I SA/Ol 191/15

WyrokWSA w Olsztynie2015-05-26

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Ryszard Maliszewski, Wiesława Pierechod

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protokół z kontroli przeprowadzonej po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, stwierdzający nieprawidłowości w stanie faktycznym istniejącym w dacie wydania tej decyzji, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.?
Ratio decidendi
Protokół z kontroli, sporządzony po wydaniu ostatecznej decyzji, ale stwierdzający stan faktyczny istniejący w dacie wydania tej decyzji, stanowi nowy dowód lub nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uzasadniając wznowienie postępowania administracyjnego. Nawet jeśli sam dowód (protokół) nie istniał w dacie wydania decyzji, ujawniona przez niego okoliczność faktyczna, istniejąca w dacie wydania decyzji, może stanowić podstawę wznowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na lata 2011 i 2012. Po wydaniu ostatecznych decyzji przyznających pomoc, organy administracji wznowiły postępowanie na podstawie protokołu kontroli stwierdzającego nieprawidłowości w użytkowaniu gruntów. W wyniku wznowienia postępowania, decyzje przyznające pomoc zostały uchylone, odmówiono przyznania pomocy i nałożono sankcje finansowe. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość wznowienia postępowania, zarzucając, że protokół kontrolny nie mógł stanowić podstawy wznowienia, gdyż nie istniał w dacie wydania pierwotnych decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski,, sędzia WSA Wiesława Pierechod, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 maja 2015r. sprawy ze skarg J. K. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na lata 2011 i 2012 po wznowieniu postępowania oddala skargi Zaskarżonymi w niniejszej sprawie decyzjami z dnia "[...]" i "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR") utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z dnia "[...]", którymi uchylono decyzje ostateczne w sprawie przyznania J.K. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na lata 2011 i 2012 oraz odmówiono przyznania tej pomocy, a także nałożono sankcje finansowe w wysokości odpowiednio 1.612,79 zł za 2011 r. oraz 1.961,84 zł za 2012 r. Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o przyznanie płatności ONW na rok 2011 J.K. zwróciła się do organu w dniu 13 maja 2011 r.. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatność z tego tytułu w wysokości 3.689,19 zł. Decyzja ta stała się ostateczna, a płatność została wypłacona na rachunek bankowy wnioskodawczyni. Z kolei, 14 maja 2012 r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR wniosek strony o przyznanie płatności ONW na rok 2012, w związku z którym "[...]" organ I instancji wydał decyzję przyznającą płatność ONW w wysokości 2.642,04 zł, wypłaconą następnie wnioskodawczyni. Na podstawie tych wniosków producentka rolna ubiegała się o przyznanie płatności ONW do działek rolnych A, C, D, E, F oraz G, o łącznej powierzchni 20,61 ha ha. W dniach od 30 września do 26 listopada 2013r. w jej gospodarstwie rolnym przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W odniesieniu do działki rolnej oznaczonej we wniosku jako E, ze wskazaną powierzchnią 3,15 ha oraz działki rolnej oznaczonej F, z zadeklarowaną powierzchnią 5,86 ha, organ kontrolujący stwierdził nieprawidłowości skutkujące zastosowaniem kodu błędu DR18. Na działkach tych istniał bowiem kilkuletni nieużytek, występowały liczne siewki drzew oraz wieloletnie chwasty. Odnośnie wniosku o przyznanie płatności ONW na 2012 r. organ stwierdził ponadto, że ustalona w oparciu o system identyfikacji działek rolnych (tzw. system LPIS) powierzchnia działki rolnej C wyniosła 4,89 ha, zamiast zadeklarowanej powierzchni 6,84 ha. Na potwierdzenie ustaleń w zakresie nie wykonywania przez rolnika zabiegów agrotechnicznych, nie koszenia od dłuższego czasu wnioskowanych do płatności terenów, istnienia zakrzaczeń, chwastów oraz wieloletnich samosiejek drzew, organ dołączył do akt dokumentację fotograficzną oraz zapisane na nośniku optycznym szkice pomiarów. W związku z powyższymi ustaleniami kontroli na miejscu, postanowieniami z dnia "[...]", organ I instancji wznowił z urzędu zakończone decyzjami ostatecznymi z dnia "[...]" oraz "[...]", postępowania administracyjne. Stwierdził bowiem wystąpienie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako: "K.p.a.". Wydanymi po wznowieniu decyzjami z dnia "[...]" organ uchylił następnie decyzje ostateczne przyznające J.K. płatności ONW na lata 2011 i 2012, odmówił stronie przyznania tej płatności oraz nałożył sankcje finansowe w wysokości 1.612,79 zł za 2011 r. oraz 1.961,84 zł za 2012 r.. Uzasadniając decyzje z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), do płatności ONW powinny być zgłaszane działki rolne, na których rolnik w roku złożenia wniosku prowadzi działalność rolniczą (użytkuje działki jako grunty orne, sady, trwałe użytki zielone) i przestrzega wymogów i norm, o których mowa w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ dodał, że ciężar udowodnienia faktu użytkowania działek spoczywa na rolniku, a strona do dnia wydania decyzji nie stawiła się w siedzibie organu i nie złożyła wyjaśnień w kwestii użytkowania działek rolnych E i F. Stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r. ze zm.). Organ I instancji podniósł, że we wnioskach o przyznanie płatności na rok 2011 producentka zadeklarowała powierzchnię 20,61 ha, natomiast obszar stwierdzony w toku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, to 11,60 ha. Zatem procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 77,67%. Natomiast w odniesieniu do roku 2012 powierzchnia deklarowana we wniosku to 20,61 ha, zaś stwierdzona w toku kontroli – 9,65 ha, co dało różnicę procentową w wysokości 100%. Powyższe uzasadniało wykluczenie z pomocy oraz zastosowanie sankcji stosownie do art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r.). Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcia organu I instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że warunki przyznania płatności ONW na lata 2011 i 2012 określone zostały w § 2 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. i obejmują m.in. przestrzeganie wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.). Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, w wyniku kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej odnośnie działki rolnej E, na powierzchni 3,15 ha stwierdzono kilkuletni nieużytek oraz liczne siewki drzew. Z kolei na działce rolnej F, na powierzchni 5,55 ha stwierdzono chwasty wieloletnie oraz samosiewki drzew. W związku z odwołaniem Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR zweryfikował wyniki tej kontroli. W odniesieniu do działek rolnych E oraz F w toku kontroli stwierdził zaś, że są to nieużytki objęte kodem DR18, nie kwalifikujące się do uzyskania płatności JPO. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że na działkach występują w bardzo dużym zagęszczeniu wieloletnie chwasty ruderalne z zasuszonymi kwiatostanami, m.in. bylica pospolita, ostrożeń polny, nawłoć pospolita oraz liczne samosiewki drzew. Roślinność ta charakteryzuje obszary odłogowane, na których nie wykonuje się zabiegów agrotechnicznych, plonotwórczych, czy plonochronnych i które nie są utrzymane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska zgodnie z normami. Stan fitosanitarny działek rolnych E i F wskazywał na brak użytkowania rolniczego nie tylko w 2013 r.. Odnośnie wniosku o przyznanie płatności ONW na 2012 r. organ odwoławczy ustalił ponadto, że ustalona w oparciu o treść art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 roku), powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW dla działki rolnej C wyniosła 4,89 ha zamiast zadeklarowanych we wniosku - 6,84 ha. Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji, system LPIS jest zgodnie z art. 15 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, komponentem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), który jest wykorzystywany przez ARiMR m.in. do wykonywania pomiarów gruntów rolnych deklarowanych przez wnioskodawców i weryfikowania ich kwalifikowalności do objęcia płatnościami. Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w toku kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego na nie starszym niż 5 lat obrazie ortofotomapy. Pomiary wykonywane na ortofotomapie pozwalają na kompleksową ocenę powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej oraz dokonanie na jej podstawie pomiarów z dokładnością 0,25 m lub 0,50 m (dokładność ortofotomapy uzależniona od wielkości piksela). Ta dokładność pomiaru powierzchni jest, jak wskazał organ, 2-3 razy wyższa niż dokładność pomiaru realizowana w toku kontroli na miejscu. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia zasady nie działania prawa wstecz, organ odwoławczy podniósł, że decyzje zostały wydane po wznowieniu postępowań administracyjnych, zaś rozpatrując ponownie sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR obowiązany był uwzględnić stan prawny obowiązujący w chwili wydania decyzji. Przy czym organ II instancji zauważył, że protokół z kontroli na miejscu stanowił nowy dowód w sprawie, nieznany organowi I instancji w chwili wydania decyzji, a zatem istniała przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wyszły bowiem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, jak również nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W związku z zarzutem, iż brak jest podstaw do twierdzenia, że działki w latach poprzednich nie były użytkowane, organ odwoławczy wskazał, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w sposób jednoznaczny wyjaśnił brak użytkowania rolniczego działek nie tylko w 2013 r.. Dokumentacja fotograficzna dla działki rolnej E (fot. od nr 1 do 7) oraz dla działki rolnej F (fot. od nr 59 do 74) potwierdza brak znamion użytkowania rolniczego działek, gdyż wynika z niej, że występują na nich w bardzo dużym zagęszczeniu wieloletnie chwasty oraz liczne samosiewki drzew, świadczące o braku użytkowania rolniczego działek w latach poprzedzających kontrolę. Organ II instancji zauważył, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w swych decyzjach omyłkowo powołał art. 73 rozporządzenia 1122/2009 normujący zasady odstąpienia od zastosowania obniżek, zamiast art. 30 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8). Niemniej zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, prawidłowo organ I instancji uznał, iż strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Przed złożeniem wniosku o przyznanie określonych płatności producent rolny powinien dokonać dokładnego pomiaru działek rolnych uprawnionych do objęcia daną płatnością. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności to zaś powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywana do celów rolniczych. Oznacza to, że należy odliczyć od niej powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji. Zarzuciła, że organ odwoławczy oparł swe rozstrzygnięcia na wywodzie prawnym, którego podstawą było uznanie, że przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego był "nowy dowód w sprawie, który nie był znany organowi pierwszej instancji w chwili wydawania decyzji" w postaci protokołu kontrolnego o numerze "[...]". Tymczasem, dowód ten zaistniał nie wcześniej jak w dacie zakończenia kontroli, tj. 26 listopada 2013 r. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 986/09, LEX nr 746382, wyrok z dnia 17 grudnia 1997 r., sygn. akt III SA 77/97, LEX nr 32672, wyrok z dnia 17 maja 2000 r., I SA/Lu 9/00, LEX nr 51768.) oraz poglądów przedstawicieli piśmiennictwa (G. Łaszczyca (w.) Komentarz, 2010, t. 2, s. 282), skarżąca podniosła, że przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., najistotniejszym warunkiem jest istnienie dowodu w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Zdaniem strony, dowód, na który powołuje się organ, co prawda jest nowym dowodem, ale nie istniał on w dniu wydania decyzji pierwotnych, a zatem sam w sobie nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania. W ocenie strony, z uwagi na to, że wznowienie postępowania jest wyłomem od zasady ostateczności decyzji i ma ono charakter nadzwyczajny, obowiązkiem organów jest ścisłe przestrzeganie prawa w tym zakresie. Nie można zatem uznać, że postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie pozbawione było istotnej wadliwości, nawet wówczas gdyby w grę wchodziła inna przesłanka wznowieniowa. To bowiem wymagałoby zakomunikowania stronie i przeprowadzenia postępowań z odpowiednimi gwarancjami dla strony. Nie jest prawnie obojętne, którą to przesłankę organ wskaże jako podstawę działania w sprawie (choćby tylko z uwagi na rei iudicate). Nie może być tak, że wskazanie jakiejkolwiek przesłanki pozwala organowi na prowadzenie sprawy wznowieniowej w sposób, który wykaże, że akurat ta przesłanka w sprawie nie zaistniała. Wskazanie niewłaściwej przesłanki wznowieniowej musi być zatem uznane za istotne naruszenie prawa, tym bardziej, gdy wprost przeczy treści przepisu. Podnosi się bowiem w orzecznictwie, że oparcie rozstrzygnięcia na nowym dowodzie, który (wbrew brzmieniu art. 145 § 1 pkt 5 media parte K.p.a.) nie istniał w dniu wydania decyzji, należy oceniać nawet w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Strona podniosła również, że ustalenie w osnowie rozstrzygnięć sankcji pieniężnych zobowiązywało organ do wyjaśnienia, dlaczego sankcja ta musiała być wymierzona i dlaczego w takiej wysokości. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie ani zakres domniemanych niezgodności, ani okres kiedy one mogły nastąpić. Zdaniem strony, nie była wystarczająca dla zastosowania sankcji konkluzja, że stan fitosanitarny działek rolnych E i F wskazywał na brak użytkowania rolniczego nie tylko w roku 2013. Organ nie dokonał żadnych konkretnych wyliczeń, a co więcej nie zawarł jakichkolwiek rozważań pod kątem zastosowania sankcji z powodu przekroczenia progu 50% różnicy między deklaracją a stanem faktycznym. Na podstawie tak ustalonego stanu sprawy nie można wykluczyć, że różnica ta nie wynosiła 50 % tylko 43%, gdyż sugestie, że i w latach poprzedzających rok 2013 należy domniemywać brak użytkowania rolniczego, nie były wystarczające do ustalenia o przekroczeniu różnicy 50% w latach 2011 i 2012. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o ich oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację. Na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Ol 191/15 i sygn. akt I SA/Ol 193/15 i prowadzić je pod sygnaturą akt I SA/Ol 191/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej do sądu decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Ponadto podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone decyzje z punktu widzenia ich legalności, Sąd stwierdził, że nie naruszają one prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu, który nakazywałby wyeliminowanie tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Zasadnicza kwestia sporna pomiędzy stronami sprowadza się do oceny prawidłowości działań i stanowiska organów w związku ze wznowieniem postępowań w sprawie przyznania J.K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na lata 2011 i 2012, a następnie uchyleniem ostatecznych decyzji którymi płatności te zostały przyznane. W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia przez Sąd wymagało zaś zagadnienie związane z podnoszonym w skargach zarzutem wadliwego uznania przez organy, że przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego był "nowy dowód w sprawie, który nie był znany organowi pierwszej instancji w chwili wydawania decyzji", w postaci raportu z czynności kontrolnych o nr "[...]". W związku z powyższym zarzutem, jak i argumentacją skargi podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 k.p.a., tj. gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco we wskazanych wyżej przepisach prawa procesowego. Z treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika zaś, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, iż przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., IV SA 1885/99, LEX nr 50152). Jak wynika z akt, w związku z przeprowadzoną od 30 września do 26 listopada 2013r. kontrolą na miejscu organ ustalił, że stan spornych, zgłoszonych do płatności działek nie odpowiada stanowi deklarowanemu w złożonym przez producentkę wniosku o przyznanie płatności. Tego rodzaju wynik kontroli przedstawiony w raporcie z czynności kontrolnych o numerze "[...]" sporządzonym przez inspektorów terenowych i przekazanym stronie w dniu 26 lutego 2014r., stanowił zaś niewątpliwie nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Dowód ten, co oczywiste, nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznych z dnia "[...]" i "[...]". W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazano jednak na dwie, niezależne od siebie przesłanki w ramach tej podstawy wznowienia, co wynika ze sformułowania: "(...) ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody". Zarówno nowe dowody jak i nowe okoliczności muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, co miało miejsce w kontrolowanej sprawie, w związku ze sporządzonym raportem pokontrolnym, lecz muszą istnieć w chwili wydania pierwotnej decyzji. Wystarczające jest jednak ujawnienie się albo nowej okoliczności faktycznej albo nowego dowodu, które spełniają - każde z nich - pozostałe przesłanki wznowienia. Każda okoliczność faktyczna może być dowodzona określonym dowodem. Sąd podziela wyrażony w piśmiennictwie pogląd, że jeśli nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym (jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie - uwaga Sądu), to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna mogła istnieć w dniu wydania decyzji i może uzasadniać wznowienie postępowania" (por. B. Gruszczyński [w]: S. Babiarz, b. Deuter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 616 - komentarz do tożsamo brzmiącej przesłanki wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). W realiach rozpoznawanej sprawy nowa okoliczność faktyczna ujawniła się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji pierwotnej, tj. ww. raportu z czynności kontrolnych. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni ustalono m.in., że na oznaczonej we wniosku o przyznanie płatności jako E, działce rolnej z zadeklarowaną powierzchnią 3,15 ha oraz na działce rolnej F z podaną we wniosku powierzchnią 5,86 ha, organ kontrolujący stwierdził kilkuletni nieużytek, liczne siewki drzew oraz wieloletnie chwasty, co skutkowało zastosowaniem kodu błędu DR18 (na całej działce stwierdzono zaniechanie działalności rolniczej). Odnośnie wniosku o przyznanie płatności ONW na 2012 r. organ ustalił ponadto, że stwierdzona w oparciu o system identyfikacji działek rolnych (tzw. system LPIS) powierzchnia działki rolnej C wyniosła 4,89 ha, zamiast zadeklarowanej powierzchni 6,84 ha. Ustalenia w zakresie nie wykonywania przez rolnika zabiegów agrotechnicznych, nie koszenia od dłuższego czasu wnioskowanych do płatności terenów, istnienia zakrzaczeń, chwastów oraz wieloletnich samosiejek drzew, znajdują potwierdzenie w dołączonej przez organ do akt dokumentacji fotograficznej. Podkreślić należy, że z treści sporządzonego raportu wynikają zarówno dane dotyczące deklarowanych działek, jak i konkretne ustalenia kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, w tym stanu i powierzchni zmierzonej działki, czy techniki pomiaru, ze wskazaniem numerów wykonanych dla konkretnej działki fotografii oraz nazwy określonego dla niej kodu, z objaśnieniem jego znaczenia w opisie nieprawidłowości. Natomiast zawarte na płycie CD fotografie (o nr od 2 do 7 - działka E i od 59 do 74 - działka F) obrazują stan gruntu na spornych nieruchomościach, w tym sposób użytkowania działek rolnych i występującą roślinność. Z raportu z kontroli wynika też, że wykorzystano w niej metodę FOTO, przy użyciu odbiornika "[...]". W świetle tak zebranego materiału dowodowego, wobec nie podważenia poczynionych ustaleń przekonywującymi przeciwdowodami wykazującymi inny stan faktyczny dla konkretnych gruntów w czasie kontroli, brak jest podstaw do stwierdzenia, że przeprowadzono ją w sposób nieprawidłowy. Wobec powyższego w postępowaniu wznowieniowym organ prawidłowo rozstrzygnął, że zgłoszona przez skarżącego uprawa nie kwalifikuje się do przyznania pomocy w ramach płatności ONW, zaś stwierdzone podczas kontroli na miejscu niezgodności ze złożonymi wnioskami stanowią istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji przyznającej pomoc i w tym dniu nie znane organowi, który wydał decyzję. Okoliczności powyższych skarżący skutecznie nie podważył. Wbrew zatem zarzutowi skarg, organ nie naruszył art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zaistniała bowiem podstawa wznowienia postępowania, którą jest nowa okoliczność, że sporne grunty nie kwalifikowały się do przyznania pomocy na zalesianie w dniu 7 czerwca 2011 r.. W ocenie Sądu, nie można również zgodzić się z zarzutem skarg, braku dostatecznego wyjaśnienia podstaw prawnych wymiaru sankcji i jej wysokości. W treści uzasadnienia utrzymanych w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, wyraźnie wskazano bowiem, że we wnioskach o przyznanie płatności na rok 2011 producentka zadeklarowała powierzchnię 20,61 ha, natomiast obszar stwierdzony w toku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, to 11,60 ha. Zatem procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 77,67%. Wskazano również, że w odniesieniu do roku 2012 powierzchnia deklarowana we wniosku to 20,61 ha, zaś stwierdzona w toku kontroli – 9,65 ha, co dało różnicę procentową w wysokości 113,5751% i uzasadniało wykluczenie z pomocy oraz zastosowanie sankcji stosownie do art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r.). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należało, że kwestionowanie obu rozstrzygnięć organu odwoławczego, było bezzasadne. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Dlatego też, Sąd skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło