I SA/Ol 180/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 6 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 stycznia 2013r., w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2013 r. skarżący M. G. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu w wysokości 100 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący uzyskuje wynagrodzenie z tytułu pracy na umowę o dzieło w wysokości 4.585,83 zł. Argumentując wniosek skarżący wskazał, iż zbankrutował w 2010r. w związku z czym posiada duże zadłużenie. Wyjaśnił, iż uzyskiwane dochody wydaje na bieżąco, przy czym znaczną część zarobków wydaje na utrzymanie samochodu "[...]" z 1998r., który służy do celów zarobkowych. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia skarżący posiadał udział w ½ nieruchomości w lokalu mieszkalnym w O., który w 2011 r. darował dzieciom. Innego majątku nie posiada. W piśmie z dnia 12 maja 2013 r. poprzedzającym złożony wniosek podniósł, iż od ponad dwóch lat mieszka w wynajmowanych mieszkaniach i utrzymuje się z dorywczej pracy. Wskazał, że żyje na bieżąco i nie ma możliwości odłożenia żadnych pieniędzy. W piśmie tym wskazał, iż dochody za ostatni miesiąc wyniosły 3.587,50 zł, co tylko pozornie jest wysoką kwotą, ponieważ koszty eksploatacyjne i utrzymania samochodu niezbędnego do wykonywania pracy leżą po stronie wnioskodawcy. Dodał również, że wysokość uzyskiwanych dochodów związana jest z pracą po 12 godzin na dobę i 7 dni w tygodniu. Skarżący wykazał również następujące miesięczne wydatki związane z utrzymaniem: wynajem mieszkania – 1000 zł, opłaty w mieszkaniu 100 zł, paliwo do samochodu 1000-1100 zł, pozostałe koszty utrzymania samochodu ( ubezpieczenie, naprawy , części, przeglądy) – 400-500 zł, wyżywienie, środki czystości, odzież – 1000-1.200 zł, koszty leczenia na depresję – 50 zł, nieprzewidziane wydatki 50 zł. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła sprzeciw, w którym nie zgodziła się z argumentacją referendarza sądowego. Skarżący podkreślił, że każdy dodatkowy wydatek nawet w kwocie 100 zł stanowi dla niego uszczerbek w codziennych koniecznych kosztach utrzymania siebie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a"., postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zatem wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpoznaniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 2 i 3 p.p.s.a.). W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., w którego treści używa się określenia "gdy wykaże", iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym to sam wnioskodawca powinien należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną strony skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżący wykazał, z czego się utrzymuje oraz wyjaśnił swoją sytuację majątkową. Wskazał wysokość otrzymywanego wynagrodzenia z umowy o dzieło oraz wysokość ponoszonych wydatków. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy, zdaniem Sądu, za uzasadnione uznać należy przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.