I SA/Ol 194/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-04-29

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca jego dochody, wydatki, sytuację rodzinną oraz brak majątku poza zamieszkiwanym mieszkaniem, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami, znacznymi wydatkami (w tym potrąceniami komorniczymi i ratą kredytu), brakiem majątku poza zamieszkiwanym mieszkaniem oraz koniecznością ponoszenia wydatków na podstawowe potrzeby rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wysokość dochodów nie pozwala na samodzielne opłacenie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący J.B.T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący wraz z żoną i synem utrzymują się z renty inwalidzkiej i emerytury, a ich miesięczny dochód wynosił określoną kwotę. Posiadają mieszkanie o powierzchni 36.60 m2 i nie posiadają innego majątku. Miesięczne wydatki rodziny obejmowały potrącenia komornicze, ratę kredytu, opłaty za mieszkanie i media oraz koszty leczenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.R.T., J.B.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. postanawia przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1- sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący J.B.T. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J.T. i pełnoletnim synem. Utrzymują się z renty inwalidzkiej skarżącego w wysokości "[...]" emerytury żony w wysokości "[...]" i dochodu syna z tytułu nauki zawodu w kwocie "[...]". Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi "[...]".. Skarżący wraz z żoną posiadają mieszkanie o powierzchni 36.60 m2, innego majątku nie posiadają. Miesięczne wydatki skarżącego i jego rodziny to kwota 1544,17 zł. Na wydatki te składają się: potrącenia komornicze małżonków w łącznej kwocie 609,17 zł, rata kredytu w Bank "[...]"- 240 zł, opłaty za mieszkanie i media 570 zł, koszty leczenia 125 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niej. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Mając na uwadze sytuację rodzinną i materialną przedstawioną przez skarżącego uznać należało, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący i jego rodzina utrzymują się ze stałych dochodów w wysokości "[...]", z których są w stanie co miesiąc ponosić wydatki w kwocie 1544,17 zł. Podkreślić należy, iż wskazana przez wnioskodawcę kwota nie obejmuje wydatków na żywność, środki czystości czy też zakup odzieży i obuwia, które niewątpliwie skarżący ponosi. W tej sytuacji należy stwierdzić, ze wysokość uzyskiwanych dochodów nie pozwala wnioskodawcy na samodzielne opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania dla niego i jego rodziny. Uwzględniając dodatkowo fakt braku jakiegokolwiek majątku poza mieszkaniem, w którym strona zamieszkuje i deklarowaną wysokość dochodów w zestawieniu z samą tylko kwotą wpisu sądowego (350 zł) uznano, że uzasadnione byłoby przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło