I SA/Ol 151/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na czynność Prezydenta z dnia "[...]" o nr: "[...]","[...]","[...]" i "[...]" w przedmiocie: odmowy udzielenia dotacji postanawia : 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwustu) zł. I SA/Ol 151/18 UZASADNIENIE Spółka A (dalej: "skarżąca") wniosła w dniu "[...]" za pośrednictwem Prezydenta skargę na czynność tego organu z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, których organem prowadzącym jest skarżąca spółka. Z akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" doręczono skarżącej cztery pisma organu z dnia "[...]" o nr: "[...]","[...]","[...]" i "[...]", w których odmówiono udzielenia dotacji na 2017 r. dla Szkoły A, dla Szkoły B, dla Szkoły C i dla Szkoły D. Przyczyną odmowy udzielenia dotacji był brak upoważnienia prokurenta Spółki A do złożenia w imieniu skarżącej informacji o planowanej liczbie uczniów oraz do podpisania wniosków o przyznanie dotacji. Pismem z dnia "[...]" skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez odmowę przyznania dotacji na 2017 r., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Prezydent pismem z dnia "[...]""[...]"odmówił przywrócenia terminu do wniesienia ww. wezwania. W skardze podniesiono, że dopiero z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie sygn.: I SA/Ol 649/17 z dnia 15 listopada 2017 r., doręczonego w dniu 6 grudnia 2017 r. skarżąca dowiedziała się, że odmowa udzielenia dotacji na 2017 r. wynika z pism organu z dnia "[...]" i że jest to czynność zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.3 ust.2 pkt4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podniesiono, że pismo organu z dnia "[...]" nie zawierało ani podstawy prawnej wskazującej, iż jest to czynność z zakresu administracji publicznej, od której przysługuje środek zaskarżenia, ani stosownego pouczenia o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego. Ponadto strona nie była wówczas reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazano też, że sam organ stał wcześniej na stanowisku, że w sprawie sporu o przyznanie dotacji właściwa dla skarżącej była droga sądowa przed sądem powszechnym, a nie przed sądem administracyjnym. Dlatego też skarżąca wnosi o to, aby Sąd uznał, że uchybienie terminowi do wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez jej winy i rozpoznał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art.90 ust.11 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. DzU z 2016, poz.1943 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., przyznanie dotacji dla szkół stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art.3 §2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz U 2017 poz. 1369 z późn. zm., dalej: "ppsa"). Wobec tego odmowa przyznania dotacji może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego określają przepisy art.52 oraz art.53 ppsa. Do czynności dokonanych przed 1 czerwca 2017 r. należy stosować przepisy ppsa obowiązujące przed tą datą, co wynika z art.17 ust.2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (DzU 2017 poz.935). Zgodnie z art.52 §1i §2 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...) przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki, jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z §3 art.52 ppsa wynika, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art.3 §2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Termin do wniesienia skargi określony został w art.53 §2 pssa i wynosi 30 dni od dnia od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że warunkiem wniesienia skargi na czynność organu w postaci odmowy przyznania dotacji jest wcześniejsze skierowanie do organu pisma wzywającego do usunięcia naruszenia prawa, co należy uczynić w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedziano się o podjęciu przez organ czynności. Z akt sprawy wynika, że o odmowie przyznania dotacji skarżąca dowiedziała się w dniu "[...]", gdy doręczono jej pisma Prezydenta z dnia "[...]". Zatem do dnia 17 stycznia 2017 r. skarżąca powinna wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie udzielenia dotacji dla szkół. Skarżąca wezwanie takie wystosowała dopiero w dniu 13 grudnia 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w którym wskazała, że w dniu 6 grudnia 2017 r. otrzymała odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie I SA/Ol 649/17 z dnia 15 listopada 2017 r. o odrzuceniu skargi na czynność Prezydenta z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji. Z tego postanowienia skarżąca dowiedziała się, że odmową udzielenia dotacji nie jest pismo z dnia "[...]" 2017 r., lecz pismo z dnia "[...]" 2016 r. Wniosek o przywrócenie terminu organ załatwił negatywnie w dniu "[...]"2018 r. W ocenie Sądu skarżąca nie zachowała trybu wnoszenia skargi wynikającego z art.52 §3ppsa, a w konsekwencji także terminu określonego w art.53 §2 pssa do złożenia skargi, gdyż wbrew wymogom określonym w tych przepisach, nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedziała się o podjęciu przez organ czynności (tj. od dnia 3 stycznia 2017 r.), a następnie nie złożyła do sądu skargi w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bądź ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, gdyby organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie skarżącej. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, dokonane przez skarżącą pismem z dnia "[...]" 2017 r., nastąpiło nieomalże po roku od upływu ww. 14-dniowego terminu do dokonania tej czynności, liczonego od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się, że nie otrzyma dotacji na 2017 r., czyli od dnia 3 stycznia 2017 r. W tej sytuacji skarżąca nie była uprawniona do złożenia skargi na odmowę przyznania dotacji, ze względu na niespełnienie w określonym terminie wymogu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia. Zgodnie z art.52 §3 zd. drugie ppsa sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie 14-dniowego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Jednak w rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby zaistniały okoliczności wskazujące na brak winy skarżącej w uchybieniu ww. terminowi. Sąd zapoznał się z zawartą w skardze argumentacją skarżącej odnośnie do przyczyn niezachowania terminu z art.52 §3 ppsa. Przedstawione argumenty, w ocenie Sądu, nie wskazują, aby do uchybienia terminowi do wezwania do usunięcia naruszenia prawa doszło bez winy skarżącej. To na skarżącej spoczywał bowiem obowiązek wykazania się starannym działaniem w prowadzeniu swoich spraw, w tym uzyskania informacji o środkach prawnych przysługujących w związku z odmową przyznania dotacji. Należy podkreślić, że w sprawie dotacji dla szkół organ nie prowadzi się postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji. Dlatego na organie nie ciążyły takie same obowiązki, jakie spoczywają na organie wydającym decyzję administracyjną, w zakresie udzielania stronie różnego rodzaju informacji i pouczeń. Wobec tego organ nie był zobowiązany do poinformowania skarżącej o tym, że odmowa przyznania dotacji należy do czynności z zakresu administracji publicznej, od których przysługuje środek zaskarżenia oraz możliwość wniesienia skargi do WSA. Nie jest także okolicznością wskazującą na brak winy strony w uchybieniu terminowi fakt niekorzystania przez stronę z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tylko i wyłącznie od woli strony zależało bowiem, czy z takiej pomocy skorzysta. Bez wpływu na sprawę pozostaje także podnoszona przez skarżącą kwestia tego, czy sam organ stał wcześniej na stanowisku, że w sprawie sporu o przyznanie dotacji właściwa dla skarżącej była droga sądowa przed sądem powszechnym, a nie przed sądem administracyjnym. Organ nie miał bowiem obowiązku udzielania skarżącej porad w tym zakresie, a wszelkie decyzje skarżąca podejmowała na własną odpowiedzialność. Ponadto podejmowane przez organ działania skorelowane były z krokami podjętymi przez skarżącą, takimi, jak np. wniesienie pozwów o zapłatę. To skarżąca podjęła decyzję, że będzie dochodzić swoich racji w procesie cywilnym, a nie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, konsekwencją czego były sprawy toczące się przed sądem powszechnym, i nie należy odpowiedzialnością za taką decyzję obciążać obecnie organu. Skarżąca występuje w obrocie prawnym jako samodzielny podmiot, prowadzący działalność oświatową, wobec czego powinna zadbać o należyte prowadzenie swoich spraw, według swego uznania: poprzez osoby pełniące funkcje zarządcze lub poprzez profesjonalnego pełnomocnika. Nieznajomość prawa nie zwalniała skarżącej z obowiązku stosowania obowiązujących przepisów. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że "uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna" (postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II GZ 56/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc Sąd nie znajduje podstaw do uznania, aby bez winy skarżącej doszło do uchybienia terminowi do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wobec tego Sąd nie zdecydował się na skorzystanie z przysługującego mu na mocy art.52 §3 zd. drugie ppsa uprawnienia do rozpoznania skargi. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skarga została wniesiona z naruszeniem wymogów określonych w art.52 §2 i §3 ppsa i w konsekwencji podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.