I SA/Ol 186/08

WyrokWSA w Olsztynie2008-09-04

Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Zofia Skrzynecka, Ryszard Maliszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych, a następnie uchylił pierwotną decyzję i przyznał płatności w pomniejszonej wysokości, w sytuacji gdy wnioskodawca wnioskował o płatność na grodzenie, którego nie przewidywał plan zalesienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wznowiły postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, ponieważ ujawniono nowe okoliczności faktyczne (brak grodzenia w planie zalesienia i niewykonanie go przez wnioskodawcę), które istniały już w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uchyleniu pierwotnej decyzji i przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości, ponieważ płatność na grodzenie nie przysługiwała, skoro nie było ono przewidziane w planie zalesienia, który stanowił podstawę przyznania pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych, w tym na grodzenie uprawy leśnej. Organ pierwszej instancji przyznał płatności w pełnej wysokości. W wyniku kontroli stwierdzono brak zadeklarowanego grodzenia i brak jego przewidzenia w planie zalesienia. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i uchylił pierwotną decyzję, przyznając płatności w pomniejszonej wysokości. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym art. 155.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.) Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Protokolant Anna Gradowska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości po wznowieniu postępowania oddala skargę W dniu 31 grudnia 2004 roku F.M. złożyła za pośrednictwem poczty wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2005. Skarżąca wnioskowała w nim o przyznanie m.in. wsparcia na zalesienie z tytułu nasadzeń terenów o korzystnej konfiguracji drzewami iglastymi na powierzchni 1,60 ha oraz drzewami liściastymi na powierzchni 0,52 ha oraz z tytułu grodzenia uprawy leśnej siatką 2-metrową na powierzchni 2,12 ha; premii pielęgnacyjnej bez zastosowania repelentów na terenach o korzystnej konfiguracji na powierzchni 0,52 ha oraz premii pielęgnacyjnej z zastosowaniem repelentów na terenach o korzystnej konfiguracji na powierzchni 1,60 ha. Następnie strona w dniu 6 maja 2005 r. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu "[...]" decyzję w sprawie przyznanie stronie płatności na zalesianie gruntów rolnych w łącznej wysokości 18.874,40 zł. W wyniku przeprowadzonej w dniu 5 lipca 2007 r. w gospodarstwie skarżącej kontroli na miejscu stwierdzono brak zadeklarowanego we wniosku grodzenia uprawy leśnej siatką na powierzchni 2,12 ha oraz brak dowodów zakupu repelentów. W toku kontroli ustalono również, że plan zalesienia nie przewiduje grodzenia siatką. Strona w złożonym oświadczeniu potwierdziła brak zapisu o grodzeniu uprawy leśnej siatką w planie zalesienia oraz wyjaśniła, że zapis we wniosku o przyznanie płatności dotyczący grodzenia został dokonany omyłkowo. Dodała, że w momencie składania korekty do wniosku chciała wycofać zapis dotyczący grodzenia, jednakże pracownik Biura Powiatowego ARiMR nie umożliwił jej tego, a ponadto poinformował ją, że zobowiązanie dotyczące grodzenia musi wykonać, jednakże w terminie późniejszym. Strona przedłożyła także kserokopię faktury na zakup siatki leśnej datowaną na dzień "[...]" z własnoręcznym dopiskiem strony "wykonano grodzenie". Uwzględniając wyniki przeprowadzonej kontroli, organ I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia "[...]" wznowił postępowania w sprawie, w wyniku którego następnie wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności na zalesienie gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Rozpatrując sprawę w związku ze złożonym odwołaniem, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie podzielił zaprezentowanej przez stronę argumentacji i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że nie dopatrzył się naruszenia art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uchylenie bez zgody strony decyzji, na mocy której nabyła ona prawo. Wyjaśnił, iż art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie w takich przypadkach, które nie są dotknięte wadami kwalifikowanymi, dającymi podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie zaistniała podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W związku z powyższym, organ uznał za niezasadne żądanie strony dotyczące odszkodowania za poniesioną w jej mniemaniu szkodę związaną z uchyleniem decyzji ostatecznej i jej zmianą. W odniesieniu do zarzutu skarżącej dotyczącego braku wskazania w decyzji organu I instancji terminu wykonania zobowiązania strony w zakresie grodzenia uprawy leśnej siatką, organ odwoławczy powołał regulację § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), zgodnie z którym zalesienie wykonuje się po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w § 7 ust. 4, w terminie określonym w planie zalesienia, jednakże nie później niż w okresie sadzenia przypadającym na wiosnę roku następującego po roku, w którym postanowienie to zostało wydane. W ocenie organu, termin wykonania zobowiązania do grodzenia powinien wynikać z planu zalesienia, nie zaś z decyzji organu administracji. Organ administracji nie był władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony, a więc nie mógł określić terminu, w którym strona miała wykonać grodzenie. Ponadto Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zauważył, iż skarżąca na stronie 5 wniosku o przyznanie płatności złożyła własnoręczny podpis, zatwierdzając jednocześnie zobowiązania i oświadczenia określone w tabeli XII, gdzie widnieje zapis, dotyczący znajomości zasad przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz zapis dotyczący zobowiązania do wykonania zalesiania zgodnie z planem zalesienia. Natomiast, wobec tego, iż w planie zalesienia nie było zapisu o grodzeniu uprawy, strona winna była, zdaniem organu II instancji, niezwłocznie poinformować organ o tym fakcie, mającym wpływ na przyznanie płatności na grodzenie uprawy leśnej. Ustosunkowując się do zarzutu strony, iż wyraziła ona ustnie przed pracownikiem organu I instancji wolę wycofania wniosku o przyznanie płatności z tytułu grodzenia uprawy leśnej, organ odwoławczy podniósł, że nie przedstawiła ona na potwierdzenie powyższego żadnego dowodu. Ponadto organ wskazał, że skarżąca nie była w stanie podać imienia i nazwiska pracownika organu, który to miał przyjąć od strony korektę wniosku oraz poinformować o braku możliwości wycofania tego zapisu z wniosku. Na dowód powyższego strona powołała jedynie zeznania męża – M.M., które organ uznał za niewiarygodne. Organ nie uwzględnił także zarzutu, iż w sprawie naruszono art. 67 i art. 72 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niesporządzenie pisemnego protokołu z czynności ustnego zgłoszenia wniosku. Nie podzielił również stanowiska strony o obowiązku organu wezwania jej do usunięcia z wniosku zapisu o grodzeniu uprawy leśnej siatką. Reasumując, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR powołał § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., zgodnie z którym wsparcie na zalesienie, w części przeznaczonej na grodzenie uprawy leśnej, podlega zwrotowi w przypadku, gdy producent rolny nie wykonał tego grodzenia, jeżeli obowiązek jego wykonania wynika z planu zalesienia. Ponadto w § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia wskazano, że płatność na zalesianie gruntów rolnych jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki i zobowiązał się do: a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza, b) pielęgnacji uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia – zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach. W ocenie organu, z powyższych regulacji a contrario wynika, że skoro plan zalesienia nie przewidywał grodzenia uprawy leśnej siatką, skarżąca nie powinna wnioskować o powyższą płatność, a skoro zawnioskowała i nienależnie ją otrzymała, powinna ją zwrócić. Fakt wnioskowania o środki finansowe na grodzenie uprawy leśnej oraz ewentualne wykonanie samego grodzenia dopiero po dniu kontroli na miejscu nie uprawnia do otrzymania płatności z tytułu wsparcia na zalesianie w części dotyczącej grodzenia, ze względu na brak takich wytycznych w planie zalesienia, który jest podstawą wyznaczenia zakresu obowiązków spoczywających na producencie rolnym. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w zaskarżonej decyzji odniósł się także do skargi strony z dnia 3 kwietnia 2008 r. na przewlekłe i biurokratyczne załatwienie sprawy przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych. Wskazał, że w związku z wniesieniem odwołania od decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, rozstrzygnięcie organu I instancji nie stało się ostateczne i w związku z tym premia zalesieniowa i pielęgnacyjna nie mogą zostać wypłacone na konto wnioskodawcy. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, strona wnosząc o jej uchylenie z powodu rażącego naruszenia prawa, wskazała na szereg naruszeń przepisów prawa tj. art. 7, 9, 10, 11, 12, 14, 35, 36, 61, 67, 72, 73, 155 oraz 161 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi strona podała, iż organ wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia decyzji ostatecznej naruszył art. 155 w związku z art. 61 § 2 i art. 161 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona ponowiła argument, iż konsekwencją uchylenia decyzji ostatecznej, w wyniku której strona postępowania nabyła prawo jest roszczenie strony o odszkodowanie za rzeczywistą szkodę od organu, który uchylił decyzję. Ponadto wskazała, iż kontrola na miejscu odbyła się w dniu 5 lipca 2007 r., postanowienie o wszczęciu postępowania zostało wydane dopiero w dniu "[...]", zaś decyzja już w dniu "[...]". Dodała, że wykonała grodzenie uprawy leśnej we wrześniu 2007 r., gdyż zgodnie z informacją przedstawioną przez pracownika organu I instancji przyjęła, iż skoro plan zalesienia nie przewiduje wykonania grodzenia, mogła opóźnić termin jego realizacji. Zarzucając organom przewlekłe rozpatrywanie sprawy, strona podniosła, iż należało wyjaśnić tylko jeden fakt, a mianowicie czy pracownik wprowadził ją w błąd odnośnie niemożliwości wycofania wniosku o grodzenie siatką. Ponadto wskazała, iż organ I instancji nie dopełnił obowiązku zapoznania strony z dowodami zebranymi w sprawie, co mogło, w jej ocenie, wpłynąć na treść decyzji, gdyż pozostawała w przekonaniu, że pracownik sporządził notatkę lub adnotację na wniosku, iż zgłoszono niezgodność pomiędzy wnioskiem a planem zalesień. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanym zakresie należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu. W związku z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia przez organ odwoławczy art.155 k.p.a. podkreślenia wymaga, że przepis ten nie był podstawą prawną decyzji wydanej przez organ pierwszej i drugiej instancji. Przybliżenie istoty uregulowania opisanego w art.155 ma na celu wykazanie, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do jego stosowania. Art.155 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadku gdy organ administracji publicznej ustali istnienie przesłanek określonych w art. 155, wówczas może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. Według poglądu wyrażonego w niepublikowanym wyroku NSA z dnia 13 października 1995 r., III SA 27/95, celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz weryfikacja decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 155. W wyroku tym NSA przyjął, że: art. 155 k.p.a. " przewiduje jedną z form zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, przy czym zmiana (uchylenie) decyzji w tym trybie może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych, jak i prawidłowych. Zastosowanie tego przepisu do decyzji wadliwych może nastąpić tylko wtedy, gdy wady decyzji lub postępowania poprzedzającego jej wydanie nie dają podstawy do jej wzruszenia przy zastosowaniu innych przepisów kodeksu (np. art. 156 § 1 k.p.a.). Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) lub do stwierdzenia nieważności (art.156 § 1 k.p.a.)"). Nie jest więc możliwy zbieg trybów weryfikacji decyzji prawidłowych i wadliwych, pierwszeństwo przysługiwać bowiem będzie trybowi wznowienia bądź nieważności (por. wyrok SN z dnia 6 stycznia 1999 r., III RN 101/98, OSNAP 1999, nr 20, poz. 637).Trafnie podkreślił zatem organ odwoławczy, że art.155 k.p.a stosuje się tylko do decyzji prawidłowych lub dotkniętych wadami lżejszymi( niekwalifikowanymi, które mogą być wzruszone ze względów celowościowych. W związku z tym argumentacja strony, odwołująca się do trybu przewidzianego w art.155 k.p.a, jest całkowicie chybiona, ponieważ w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania i to tryb wznowienia (a nie tryb przewidziany w art.155 k.p.a.) został zastosowany. Nie ma więc potrzeby odnoszenia się do bardziej szczegółowych kwestii podnoszonych przez stronę skarżącą a nawiązujących do trybu określonego w art.155 k.p.a., w szczególności do żądania przyznania odszkodowania. Organ odwoławczy poddał analizie także zasadność wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia organu pierwszej instancji z dnia "[...]" o wznowieniu postępowania i doszedł do przekonania, że organ ten postąpił zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ponieważ: postępowanie w sprawie zakończone zostało decyzją ostateczną, do wznowienia doszło, ponieważ zaistniała jedna z przesłanek wymienionych w art.145 § 1 kpa ( pkt 5) a nadto nie upłynął termin określony w art.146§1 k.p.a. Badając prawidłowość tej oceny Sąd nie dopatrzył się żadnych wadliwości. Instytucja wznowienia ma charakter nadzwyczajny - dotyczy bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej (czy postanowienia). Procedura wznowieniowa nie może być więc wszczęta, zanim decyzja nie stanie się ostateczna. Decyzja z dnia "[...]" o przyznaniu płatności na zalesienie gruntów niewątpliwie była decyzja ostateczną. Jak wynika z akt sprawy nie została ona przez stronę zaskarżona (zresztą w całości uwzględniała wniosek o przyznanie płatności). Przesłanki wznowienia postępowania określone są w art. 145 k.p.a. w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Zasadniczo istotą przesłanek wymienionych w art. 145 k.p.a. są dwie przyczyny: brak znajomości stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie lub brak obiektywności tego postępowania. Przyczyny te mogą dotyczyć zarówno okoliczności sprzed wydania decyzji (art. 145 § 1 pkt 1-6), jak i po wydaniu decyzji (art. 145 § 1 pkt 7 i 8). Organ pierwszej instancji wydając postanowienie o wznowieniu postępowania powołał się na przesłankę wymieniona w art.145 §1 pkt 5 kpa tj. nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Wskazane w postanowieniu nowe okoliczności nieznane organowi w dniu wydania decyzji o przyznaniu wsparcia na zalesienie, to fakt, że producent we wniosku wnosił o wsparcie na zalesienie między innymi z tytułu grodzenia uprawy leśnej siatką dwumetrową na powierzchni 2,12 ha, otrzymał z tego tytułu zryczałtowaną płatność za poniesione koszty grodzenia uprawy, podczas gdy inspektorzy terenowi w trakcie kontroli nie stwierdzili wykonania deklarowanego grodzenia siatką. W postanowieniu zaznaczono też, że plan zalesienia nie przewidywał grodzenia upraw siatką. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu płatności na zalesienie w pomniejszonej wysokości została poprzedzona zawiadomieniem strony o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie podnosiła uchybienia przepisowiart.10 §1 k.p.a. w stosunku do tej decyzji, lecz w stosunku do decyzji z "[...]". Według skarżącej organ nie poinformował jej przed wydaniem tej pierwszej decyzji, że ma ona prawo do zapoznania się z dowodami w tej sprawie, co mogło wpłynąć na kształt decyzji, gdyż pozostawała w przekonaniu, że pracownik biura sporządził albo notatkę służbową albo adnotację na wniosku, że zgłosiła niezgodność między jej wnioskiem a planem zalesień. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych) zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność decyzji, mimo że strona o to nie wnosiła. Nie będąc związany granicami skargi Sąd zawsze jest jednak związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem oceny legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organami administracji i wydawanych w niej aktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli legalność zaskarżonej decyzji badał zatem ustalenia poczynione przez organy administracji związane wyłącznie z przesłanką określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. czy ta przesłanka do wznowienia wystąpiła w tej sprawie a następnie oceniał czy prawidłowo podjęto decyzję w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie można było w okolicznościach tej sprawy badać występowania jeszcze innych przesłanek do wznowienia poza tą wyżej wymienioną, stanowiącą podstawę wszczęcia postępowania wznowieniowego w przedmiotowej sprawie, gdyż to stanowiłoby wyjście poza granice określone zakresem rozstrzygnięcia. Podobnie w ramach tej kontroli nie było możliwości odnoszenia się do tych wszystkich zarzutów skargi, które nie nawiązywały wprost do przyjętej podstawy wznowienia postępowania a stanowiły w istocie usprawiedliwienia przyczyn niewycofania wniosku w zakresie ryczałtu za grodzenie. Tym samym przedmiotem kontroli Sądu I instancji było wyłącznie to, czy zaistniała wskazywana przez organy administracji przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc czy wystąpiły w sprawie nowe dowody albo też nowe okoliczności, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował a nadto czy były to okoliczności istotne dla sprawy. W wyroku siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000/2/45, stwierdzono, że treść art. 149 § 2 k.p.a. uzasadnia wniosek, że postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu nie zawęża granic tego postanowienia tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postępowaniu a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a. z wyjątkiem określonej w pkt 4. Jednakże teza ta nie ma zastosowania bezpośrednio do Sądu administracyjnego sprawującego wymiar sprawiedliwości, który jedynie dokonuje kontroli legalności zaskarżonych do niego rozstrzygnięć, bowiem obowiązek ten, jak wynika z uzasadnienie tego wyroku, kierowany był do organu administracji. Przepis art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstawy do przyjęcia kompetencji Sądu administracyjnego do badania występowania również innych podstaw wznowienia niż te wskazane w kwestionowanej decyzji ani też innych okoliczności niż objęte podstawą wznowienia Z pewnością więc nie mogą być poddawane badaniu przez Sąd nowe fakty wskazywane przez stronę a dotyczące stanu sprzed wydania decyzji z dnia "[...]". Organ odwoławczy, w związku z zarzutami odwołania, poddał analizie i ocenie fakty, na jakie powoływała się strona, związane z jej twierdzeniem, iż to na skutek zaniedbań pracownika agencji doszło do wydania pierwotnej decyzji w kształcie nieodpowiadajacym jej wnioskowi, bowiem nie uwzględniającym ustnie zgłoszonej woli wycofania wniosku w części dotyczącej wsparcia na grodzenie uprawy leśne, lecz w istocie tego typu argumentacja nie mogła być w sprawie wznowionej skuteczna. Zauważyć należy, że de facto strona nie neguje faktu, że plan zalesień nie przewidywał obowiązku wykonania grodzenia jako ochrony przed zwierzętami a jedynie stosowanie repelentów, nie neguje też tego, że do czasu kontroli przeprowadzonej w dniu 4 maja 2007r. grodzenie nie zostało przeprowadzone. W ocenie skarżącej wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, a rezultacie decyzji uchylającej decyzję pierwotną w odległym czasie po przeprowadzeniu kontroli (po kilku miesiącach) spowodowało zbędne poniesienie przez nią kosztów na ogrodzenie, którego nie wykonałaby, gdyby postanowienie o wznowieniu było wydane bezpośredni po kontroli. Ta argumentacja skarżącej pozostaje jednak bez wpływu na ocenę legalności decyzji organu odwoławczego (oraz organu pierwszej instancji.) Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia nie informując organu o niewykonaniu grodzenia zalesionego terenu ani tez o tym, że plan tego grodzenia nie przewidywał, a także, że organ nie wiedział o braku obowiązku grodzenia. Okoliczności te zostały ujawnione dopiero podczas kontroli i po tej kontroli skarżąca starała się usprawiedliwić rozbieżność między wnioskiem a planem zalesienia a nadto deklarowała wykonanie ogrodzenia w późniejszym terminie. Trafnie więc organ odwoławczy argumentował, że skarżąca w złożonym wniosku o przyznanie płatności oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności a nadto zobowiązała się do wykonania planu zalesień nie informując, że plan ten nie przewiduje obowiązku grodzenia, w związku z czym organ nie mógł posiadać informacji na temat tego, że nie przysługiwał jej ryczałt na grodzenie. Stosownie do §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), płatność na zalesienie dzieli się na wsparcie na zalesienie stanowiące jednorazową zryczałtowaną płatność za poniesione koszty zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku po dniu wykonania zalesienia, premię pielęgnacyjną stanowiącą zryczałtowaną płatność za poniesione koszty prac pielęgnacyjnych w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów wypłacaną corocznie przez okres pięciu lat począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz premię zalesieniową stanowiącą zryczałtowaną płatność za utracone dochody z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacana corocznie prze okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. W swoim wniosku o przyznanie płatności na zalesienie na 2005 r. skarżąca w ramach wnioskowanego wsparcia na zalesienie wymieniła grodzenie upraw a jednocześnie termin wykonania zalesienia sama określiła na wiosnę 2005 r. (30.04.2005 r.). Późniejsze oświadczenie z dnia 6 maja 2005 r. o wykonaniu planu zalesienia stało się podstawą do wydania decyzji z dnia "[...]". Oświadczenie to mające swą podstawę §9 ust.2 ww. rozporządzenia ma wpływ na sytuację materialnoprawną producenta, ponieważ składając oświadczenie wraz zaświadczeniem od właściwego nadleśniczego, o którym mowa w tym przepisie, producent nabywa uprawnienie do uzyskania płatności na zalesianie. Zalesienie wykonuje się po otrzymaniu postanowienia o spełnieniu warunków do uzyskania płatności na zalesienie (§7 ust.4 rozporządzenia). Postanowienie to doręczono skarżącej 7 kwietnia 2005 r. z pouczeniami między innymi o tym, że zalesienie musi zostać wykonane w terminie określonym w planie zalesienia. Zaznaczyć należy, że plan zalesienia nie jest dołączany do wniosku( §5 ust.2 rozp.) i stosownie do §5 ust.4 pkt 2 rozporządzenia powinien być przechowywany u producenta. Zatem organ mógłby stwierdzić niezgodność wniosku z planem zalesienia, ale tylko wówczas, gdyby był on dołączany do wniosku. Rozważenia dodatkowego wymaga czy możliwe było przyznanie płatności na wykonanie ogrodzenia, nawet jeśli plan zalesienia tego nie przewidywał a wnioskodawca się do tego zobowiązał. Z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 nie wynika to jednoznacznie, ale Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o pomoc na zalesianie gruntów rolnych oraz zawartości planu do tego działania (Dz. U. z dnia 27 sierpnia 2004 r. ze zm.),wydane na podstawie art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386, Nr 148, poz. 1551 i Nr 162, poz. 1709) w §2 i§ 3 określa zawartość planu do działania "zalesienie gruntów rolnych" - zwanego planem zalesienia. Rozporządzenie z 25 sierpnia 2004 r. w §3 pkt 4 stanowi w szczególności, że plan zalesienia zawiera ponadto informacje dotyczące ochrony uprawy leśnej przed zwierzętami, w tym: a) sposobu grodzenia, powierzchni przewidzianej do grodzenia oraz terminu wykonania grodzenia, b) sposobu stosowania repelentów, powierzchni, na której przewidziano ich zastosowanie, oraz terminu ich zastosowania. Brzmienie ww. przepisów wskazuje, że nie dopuszcza się płatności z tytułu grodzenia o ile plan zalesienia nie przewiduje tego sposobu ochrony upraw. Ramy planu do działania określonego mianem "zalesienie gruntów rolnych" są bowiem w tych przepisach ściśle określone. Zatem nie tyle nie wykonanie ogrodzenia zadeklarowanego we wniosku, ile brak przewidzenia tego grodzenia w planie zalesienia był powodem, że tego rodzaju płatność nie powinna była być stronie przyznana. Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga zatem łącznego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności lub dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Wszystkie wyżej wymienione wymogi do zastosowania art.145§1 k.p.a. zostały spełnione w zaskarżonej decyzji. Reasumując należy stwierdzić, że zasadnie organy administracji przyjęły, że przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i prawidłowo określiły skutki jakie z tego wynikają dla jej rozstrzygnięcia tj. częściowe pomniejszenie przyznanych płatności. Rozważanie wymienionych w skardze uchybień proceduralnych popełnionych, zdaniem strony, przez organy, w toku całego postępowania związanego z przyznaniem płatności nie było w tej sytuacji konieczne, jakkolwiek należy przyznać, że zbieżne z nimi zarzuty strony zawarte w odwołaniu zostały przez organ odwoławczy rozpatrzone wnikliwie i odparte w przekonujący sposób. Z powyższych względów skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, należało oddalić na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło