I SA/Ol 190/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 14 maja 2013 r. skarżący G. H. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z małoletnim synem (15 lat). Skarżący oświadczył także, że nie uzyskuje dochodów, nie posiada też majątku. Wskazał, iż syn jest pod opieką i na utrzymaniu matki. Dodał, że do 11 roku życia dziecka ponosił całkowite koszty jego utrzymania, jednakże obecna sytuacja finansowa spowodowała przejęcie całego ciężaru utrzymania dziecka przez matkę. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał, iż na chwilę obecną nie posiada stałego zatrudnienia i nie posiada środków do życia. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 17 maja 2013 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie następujących dodatkowych oświadczeń: a) wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia z jakich dochodów z określeniem ich wysokości skarżący pokrywa niezbędne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego i pobytem poza miejscem zameldowania, b) wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia gdzie zamieszkuje i w jakim celu skarżący przebywa poza miejscem zameldowania, w związku ze wskazaniem adresu do doręczeń; skrytka pocztowa "[...]", c) przedłożenie wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego kont i lokat bankowych za ostatnie sześć miesięcy w tym rachunków obsługujących spłatę kredytów i ewentualnych pożyczek, ewentualnie przedłożenie dokumentów potwierdzających rozwiązanie umów o prowadzenie rachunków bankowych, d) wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia czy skarżący jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy, w przypadku odpowiedzi pozytywnej należy przedłożyć zaświadczenie potwierdzające tę okoliczność, e) oświadczenia o wysokości i rodzaju ponoszonych kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego skarżącego wraz z odpisami dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków, f) oświadczenia w kwestii posiadanych nieruchomości i ruchomości w okresie od 1.01.2011 r. do 17.05.2013 r., g) przedłożenie innych dokumentów, oświadczeń mogących potwierdzić, w ocenie skarżącego, trudną sytuację materialną i życiową. Na powyższe wezwanie do dnia 4 lipca 2013 r. skarżący nie udzielił odpowiedzi. Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z powyższej regulacji wynika, iż chcąc ubiegać się o prawo pomocy, strona musi wykazać, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź pełnych kosztów postępowania - w tym drugim przypadku bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Przedstawiona we wniosku sytuacja materialna wnioskodawcy nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wskazał, że nie uzyskuje dochodów, nie posiada majątku. W takiej sytuacji niezbędne stało się ustalenie, skąd pochodzą środki finansowe na niezbędne (konieczne) wydatki, konieczne dla zabezpieczenia minimum egzystencji skarżącego. Wątpliwości tych nie usunęło także uzasadnienie wniosku, w którym to skarżący w sposób ogólny stwierdził, że nie posiada zatrudnienia jak i środków do życia. Powyższe oświadczenie, w ocenie rozpoznającego wniosek, wymagało zatem uzupełnienia i w związku z powyższym został on wezwany do jego uzupełnienia w trybie art. 255 p.p.s.a W sytuacji braku odpowiedzi na wezwanie należało uznać, że skarżący nie wykazał i nie uprawdopodobnił, iż jego sytuacja materialna jest rzeczywiście tak ciężka, iż wymaga pomocy Państwa w zakresie poniesienia za niego kosztów sądowych. Nie udzielenie bowiem istotnych informacji dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy, spowodowało, że niemożliwe było uznanie czy spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.