I SA/Ol 194/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-04-29

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca dochody z renty i emerytury, wydatki na utrzymanie rodziny oraz potrącenia komornicze, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że dochody skarżącej i jej rodziny, pomimo ich stałego charakteru, nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Uwzględniono również brak majątku poza zamieszkiwanym mieszkaniem oraz wysokość samego wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca J.R.T. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego. Wnioskodawczyni wraz z mężem i pasierbem utrzymują się z renty inwalidzkiej i emerytury, a ich miesięczny dochód wynosił "[...]". Posiadają mieszkanie o powierzchni 36.60 m2 i nie posiadają innego majątku. Miesięczne wydatki rodziny, w tym potrącenia komornicze, rata kredytu i opłaty, wynosiły 1544,17 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R.T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. R. T., J. B. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. postanawia przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1- sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący J.R.T. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem J. T. i pełnoletnim pasierbem. Utrzymują się z renty inwalidzkiej męża skarżącej w wysokości"[...]"emerytury skarżącej w wysokości "[...]" i dochodów pasierba z tytułu nauki zawodu w kwocie "[...]". Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi "[...]" Skarżąca wraz z mężem posiadają mieszkanie o powierzchni 36.60 m2, innego majątku nie posiadają. Miesięczne wydatki skarżącej i jej rodziny to kwota 1544,17 zł. Na wydatki te składają się: potrącenia komornicze małżonków w łącznej kwocie 609,17 zł, rata kredytu w Bank "[...]" - 240 zł, opłaty za mieszkanie i media 570 zł, koszty leczenia 125 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej wart. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Mając na uwadze sytuację rodzinną i materialną przedstawioną przez skarżącą uznać należało, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca i jej rodzina utrzymują się ze stałych dochodów w wysokości "[...]", z których są w stanie co miesiąc ponosić wydatki w kwocie 1544,17 zł. Podkreślić należy, iż wskazana przez wnioskodawczynię kwota nie obejmuje wydatków na żywność, środki czystości czy też zakup odzieży i obuwia, które niewątpliwie skarżąca ponosi. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wysokość uzyskiwanych dochodów nie pozwala wnioskodawczyni na samodzielne opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania dla niej i jej rodziny. Uwzględniając dodatkowo fakt braku jakiegokolwiek majątku poza mieszkaniem, w którym strona zamieszkuje jak i deklarowaną wysokość dochodów w zestawieniu z samą tylko kwotą wpisu sądowego (350 zł) uznano, że uzasadnione było przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło