I SA/Ol 179/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-04-22

Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia odsetek od zaległości składkowych, pomimo wystąpienia przesłanek wskazujących na trudną sytuację finansową i rodzinną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył prawo procesowe, w szczególności przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące gromadzenia materiału dowodowego i oceny sytuacji strony. Uzasadnienie decyzji było nierzetelne, nie uwzględniało wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a ocena stanu faktycznego była uproszczona i sprzeczna z treścią przepisów rozporządzenia dotyczącego umarzania należności składkowych. Sąd uznał, że organ powinien przeprowadzić dokładniejszą analizę sytuacji majątkowej i życiowej wnioskodawcy, uwzględniając jego deklarację spłaty należności głównej w ratach.
Stan faktyczny
K.M. złożył wniosek o umorzenie odsetek od zaległości składkowych z powodu trudnej sytuacji finansowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezes ZUS odmówili umorzenia, uznając, że nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności ani inne uzasadnione przypadki umorzenia. Skarżący podniósł, że organ nierzetelnie ocenił jego sytuację materialną i rodzinną, wskazując na problemy zdrowotne członków rodziny i konieczność spłaty kredytu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędzia Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant Krzysztof Dzieliński, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek w części odsetek uchyla zaskarżoną decyzję Pismem z dnia 19 października 2009 r. K.M. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek, wskazując na niemożność uregulowania całej kwoty zaległości, wobec trudnej sytuacji finansowej. Wnioskodawca podał, iż zadłużenie z tytułu składek powstało w związku z wykluczeniem Go z systemu ubezpieczenia rolników. Z akt sprawy wynika, że K.M. prowadził w okresie od dnia 1 lutego 2002 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r. działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych, elektroinstalacyjnych, gazowych i c.o.. Do złożonego w organie ubezpieczeniowym w dniu 1 października 2009 r., kwestionariusza o możliwościach płatniczych płatnika składek podał, iż na Jego utrzymaniu pozostaje żona i troje małoletnich dzieci. Oświadczył ponadto, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę jako mechanik i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 3.900 zł brutto. Obciążają Go zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu bankowego w wysokości 1.050 zł miesięcznie. Posiada mieszkanie o pow. 96 m² o wartości 290.000 zł, działkę zabudowaną budynkiem gospodarczym o pow. 0,777 ha, działkę rolną o pow. 1,91 ha Ponadto jest właścicielem samochodu Ford Mondeo, rok prod. 1996. W piśmie z dnia 15 października 2009 r. wnioskodawca podał natomiast wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków w następujących kwotach: czynsz – 330 zł, gaz – 350 zł, dowóz dzieci do szkoły oraz wydatki na leczenie – ok. 680 zł. Wskazał, że jeden z synów jest pod stałą opieką Centrum Zdrowia Dziecka, co wiąże się z koniecznością ponoszenia wydatków na przejazdy. Składka KRUS żony wynosi 250 zł na kwartał. Z informacji Gminnego Ośrodka Pomocy społecznej wynika, że żona Wnioskodawcy – M.M. w okresie od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 października 2009 r. otrzymała świadczenie rodzinne na troje dzieci w wysokości 3.172 zł. Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił K.M. umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2005 r. do kwietnia 2008 r. w łącznej kwocie 9.488 zł, uznając, iż nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), powoływanej dalej jako u.s.u.s., jak również wymienione w § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.). Zwracając się w związku z tą decyzją, do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy Wnioskujący o umorzenie podniósł, że Zakład dokonał nierzetelnej analizy sytuacji materialno – bytowej Jego rodziny. Zwrócił uwagę, że w okresie od dnia 1 grudnia 2008 r. do 23 października 2009 r. był zatrudniony w Spółce A z siedzibą w P. Zakład uwzględnił wynagrodzenie strony za wrzesień 2009 r. w wysokości 5.117 zł brutto, podczas gdy wynagrodzenie to w poprzednich miesiącach wynosiło średnio 4.500 zł brutto, a w ostatnim miesiącu 2.500 zł brutto. Umowa z firmą B została zawarta w dniu 1 września 2009 r. i wygasła z dniem 31 października 2009 r.. K. M. oświadczył, że od dnia 2 listopada 2009 r. zatrudniony jest w firmie C z wynagrodzeniem 4.000 zł brutto. Miesięczne opłaty wraz ratą kredytu wynoszą 1.920,88 zł. Wskazał również na kłopoty zdrowotne dzieci i żony, której choroba nie pozwala na podjęcie zatrudnienia nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jednocześnie dołączył do akt zaświadczenie przedstawiające historię choroby najmłodszego z synów – Ł. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]" utrzymał decyzję z dnia "[...]" w mocy. W uzasadnieniu powołał treść art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Przytoczył również treść art. 28 ust. 3 pkt 3 – 6 u.s.u.s., zawierający enumeratywny katalog zdarzeń, w których zachodzi całkowita nieściągalność, tj. m.in.: 1) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 2) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 3) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 4) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Prezes Zakładu powołał również § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu nieopłaconych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Mając na uwadze te przepisy, Prezes Zakładu podniósł, że dłużnik w przedmiotowej sprawie zaistnienia wymienionych przesłanek nie wykazał. Z ustaleń organu wynikało natomiast, że łączny dochód rodziny zobowiązanego wynosi 4.272 zł brutto, tj. 945,40 zł na 1 osobę, zaś miesięczne zobowiązania stanowią kwotę 2.698,88zł. W związku z argumentacją strony, organ stwierdził, że brak środków na pokrycie zadłużenia związany z koniecznością ponoszenia wydatków na utrzymanie domu i rodziny oraz na spłatę rat kredytu nie może przesądzać o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku strony. W okolicznościach sprawy nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w 28 ust. 3 u.s.u.s., gdyż wobec złożenia wniosku o umorzenie należności objętych decyzją nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Strona posiada tymczasem nieruchomości. Prezes Zakładu stwierdził również, że z uwagi na choroby członków rodziny skarżącego zachodzi w przedmiotowej sprawie wymieniona wyżej przesłanka zawarta § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. związana z koniecznością sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiająca możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zwrócił jednak uwagę, że z treści art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, iż Zakład może umorzyć należności z tytułu składek na zasadzie uznania administracyjnego. Ustawodawca nie przewidział żadnych okoliczności dla których umorzenie należności byłoby obligatoryjne. To zaś oznacza, iż pomimo wystąpienia przesłanek uzasadniających umorzenie, organ może wydać w tym zakresie decyzje odmowną. Za odmową umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w okolicznościach sprawy przemawia zdaniem organu interes publiczny, przez który rozumieć należy respektowanie wartości wspólnych takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy. O istnieniu którejkolwiek z wymienionych przesłanek decydują kryteria obiektywne, ustalone zgodnie z powszechnie przyjmowaną hierarchią wartości. Dlatego przy podejmowaniu rozstrzygnięcia organ uwzględnił konieczność realizacji zadań, do których powołany jest ZUS. Jako podmiot prawa publicznego jest on zobligowany do uwzględnienia interesu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze K.M. ponownie wskazał na niemożność spłaty obciążającego ją względem Zakładu zadłużenia. Podniósł, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest dla Niego bardzo krzywdząca. Sytuacja Jego rodziny powinna być rozpatrzona w sposób bardziej indywidualny. Niezrozumiałym jest to, iż spełnienie dwóch z trzech przesłanek, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, nie skutkowało wydaniem decyzji o charakterze pozytywnym. Skarżący podkreślił, że stara się regulować wszelkie zobowiązania wobec instytucji państwowych. Zwrócił uwagę, iż przyczyną powstania zadłużenia wobec Zakładu była nieświadomość co do obowiązujących przepisów prawa. Dodał, że aktualna sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do opisanej w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Jego wynagrodzenie za ostatni miesiąc wynosiło bowiem 3.361 zł. Podniósł również, iż złożył wniosek o rozłożenie na raty zaległości głównej. Wyjaśnił, że sama spłata rat będzie stanowić znaczne obciążenie dla finansów rodziny. Ponadto ponownie wskazał na problemy zdrowotne żony i dzieci. W odpowiedzi Prezes Zakładu podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje : Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270) - dalej w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie. W przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowił art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej u.s.u.s. (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Oznacza to, iż w przypadku stwierdzenia przez organ, iż w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności może on w uzasadnionych przypadkach umorzyć należności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w rt. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W świetle powołanych przepisów, decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie przyjmuje się, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązany jest do wnikliwej i rzetelnej analizy całokształtu okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Dokonując na tle powyższych uwag oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem prawa procesowego, w szczególności art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniało jej uchylenie. Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu decyzji Prezesa ZUS zabrakło rozważenia wszystkich wskazywanych przez stronę w toku postępowania aspektów sprawy, do czego organ zobowiązany był mając na uwadze zarówno treść cyt. wyżej ust. 3a art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r., § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., jak i wymienione wyżej przepisy procesowe. W związku z wnioskiem o umorzenie odsetek od zaległości głównej organ nie dokonał bowiem dostatecznej analizy sytuacji majątkowej i życiowej strony, zarówno w zakresie osiąganych przychodów, jak i ponoszonych kosztów utrzymania. Nie określił tym samym konkretnych kwot w rozliczeniu miesięcznym, pozostających do dyspozycji rodziny zobowiązanego po zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Zauważyć należy, iż na podstawie cyt. wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego organ powinien podjąć wszelkie kroki zmierzające do dokładnego ustalenia z czynnym udziałem strony, podstaw faktycznych, a nie ograniczać się do przerzucenia ciężaru dowodowego na stronę. W okolicznościach sprawy, wobec twierdzeń K.M. o braku możliwości spłaty całej kwoty należności w związku z wyjątkowo trudną sytuacją osobistą i finansową pozwalającą jedynie na regulowanie kwoty głównej w ratach, organ powinien przeprowadzić dokładną i rzetelną analizę przychodów jak i wydatków płatnika, z uwzględnieniem wspólnego gospodarstwa domowego, a następnie poprzez zestawienie średnich miesięcznych przychodów i wydatków ustalić realne możliwości płatnicze strony. W ocenie Sądu, analizy takiej nie stanowi dołączone w postępowaniu odwoławczym, a sporządzone przez st. inspektora ZUS wyliczenie z dnia 21 grudnia 2009 r. dot. miesięcznego zobowiązania, które wskazując m.in. na wysokość opłat związanych z opłatami czynszowymi, czy za gaz, podstawy ustalenia tych wydatków nie wyjaśnia. Niejasnym jest również powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na fakt określenia kwoty zobowiązania w wysokości 2698 zł przez podatnika, co nie wynika z akt sprawy. W sporządzonym zestawieniu organ pominął przy tym wskazane w uzasadnieniu decyzji inne, ponoszone przez zobowiązanego wydatki, w tym związane z wyżywieniem, czy zakupem odzieży. Nie ustalił również wartości będących w posiadaniu strony nieruchomości i ewentualnych pożytków z tego tytułu. Niewątpliwie zgodzić należy się z przyjętą przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oceną, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, skoro z akt sprawy wynika, iż skarżący osiąga dochody ze stosunku pracy oraz jest posiadaczem wymienionych wyżej nieruchomości gruntowych oraz rzeczy ruchomych. W oparciu o te ustalenia organ nie stwierdził tym samym braku majątku i możliwość prowadzenia wobec zobowiązanego egzekucji. Dokonując oceny poczynionych ustaleń uznał jednocześnie, iż z uwagi na choroby członków rodziny zachodzi w przedmiotowej sprawie przesłanka zawarta § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., pozbawiająca możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Pomimo tego stwierdzenia, odmowę umorzenia odsetek od zaległości w kwocie 9.488zł organ uznał jednak za uzasadnioną. Przeważający przy ocenie okoliczności sprawy jest bowiem interes publiczny i konieczność zapewnienia wpływów na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Argumentacja ta nie mogła zostać zaaprobowana przez Sąd. Dokonana przez Prezesa ZUS w oparciu o powyższe kryteria, ocena stanu faktycznego pod kątem zaistnienia przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, narusza zdaniem Sądu reguły swobodnej oceny dowodów i jest sprzeczna z treścią wyżej wskazanego § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, to właśnie niemożność opłacenia należności ze względu na sytuację rodzinną, powodująca zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jest przesłanką umorzenia zaległości. Dokonując analizy powyższej sytuacji organ koncentrując się na konieczności zapewnienia wpływów na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał rzetelnej oceny sytuacji majątkowej i życiowej strony skarżącej, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności z tym związanych. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazując istotne z punktu widzenia cyt. wyżej przepisu rozporządzenia ustalenia faktyczne sformułował wnioski z tym przepisem sprzeczne. Zdaniem Sądu, dokonując niedokładnej analizy rzeczywistej sytuacji finansowej strony, organ odwoławczy dokonał uproszczonej oceny stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Wszystkie wskazane powyżej okoliczności i zarzuty skarżącego podniesione w toku postępowania administracyjnego powinny być zaś wnikliwie przeanalizowane i omówione przez organ orzekający zważywszy w szczególności, że w omawianym przypadku decyzja dotyczy nie kwestii błahych, bez istotnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych praw i przyrodzonej godności człowieka, ale sfery jego elementarnych potrzeb - posiadania środków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06). Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien zatem zgromadzić z udziałem strony, pełny materiał dowodowy pozwalający na ustalenie w sposób dokładny i nie budzący wątpliwości wszystkich posiadanych przez K.M. składników majątku, osiąganych przychodów oraz ponoszonych wydatków, a tym samym aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy, ze wskazaniem środków pozostających do Jego dyspozycji po zaspokojeniu istotnych potrzeb życiowych. Dokonując analizy zebranych dowodów z punktu widzenia przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., organ nie może pominąć, iż wniosek strony o umorzenie dotyczył jedynie części zaległości w postaci odsetek. Odnośnie należności głównej strona zadeklarowała bowiem jej uiszczenie w ratach, co nie może pozostać bez wpływu na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy, jak też całokształtu okoliczności sprawy. W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS powinien odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę. Powinno ono również zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać jaki związek zachodzi między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło