I SA/Ol 171/08
PostanowienieWSA w Olsztynie2008-06-17
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie całkowicie ubezwłasnowolnionej, której jedynym źródłem dochodu jest renta rehabilitacyjna przeznaczana w całości na cele zdrowotne, a której wydatki związane z utrzymaniem domu i rehabilitacją przekraczają otrzymywane świadczenie, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie całkowicie ubezwłasnowolnionej, której jedynym źródłem dochodu jest renta rehabilitacyjna przeznaczana w całości na cele zdrowotne, a której wydatki związane z utrzymaniem domu i rehabilitacją przekraczają otrzymywane świadczenie, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sytuacja finansowa i życiowa takiej osoby uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza gdy ponosi ona koszty sądowe w kilku sprawach.Stan faktyczny
Skarżąca A. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności solidarnej członków zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Skarżąca jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, samotnie wychowującą dzieci, której jedynym dochodem jest renta rehabilitacyjna przeznaczana na cele zdrowotne. Jej wydatki przekraczają dochody. Sąd zawiesił postępowanie z powodu wypadku skarżącej, a następnie je podjął po ustanowieniu opiekuna prawnego. Po ponownym wezwaniu do uzupełnienia wniosku, opiekun prawny przedstawił aktualne dane dotyczące sytuacji finansowej skarżącej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. – reprezentowanej przez opiekuna prawnego B. P. – J. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: odpowiedzialności solidarnej członków zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca A. D. w dniu "[...]" złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, iż samotnie wychowuje dwójkę dzieci, utrzymuje się z otrzymywanych alimentów w wysokości 700 zł oraz pomocy matki. Nie posiada żadnego majątku: nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Pismem z dnia 31.05.2005r. A. D. została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych oświadczeń w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego.
Następnie pismem z "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie został powiadomiony przez pracownika Spółki A W. Z. o niemożności usunięcia przez skarżącą braków wniosku z uwagi na wypadek samochodowy, po którym przebywa ona w stanie ciężkim w "[...]" Szpitalu Specjalistycznym w "[...]". Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2005r. Sad zawiesił postępowanie w sprawie.
W dniu "[...]" opiekun prawny A. D. - B. P.- J. złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, załączając do wniosku postanowienie Sądu Rejonowego w "[...]" Wydziału III Rodzinnego i Nieletnich z dnia 1 lutego 2006r. sygn. akt III R Ns 15/06 w przedmiocie ustanowienia opieki prawnej dla ubezwłasnowolnionej całkowicie A. D.
Postanowieniem z dnia 9 maja 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podjął zawieszone postępowanie.
W związku z nierozpoznanym nadal wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy, pismem z dnia 30.05.2008r. wezwano opiekuna prawnego skarżącej o uaktualnienie danych dotyczących stanu majątkowego wnioskodawczyni m.in. w zakresie otrzymywanych dochodów (renta, alimenty), posiadanych polis, ponoszonych wydatków, posiadanych rachunków bankowych i środków na nich zgromadzonych, oraz o usuniecie braków formalnych wniosku poprzez sprecyzowanie jego zakresu, tj. oświadczenia o co skarżąca wnosi.
W wykonaniu wezwania opiekun prawny A. D. oświadczyła, iż wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż sytuacja majątkowa i finansowa skarżącej od czasu złożenia przez nią wniosku uległa zmianie. Alimenty zasądzone przez Sąd Rodzinny w kwocie 700 zł na rzecz syna W. nie są wypłacane. Skarżąca otrzymuje rentę rehabilitacyjną w wysokości 12.500 zł, która w całości przeznaczana jest na cele zdrowotne. Opiekun dodała, że całkowity koszt utrzymania domu wraz z rehabilitacją wynosi miesięcznie ok. 15.800 zł. Jak wskazała okoliczność ta udokumentowana jest w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w sprawie o podwyższenie renty. Oświadczyła również, iż wnioskodawczyni nie posiada własnego rachunku bankowego, nie posiada polis ubezpieczeniowych, natomiast sprawa przeciwko ubezpieczycielowi – "[...]" oraz firmie transportowej, której kierowca spowodował wypadek, o wypłatę odszkodowania, na rzecz skarżącej, nie została zakończona.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przedłożone przez opiekuna skarżącej oświadczenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej prowadzą do wniosku, że wnioskodawczyni znajduje się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie złożonego wniosku. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, ubezwłasnowolnioną całkowicie. Źródłem jej utrzymania jest renta, która w całości przeznaczana jest na jej rehabilitację. Pomimo tego, iż przyznane świadczenie jest wysokie nie wystarcza na wszystkie potrzeby związane ze stanem zdrowia skarżącej, w związku z czym wystąpiono o podwyższenie renty, argumentując wniosek udokumentowanymi wydatkami i potrzebami związanymi z jej stanem zdrowia i rehabilitacją. Wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i rehabilitacji przekraczają środki otrzymywane z tytułu renty. Ponadto skarżąca nie posiada żadnego majątku.
Mając na uwadze przedstawioną powyżej trudną sytuację finansową i życiową skarżącej, biorąc pod uwagę, iż jest ona osobą chorą wymagającą kosztownej i specjalistycznej rehabilitacji oraz fakt, iż jest ona zobowiązana do uiszczenia kosztów sądowych w trzech sprawach zawisłych przed tut. Sądem (sygn. I SA/Ol 169/08, I SA/Ol 170/08, I SA/Ol 171/08), należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a., orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło