I SA/Ol 18/18

PostanowienieWSA w Olsztynie2018-04-17

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony jej doradca podatkowy, jeśli nie przedstawi kompletnych i wiarygodnych dowodów swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od opłat i ustanowienie pełnomocnika) tylko wtedy, gdy wykaże, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku braku przedłożenia wymaganych dokumentów i wyjaśnień, mimo wezwania sądu, nie można jednoznacznie stwierdzić, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka A wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, argumentując brak środków zabezpieczeniem przez Urząd Skarbowy. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów finansowych i majątkowych. Spółka nie przedłożyła żądanych dokumentów ani nie wyjaśniła przyczyn ich braku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: określenia przybliżonej kwoty podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do lipca oraz za wrzesień 2015r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu postanawia: odmówić skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 12 marca 2018r. skarżąca Spółka A (dalej jako: skarżąca, Spółka) zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Z oświadczenia skarżącej złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej (PPPr) wynikało, że nie posiada majątku oraz środków finansowych ponieważ wszystko zabezpieczone jest przez Urząd Skarbowy w postępowaniu zabezpieczającym. Wysokość kapitału zakładowego skarżąca określiła na kwotę "[...]" zł, wartość środków trwałych określiła na 0, wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu również wykazała 0. Podała, że na dwóch rachunkach bankowych w banku "[...]" stan konta wynosi 0, podobnie w kasie podmiotu wykazała 0 złotych. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej pismem z dnia 16 marca 2018r., Spółka wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej (w zakresie uzyskiwanego przychodu, dochodu, poniesionej straty, sprawozdania finansowego za rok 2016, deklaracji VAT za ostatnie 4 miesiące, bilansu zysków i strat za rok 2016 na dzień 31.12.2017r., wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, wynagrodzenia otrzymywanego przez prezesa zarządu spółki) i majątkowej ( w zakresie wykazu tabeli środków trwałych, wyjaśnień dotyczących dokonywania ewentualnych dopłat przez wspólników spółki, sprawozdania z działalności zarządu, ewentualnego złożenia wniosku o upadłość). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Rozpoznając niniejszy wniosek zważono co następuje: Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie. Zgodnie jednak z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. dalej cyt. jako p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmujące zarówno zwolnienie od opłat sądowych jak i ustanowienie stronie pełnomocnika (doradcy podatkowego), może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła jakichkolwiek oświadczeń oraz dokumentów jak również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście Spółka nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa prawnego. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Nasuwa również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało jedynie, że na majątek Spółki składa się kapitał zakładowy na kwotę "[...]" zł, a na rachunkach i w kasie podmiotu brak środków finansowych. Strona nie wykazała żadnych wartości finansowych za ostatni rok obrotowy. W swej argumentacji odwołała się do okoliczności zabezpieczenia całego majątku i rachunków bankowych przez Urząd Skarbowy. Tak lakoniczne i ogólnikowe wyjaśnienia nie mogły stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy powinna dołożyć szczególnej staranności w przedstawieniu swej sytuacji w sposób kompletny i czytelny, gdyż w razie ewentualnego stwierdzenia braków w zakresie wyjaśnienia okoliczności dotyczących tej sytuacji, to właśnie ona poniesie tego konsekwencje. Pomimo obowiązku wynikającego z ww. przepisu jak również z przepisu art. 255 p.p.s.a., który miał w sprawie zastosowanie, strona nie wyjaśniła i nie udokumentowała zasadniczych kwestii związanych ze spełnieniem przesłanki przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie przedłożyła szeregu dokumentów, do których została zobligowana wezwaniem z dnia 16 marca 2018r., a których przedłożenie miało umożliwić rozpoznającemu wniosek pełną analizę rzeczywistej sytuacji finansowej spółki, jak również uwiarygodnić okoliczności podniesione we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Reasumując należy stwierdzić, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób (w tym również osób prawnych), znajdujących się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej i które w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło