduje się beneficjent. Nie może zatem zostać uznane za "inne akty lub czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Czynność ta jest jedynie kierowanym do organu prowadzącego rejestr stwierdzeniem zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 207 ust. 4 u.f.p. Adresatem zgłoszenia jest podmiot prowadzący rejestr, a nie podmiot, którego zgłoszenie dotyczy. Dokonywany w oparciu o zgłoszenie wpis w rejestrze ma wyłącznie funkcję informacyjną i jest prawną konsekwencją zaistnienia podstawy takiego wpisu.
Powyższe nie oznacza jednak pozbawienia podmiotów wykluczonych prawa do kontroli sądowej zgodności z prawem wykluczenia z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów realizowanych z udziałem środków europejskich. Beneficjentowi służy bowiem skarga na decyzję wydaną na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. W sytuacji zaś gdy - w ocenie beneficjenta - nie ma podstaw do uznania go za wykluczonego (z przyczyn innych niż ewentualnie wadliwa decyzja określająca kwotę zwrotu) kwestię tę może on podnosić w postępowaniu o przyznanie środków. Stanowisko to zaakceptował NSA, przyjmując, że wprawdzie "informacjom" z rejestru podmiotów wykluczonych należy przypisać charakter dokumentu urzędowego, jednak domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało urzędowo zaświadczone może zostać obalone (postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II GSK 2268/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym Sąd poddał kontroli kwestię, czy w stanie faktycznym sprawy beneficjent zasadnie podnosił, że sankcja wykluczenia została zastosowana bezzasadnie. Odnosząc się do twierdzenia strony, że zapłata należności głównej wynikająca z decyzji zwrotowej spowodowała w oparciu o art. 207 ust. 4 u.f.p. w stanie prawnym przed wejściem w życie nowelizacji u.f.p. z dnia 2 września 2017 r. skutek, iż sankcja wykluczenia w tym przypadku nie mogła mieć zastosowanie, Sąd uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 2 września 2017 r., w przypadku, o którym mowa w ust. 1, beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków, o których mowa w ust. 1, jeżeli nie zwrócił środków w terminie, o którym mowa w ust. 1. Od dnia 2 września 2017 r. przepis ten zyskał brzmienie: "W przypadku, o którym mowa w ust. 1, beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków, o których mowa w ust. 1, jeżeli nie zwrócił środków wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1". Wskazując na tę nowelizację przepisu, strona podniosła, że z uwagi na brak wskazania odsetek w przesłance wykluczenia w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 2 września 2017 r., nie było podstaw do wpisania jej do rejestru podmiotów wykluczonych.
W ocenie Sądu, w sprawie spełnione zostały przesłanki wykluczenia określone w art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p., a jednocześnie nie zaszły okoliczności wyłączające wykluczenie Spółki z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wymienione w ust. 7 art. 207 u.f.p. Bez znaczenia dla tej oceny jest fakt, iż środki podlegające zwrotowi zostały ostatecznie zwrócone przez Spółkę, skoro nastąpiło to po terminie wskazanym w art. 207 ust. 1 u.f.p. Oceniając wywiązanie się strony z obowiązku nałożonego decyzją zwrotową, należy mieć na uwadze, że inne unormowania ustawy o finansach publicznych, jak również innych aktów, do których ta ustawa odsyła. Stosownie bowiem do art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768, 935, 1428 i 1537). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej, odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Na podstawie zaś § 2 tego przepisu, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Tym samym jeżeli w niniejszym przypadku skarżąca wpłaciła kwotę swą wysokością odpowiadającą należności głównej, to wbrew jej twierdzeniom, wpłata ta nie mogła zostać zaliczona wyłącznie na poczet należności głównej, lecz proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Z uwagi na proporcjonalne zaliczenie dokonanej wpłaty Spółka nie wywiązała się w określonym w art. 207 u.f.p. terminie nie tylko z obowiązku zwrotu odsetek, ale również kwoty należności głównej. Była bowiem nadal zobowiązana do zwrotu pozostałej kwoty środków wraz z odsetkami, a tym samym sankcja wykluczenia znajdowała zastosowanie, skoro skarżąca nie zwróciła całości pobranych nienależnie środków wraz z odsetkami.
Reasumując, ustawa wdrożeniowa przewiduje, że do zadań instytucji zarządzającej należy wybór projektów do dofinansowania (art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej). Wybór projektów następuje w trybie konkursowym (art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej). Właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Powyższe regulacje ustawy wdrożeniowej ograniczają zasadę powszechności dostępu do realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych i nie pozwalają na dofinansowanie projektu zgłoszonego przez podmiot, który nie spełnia kryteriów konkursowych. Takim kryterium w niniejszej sprawie było niepodleganie wykluczeniu z możliwości ubiegania się o dofinansowanie ze środków UE na podstawie odrębnych przepisów. Skarżąca Spółka nie spełniała powyższego kryterium konkursowego, co wyżej wykazano.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło