I SA/Ol 194/11
PostanowienieWSA w Olsztynie2011-08-30
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych na podstawie wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku i utrzymuje się z pomocy rodziny w wysokości 1000 zł miesięcznie, przy stałych kosztach utrzymania 500 zł, co wskazuje na szczególne okoliczności uzasadniające zwolnienie od kosztów sądowych. Ocena sytuacji majątkowej powinna odnosić się do osoby ubiegającej się o pomoc, a nie do innych członków rodziny.Stan faktyczny
M.Ż. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników spółki jawnej. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje, nie posiada majątku i utrzymuje się z pomocy dzieci w wysokości 1000 zł miesięcznie, przy stałych kosztach utrzymania 500 zł. Referendarz sądowy odmówił zwolnienia od kosztów, jednak po sprzeciwie i uchyleniu postanowienia przez NSA, WSA ponownie rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Przyznał M.Ż. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 sierpnia 2011 roku wniosku M.Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.Ż., M.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników spółki jawnej postanawia : przyznać M.Ż. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych .
Postanowieniem z dnia 13 maja 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olszynie odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie pełnomocnik M.Ż. radca prawny P. K. otrzymał 20 maja 2011r. Sprzeciw od powyższego postanowienia pełnomocnik wnioskodawcy złożył 25 maja 2011r.
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że jedynym źródłem dochodów wnioskodawcy jest pomoc dzieci w wysokości 1000 zł. Natomiast koszty utrzymania gospodarstwa domowego jakie ponosi skarżący mieszczą się w granicy 500 zł. Podkreślił, że zasady doświadczenia życiowego wskazują także, że przy takich dochodach nie można poczynić żadnych oszczędności celem poniesienia kosztów sądowych. Podał, że skarżący nie miał żadnych możliwości, aby zgromadzić odpowiednie środki pieniężne wystarczające na pokrycie powstałych kosztów sądowych. Ponadto zdaniem strony skarżącej ocena sytuacji majątkowej osoby ubiegającą się pomoc prawną powinna odnosić się tylko do tej osoby, nie zaś jej pozostałych członków rodziny. Na te okoliczność przedstawił orzeczenia Sądu Najwyższego.
W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.).
Wnioskiem z dnia 3 lutego 2011r. M.Ż. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez wnioskodawcę formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie pracuje i nie posiada majątku. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego w ramach pomocy rodziny w wysokości 1000 zł miesięcznie. W uzasadnieniu formularza wniosku wskazał, że nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych. Nadto oświadczył, że stałe koszty utrzymania wynoszą 500 zł. Pismem z dnia 7.04.2011r., M.Ż. został wezwany w trybie art. 255 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie oświadczył, iż pomocy finansowej udzielają mu dzieci – K. i B. Ż. W okresie od 01.01.2008 r. do 7.04.2011 r. nie posiadał majątku. Nie korzysta z pomocy MOPS ani innej organizacji charytatywnej. Nie posiada także kont, lokat bankowych ani polis ubezpieczeniowych. Zamieszkuje w G. przy ul. B. 4/6 w lokalu stanowiącym własność siostry , na podstawie umowy użyczenia. Nadto oświadczył, że nie poniósł kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, gdyż rozliczenie to ma nastąpić po zakończeniu sprawy.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r. WSA w Olsztynie odmówił M. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lipca 2011r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. NSA w Warszawie wskazał, że Sąd I Instancji rozpoznając wniosek pominął wyjaśnienie strony dotyczące całości kosztów utrzymania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 wymienionej wyżej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegające m.in. na zwolnieniu od kosztów sądowych, następuje w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego przez wnioskodawcę formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie pracuje i nie posiada majątku. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego w ramach pomocy rodziny w wysokości 1000 zł miesięcznie. W uzasadnieniu formularza wniosku wskazał, że nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych. Nadto oświadczył, że stałe koszty utrzymania wynoszą 500 zł. Natomiast koszty zakupu żywności pokrywane są z pozostałej części dochodów
Przedstawiona powyżej sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy.
Na zasadzie art. 244 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 244 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło