I SA/Ol 187/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-05-09
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wiesława Pierechod, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy, odmawiając umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, prawidłowo ocenił sytuację finansową, materialną i zdrowotną wnioskodawcy, uwzględniając przy tym istotę ubezpieczenia społecznego i jego funkcję ochronną?Ratio decidendi
Sąd, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ rentowy nie wykazał w sposób przekonujący, jakie konkretne okoliczności sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny. Uzasadnienie decyzji nie wyjaśniło, dlaczego nie występują przesłanki umorzenia należności, naruszając tym samym art. 107 § 3 K.p.a., a także obowiązki wynikające z art. 7 i 11 K.p.a. Organ powinien ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając szczegółową analizę sytuacji finansowej, materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, w tym kontekst minimum socjalnego i egzystencji, a także planowanej operacji stawu biodrowego.Stan faktyczny
Skarżący S.J. wnioskował o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu trudnej sytuacji finansowej, zdrowotnej jego i żony oraz zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Organ rentowy odmówił umorzenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności ani inne podstawy umorzenia przewidziane w przepisach. WSA w Olsztynie początkowo oddalił skargę, jednak NSA uchylił ten wyrok, wskazując na potrzebę szczegółowej analizy sytuacji skarżącego. WSA ponownie rozpoznając sprawę, uchylił decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 maja 2013r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił S.J. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od września do listopada 2001 r., za maj, lipiec – sierpień, październik – grudzień 2002 r. i za luty 2003 r., w łącznej kwocie 9.423,48 zł, wraz z odsetkami za zwłokę.
Z akt sprawy wynika, że o umorzenie należności z tytułu składek S.J. zwrócił się do organu pismem z dnia 12 listopada 2010 r.. W uzasadnieniu podał m.in., że w 2003 r. zakończył prowadzoną przez wiele lat działalność gospodarczą, czego przyczyną był pogarszający się stan zdrowia po urazie w wyniku wypadku samochodowego w 1985 r.. Wskazał również, że utrzymuje się z renty w wysokości 836,69 zł, zaś na jego utrzymaniu pozostaje schorowana żona, która nie uzyskuje żadnych świadczeń.
Odmawiając umorzenia należności Zakład podniósł, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Nie wystąpił bowiem stan całkowitej nieściągalności zadłużenia, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.s.u.s.". Zakład nie znalazł również podstaw do uwzględnienia wniosku strony w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie".
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 26 stycznia 2011 r. strona podała, że organ nieprawidłowo przyjął, iż żaden z przedstawionych przez nią argumentów nie uzasadnia umorzenia należności. Pominął bowiem okoliczności związane z wysokością otrzymywanej przez zobowiązanego renty, przewlekłą chorobą żony i związaną z tym koniecznością sprawowania nad nią opieki. Ponadto wnioskodawca wskazał, że oczekuje na operację stawu biodrowego, która ma się odbyć w 2012 r.. Zarzucił, iż organ naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez wyznaczenie jedynie trzydniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy. Stwierdził, że wyegzekwowanie zaległości nie tylko jest niemożliwe, ale pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym i słusznym interesem obywatela.
Wydaną na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozstrzygnięcie odmawiające umorzenia należności z tytułu składek utrzymał w mocy. W motywach decyzji wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż źródłem utrzymania rodziny zobowiązanego jest świadczenie rentowe w wysokości 836,69 zł brutto. Zajmuje on 1/6 mieszkania po zmarłych rodzicach, przy czym kwestia własności mieszkania nie jest uregulowana prawnie. Strona posiada ponadto budynek gospodarczy o pow. 80 m², samochód Volkswagen Golf, rok prod. 1996 oraz wyprodukowaną w 1999 roku przyczepę lekką. Oprócz zaległości z tytułu składek obciążą ją kwota 67 zł zaległości z tytułu podatków oraz kredyt odnawialny w wysokości 2.000 zł. Stałe wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą ok. 359,42 zł miesięcznie i obejmują: energię elektryczną - 166,42 zł, wodę - 10 zł, telefon - 33 zł, gaz - 50 zł i opał - 100 zł. Strona ponosi również koszty leczenia w wysokości 100 zł miesięcznie.
Analizując materiały sprawy z punktu widzenia przesłanek umorzenia zaległości, organ wskazał, że nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Zobowiązany pobiera bowiem świadczenie rentowe, z którego można prowadzić egzekucję.
Odnosząc się do przesłanek umorzenia należności na zasadach określonych
w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., Zakład stwierdził, że nie mają one zastosowania względem składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez płatnika za zatrudnianych pracowników. W aspekcie przesłanek umorzenia należności z tytułu składek wnioskodawcy, organ podniósł natomiast, iż podstawą umorzenia nie mogą być obciążenia strony względem innych wierzycieli.
Porównując dochody i wydatki zobowiązanego ZUS stwierdził, że opłacenie składek pozbawiłoby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W sprawie zaistniała zatem przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.. Nie powoduje to jednak automatycznie obowiązku wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji. Instytucja umorzenia należności została oparta na konstrukcji uznania administracyjnego, które dopuszcza odmowę umorzenia należności pomimo wystąpienia przesłanek umorzenia.
Zakład nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że w sprawie wystąpiły inne przesłanki z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Jak wskazał, zobowiązany zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem nie zaistniała przesłanka przewidziana w pkt 2 ust. 1 § 3 tego aktu. W związku z argumentacją dotyczącą stanu zdrowia wnioskodawcy i jego małżonki, w toku postępowania nie przedstawiono jakiejkolwiek dokumentacji medycznej ani zaświadczenia o konieczności sprawowania opieki nad żoną. Możliwości podjęcia pracy przez zobowiązanego nie wyklucza również częściowa niezdolność do pracy. Dodatkowo Zakład podniósł, że problemy zdrowotne wnioskodawcy wiążą się z wypadkiem samochodowym, który miał miejsce w 1985 r.. Pomimo zaś tego wypadku prowadził on rozpoczętą 1 lipca 1983 r. do dnia 31 maja 2003 r..
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie znalazł podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074)., tj. w sytuacji gdy osoba ubiegająca się o umorzenie nie podlegała przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287) lub za umorzeniem przemawiał ważny interes tej osoby.
Nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła
o uchylenie decyzji i merytoryczne rozpatrzenie sprawy, ewentualnie o przekazanie jej do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła nieuwzględnienie złożonych wyjaśnień oraz szeregu istotnych okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ocenie sytuacja w jakiej znalazła się w wyniku splotu nieszczęśliwych okoliczności, wypełnia przesłanki umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, co zresztą potwierdził Zakład w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Pomimo uznania, że skarżący nie ma żadnych możliwości spłaty ciążących na nim zobowiązań, Zakład w dalszym ciągu nalicza odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Tymczasem konieczność spłaty jakiejkolwiek kwoty z tytułu powyższych zobowiązań spowodowałaby znaczny uszczerbek dla rodziny zobowiązanego, pozbawiając ją możliwości egzystencji. Skarżący ponowił argumentację dotyczącą stanu zdrowia. Stwierdził, że jego wiek, brak możliwości podniesienia kwalifikacji zawodowych, jak również uraz którego doznał w wypadku samochodowym, uczynił z niego osobę niezdolną do pracy. Jednakże Zakład odmówił umorzenia należności pomimo uznania, że sytuacja, w jakiej znalazła się strona nie daje nawet w dalekiej przyszłości jakichkolwiek perspektyw na spłatę ciążących na niej zobowiązań.
Dodatkowo w piśmie z dnia 5 lipca 2011 r. skarżący podkreślił, że w decyzji nie odniesiono się do źródeł jego utrzymania, a także poziomu ponoszonych wydatków. Nie oceniono również w sposób jednoznaczny, czy ma realną możliwość uzyskania środków na spłatę zadłużenia. Skarżący zaznaczył, że żyje poniżej granic minimum socjalnego, co nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1426/08, w myśl którego umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić, jeżeli wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności.
W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 28 lipca 2011r., o sygn. akt I SA/Ol 305/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę strony stwierdził, że Zakład w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy oraz dokonał jego wszechstronnej i kompleksowej oceny w kontekście przesłanek umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd podzielił stanowisko w kwestii niewystąpienia w sprawie podstaw do umorzenia należności na podstawie przepisów art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., odwołujących się do przesłanki całkowitej nieściągalności należności.
Ponadto wskazując na swobodę wyboru rozstrzygnięcia na jaką pozwala Zakładowi instytucja uznania administracyjnego, za słuszne oraz wyczerpująco uzasadnione Sąd uznał stanowisko Zakładu w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, pomimo wystąpienia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Zdaniem Sądu, nie było w świetle akt sprawy podstaw do jednoznacznego uznania, że strona nie ma i nie będzie miała jakichkolwiek możliwości zarobkowania
w przyszłości. Skarżący nie jest osobą w podeszłym wieku. Podstawą przyznania mu świadczenia rentowego było stwierdzenie częściowej niezdolności do pracy, co samo w sobie nie przekreśla możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy, choćby w niepełnym wymiarze. Ponadto pogłębianie się problemów zdrowotnych skarżący wiąże z urazem po wypadku samochodowym w 1985 r., który jednak nie stanowił przeszkody do prowadzenia przez zobowiązanego działalności gospodarczej, zakończonej dopiero w 2003 r..
Oceny tej nie zmienia planowana na 2012 r. operacja stawu biodrowego. Zdarzenie to ma bowiem charakter przyszły i jako takie nie może mieć wpływu na ocenę aktualnej sytuacji strony.
Twierdzeń o braku możliwości uzyskania dochodu na opłacenie należności
z tytułu składek, nie uzasadniał też zdaniem Sądu stan zdrowia żony wnioskodawcy. Oprócz dowodów na ponoszenie wydatków na leczenie, nie przedstawiono bowiem dowodów potwierdzających zaistnienie przesłanki umorzenia z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, tj. nieuzyskiwania dochodów w związku z koniecznością sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.
WSA zauważył, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie znalazły potwierdzenia podnoszone przez stronę straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujące, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia).
W konkluzji Sąd I instancji podkreślił, że nawet zaistnienie przesłanki umorzenia należności, nie tworzy automatycznie po stronie Zakładu obowiązku jej umorzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lutego 2013r. sygn. akt II GSK 2026/11 uchylił wymienione wyżej rozstrzygnięcie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd drugiej instancji wskazał, że należy oddzielić dowolność od możliwości umorzenia należności przez ZUS w sytuacjach objętych art. 28 u.s.u.s. i przepisami rozporządzenia. Sformułowana w art. 7 k.p.a. ogólna zasada postępowania administracyjnego odnosi się nie tylko do postępowania, lecz również do stosowania prawa materialnego przy wydawaniu decyzji uznaniowych
NSA zwrócił uwagę, że skarżący wskazywał na spełnienie wymogów określonych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, podnosząc okoliczności dotyczące sytuacji zdrowotnej jego i żony, ale przede wszystkim także jego sytuacji finansowej i majątkowej. Przy czym stanowisko to konsekwentnie podtrzymywał w toku postępowania administracyjnego, w skardze do WSA, a także w piśmie procesowym
z 5 lipca 2011 r., w którym zaznaczył, iż żyje poniżej granic minimum socjalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z argumentacją Sądu I instancji co do prawidłowego zastosowania przez ZUS regulacji z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zwrócił uwagę, że organ i Sąd I instancji przyjęły, iż skarżący znajduje się w bardzo trudnej sytuacji, ale nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, co samo w sobie jest sprzeczne. Za prawidłową nie można ponadto uznać sytuacji, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa. Dla oceny, czy zachodzą podstawy do zastosowania regulacji z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia bardzo istotna jest szczegółowa, wnikliwa i wszechstronna analiza dotycząca finansowej materialnej, jak również zdrowotnej sytuacji osoby ubiegającej się o umorzenie należności z tytułu składek. Przy ocenie spełnienia przesłanek o których mowa w tym przepisie rozporządzenia nie można odrywać się od istoty ubezpieczenia społecznego, jako systemu ustawowo zagwarantowanych świadczeń związanych z pracą, służących zaspokojeniu potrzeb wywołanych przez zdarzenia losowe i finansowanych przez ubezpieczonych na zasadzie rozłożenia ich ciężaru na osoby do nich następnie uprawnione. W sytuacji, gdy organ administracji stwierdził zaistnienie przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, te same przesłanki nie mogą uzasadniać odstąpienia od umorzenia należności składkowych. Te same okoliczności nie mogą bowiem uzasadniać i równocześnie nie uzasadniać umorzenia należności z tytułu składek. Taki zaś wniosek wypływa z rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w szczególności jeżeli chodzi o sytuację finansową skarżącego.
Za arbitralne i nieznajdujące głębszej analizy Sąd II instancji uznał stanowisko WSA w Olsztynie akceptujące pogląd organu, że skoro uraz, którego doznał skarżący w wyniku wypadku drogowego w 1985 r. nie przeszkadzał mu w prowadzeniu działalności gospodarczej do 2003 r., to nie może obecnie stanowić uzasadnionej przeszkody do podjęcia pracy. Taka ocena wymaga wszechstronnej analizy stanu zdrowia skarżącego uwzględnieniem również planowanej operacji stawu biodrowego. Ocena w tym zakresie winna być powiązana z analizą sytuacji materialnej zobowiązanego i jego rodziny, uwzględniającej zaspokojenie podstawowych potrzeb.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, że nie można oprzeć treści orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie może też formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonymi wcześniej poglądami, lecz zobowiązany jest do podporządkowana się mu w pełnym zakresie. Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach,
w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny.
Żadna ze wskazanych okoliczności uzasadniających odstąpienie od stanowiska wyrażonego w wyroku II instancji, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Sąd oceniając zatem obecnie wydane w tym postępowaniu decyzje, co do zasady nie mógł czynić dalszych ustaleń i dokonywać odmiennej oceny od zawartej w rozstrzygnięciu NSA.
W związku z dokonaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wiążącej wykładni przepisów leżących u podstaw wydanej w sprawie decyzji i oceny ustalonego przez organy stanu faktycznego, Sąd w składzie orzekającym był zobligowany do tego, aby decyzje tę wyeliminować z obrotu prawnego.
Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu wyroku Sądu II instancji z dnia 6 lutego 2013r. - sygn. akt II GSK 2026/11, dla oceny czy zachodzą podstawy do zastosowania regulacji z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia bardzo istotna jest szczegółowa, wnikliwa i wszechstronna analiza dotycząca sytuacji finansowej i materialnej osoby ubiegającej się o umorzenie należności z tytułu składek. Nie można uznać za prawidłową sytuację, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa. Trafnie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że ocena sytuacji finansowej i materialnej skarżącego nie może się sprowadzać jedynie do ustalenia średnich miesięcznych dochodów i wskazanych tzw. stałych wydatków, gdyż konieczna jest przy tym szczegółowa analiza wydatków na utrzymanie rodziny oraz dokonanie w świetle takich ustaleń – decydującej dla możliwości zastosowania § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – oceny, jak ze względu na skutki, do których odnosi się cyt. przepis, przedstawiałaby się możliwość spłaty zadłużenia przez skarżącego. Analiza sytuacji materialnej skarżącego, uwzględniającej zaspokojenie podstawowych potrzeb, nie może być przy tym całkowicie oderwana od istoty ubezpieczenia społecznego, a w szczególności jego funkcji ochronnej, która nie pozwala na egzekwowanie niespłaconych składek w każdej sytuacji, bez względu na konsekwencje dla zobowiązanego i jego rodziny. Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia w przypadku skarżącego zagraża jego egzystencji, powinno być zatem szczegółowe zbadanie jego sytuacji z uwzględnieniem określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji.
Analiza stanu faktycznego sprawy powinna przy tym odnosić się nie tylko do możliwości finansowych, ale także sytuacji zdrowotnej skarżącego, w tym również w kontekście planowanej operacji stawu biodrowego.
Pozostając w stanie związania przedstawioną wyżej oceną prawną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że odmawiając umorzenia należności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wykazał w sposób przekonywujący, jakie konkretnie okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny. Zaniechania organu w powyższym zakresie doprowadziły do sytuacji, iż uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia w istocie, dlaczego w odniesieniu do sytuacji skarżącego nie występują przesłanki umorzenia należności. Tak więc uzasadnienie to nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 107 § 3 K.p.a.. Uchybiono również obowiązkom wynikającym z art. 7 i 11 K.p.a.
W celu ustalenia, czy w sprawie wystąpiły określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przesłanki umorzenia należności z tytułu składek, organ ponownie rozpoznając sprawę powinien uwzględnić powyższą ocenę faktyczną i prawną oraz zebrać i rozpatrzyć wszystkie dowody w sprawie. Przebieg postępowania dowodowego musi zaś znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany jest w sposób dokładny i wnikliwy odnieść się do całej argumentacji strony.
Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło